Skyscraper large
رییس پيشين مرکز بررسی‌های استراتژیک:

اصولگرایان با بحران مرجع مواجه‌اند

65dfg4sd6fg74«محمدرضا تاجیک» مشاور رییس‌جمهور و رییس «مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری» در دولت خاتمی مى گوید: اصولگرایان در این انتخابات نشان دادند که در سطوح مختلف از جمله در سطح گروه‌های مرجع با یک بحران مواجه هستند. 

به گزارش شرق، تاجیک مى گوید: آنچه این کنش جمعی آگاهانه را شکل داد، گره‌خوردگی تمامی اراده‌هایی بود که می‌خواستند مولف روایت‌های تاریخی‌ای باشند که زندگی و سرنوشتشان را می‌سازد و می‌خواستند به‌مثابه سوژه سیاسی، سیاست را موضوع باز‌تقریر و باز‌انشای خود قرار دهند. بنابراین در فرآیند این خیزش شکوهمند شاهد ساخته‌شدن یک اراده جمعی که محصول مفصل‌بندی حادث و تاریخی مطالبات متفاوت، اما معطوف به تغییر است، هستیم که به‌واسطه یک امر مشترک منفی – شرایطی که در تقابل با همه این مطالبات قرار گرفته‌ بود – به یکدیگر گره خوردند و به خلق یک عاملیت سیاسی فراگیر ره بردند. به دیگر سخن، مطالبات جزیی سوژه‌های اجتماعی متفاوت از خلال هم‌ارزی مطالبات، از میان رفت و میان سوژه‌های اجتماعی نوعی همبستگی یا اتصال ایجاد شد و نوعی عاملیت یا سوژه پوپولار متولد شد. بنابراین، آنچه موجب تفوق منطق هم‌ارزی بر منطق تفاوت در این فرآیند ‌شد و سوژه‌های ناهمگن را کنار هم جمع کرد و به آنها قسمی وحدت ‌بخشید، افزون بر وجود یک امر مشترک مثبت و ایجابی – خواست و اراده تغییر – یک منفیت یا امر مشترک منفی و سلبی نیز بود. 

‌تاجیک مى افزاید: اگرچه معتقدم عصر گروه‌های مرجع بزرگ سپری شده است، اما تردیدی ندارم که بزرگان اصلاحات در این چرخش قدرت و سیاست نقشی بسزا و تعیین‌کننده‌ای داشتند….تاملی رفتارشناختی و روانشناختی در حال و احوال برخی از گروه‌های سنتی در جامعه امروز ایرانی، حکایت از علایم و نشانه‌های نوعی «نابالغی» دارد. سنت سیاسی اینان، دیرزمانی است که به مرده‌ریگی تبدیل شده. از این سنت امر تشکیلاتی برون نخواهد تراوید. 

این عده، هیچ‌گاه دارای مانیفست یا منشور مشخص و مدونی برای رفتار سیاسی خود نبوده‌اند. این گروه از «سیاستمداران»، عمدتا سیاست را مترادف با سخن گفتن در سلب این و آن فرض کرده‌اند و با این فرض، بر فرض دوم شده‌اند که: هرچه سلب بیشتر، سیاست کارآمدتر و سیاست‌پیشه حرفه‌ای‌تر. مشکل دیگر این فکرهای بسته سیاسی آنان است: با بهره‌ای آزادانه از سروده ابتهاج، گردنی می‌افرازند، سرشان از چرخ فراتر می‌رود، آسمان با همه اخترهاش، بوسه می‌زند به سرانگشتانشان، سکه خورشید در مشتشان، یک سر و گردن، گاه، نه کم از فاصله کیهانی‌ دارند. این سیاستمداران اخترآسا همواره خود را یک ملت می‌دانند و برتر و بهتر از خود نمی‌دانند و نمی‌شناسند. به همین علت در شرایطی بس حساس این، اخترآسایان در میان خود جمعیت نشدند. حتما اخیرا تحلیل نمکین آقای «ده‌نمکی» را در نقد رفقای اصولگرای خود خوانده‌اید. ایشان از کنترل و مهار غضنفرهایی صحبت می‌کند که خودشان هم نمی‌توانند خودشان را کنترل و مهار کنند، خودشان هم هر چقدر دنبال خودشان می‌دوند نمی‌توانند خودشان را بگیرند. آقای ده‌نمکی حتما بیش از ما مطلعند که خیلی از بزرگان و ریش‌سفیدان اصولگرا تلاش وافر کردند تا با تزریق آگاهی به آنان تفاوت احساس تکلیف‌کردن و تکلیف‌شناسی را بیاموزند، اما نشد که نشد.  

مشاور خاتمى مى گوید: خیلی‌ها تلاش کردند که این احساس تکلیف را از عرصه «آمدن» به ساحت «نیامدن» انتقال دهند، اما نشد که نشد. خیلی‌ها تلاش کردند تا رعایت اصول، به‌ویژه اصل «خرج نکردن همه چیز پای یک رقابت»، را به آنان یادآور شوند، اما نشد که نشد. و بالاخره، خیلی‌ها تلاش کردند تا آنان را ترغیب و تشویق کنند تا درس اصولگرایی را از اصلاح‌طلبان بیاموزند، اما نشد که نشد. اصولگرایان در این انتخابات نشان دادند که در سطوح مختلف از جمله در سطح گروه‌های مرجع با یک بحران مواجه هستند.  

به گفته تاجیک، «علل و عوامل متعدد و متنوعی در بیداری زیبای خفته امروز جامعه ما نقش داشته‌اند. بی‌تردید، یکی از این عوامل آن‌چیزی است که من از آن به عنوان «شورش موقعیت» نام برده‌ام. «بلومر» می‌گوید: «سازمان اجتماعی چارچوبی است که در قالب آن واحدهای کنشگر کنش‌های خود را محقق می‌کنند. مولفه‌های ساختاری، همچون «فرهنگ»، «نظام‌های اجتماعی»، «قشربندی اجتماعی»، یا «نقش‌های اجتماعی» شرایطی را برای کنش آنها رقم می‌زنند، اما کنش آنها را تعیین نمی‌کنند. مردم – یعنی واحدهای کنشگر – بر مبنای فرهنگ، ساختار یا دیگر مولفه‌های اجتماعی عمل نمی‌کنند، بلکه بر اساس مقتضیات موقعیت‌ها عمل می‌کنند. نقش سازمان اجتماعی، تنها شکل‌دادن به موقعیت‌هایی است که مردم در آن عمل می‌کنند و نیز، تامین و تدارک مجموعه‌های ثابتی از نمادها که مردم در تعبیر و تفسیر موقعیت‌ها مورد استفاده قرار می‌دهند. بنابراین، بیداری این زیبای خفته را، پیش و بیش از هر چیز باید در پرتو کنش آگاهانه مردم بر اساس مقتضیات موقعیت کنونی تحلیل کرد. اما در کنار این عامل باید به عوامل دیگری همچون: ردصلاحیت هاشمی، هراس از پیروزی برخی کاندیداها، جذابیت گفتمان انتخاباتی روحانی، حمایت خاتمی و هاشمی، شخصیت و گفتمان صادق و صریح عارف و انصراف شجاعانه و آگاهانه ایشان، نمایش نه‌چندان جذاب رقیبان، طرح احتمال ردصلاحیت روحانی، خستگی و دل‌آزردگی مردم از شرایط «واقعا موجود»، تبدیل‌شدن اصولگرایان به رقیب خود، و… اشاره کرد».

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large