Skyscraper large

میراث تاریخی و ملی کشور؛ آفت‌ها و لطافت‌ها

df56g4d45554d

عکس ار فارس

روشنک آسترکی

هیات امنای ۷ پایگاه‌ میراث‌جهانی، تخت جمشید، ارگ بم، تخت سلیمان، کاخ گلستان، بازار تبریز، سازه‌های آبی شوش‌تر، میدان نقش جهان و مجموعه فرهنگی-تاریخی سعدآباد، متشکل از افراد حقیقی و حقوقی انتخاب و روز هشتم آذرماه احکام آن‌ها توسط رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ابلاغ شد.

به گزارش مهر در هیات امنای پایگاه‌های میراث‌جهانی بالا‌ترین مقام استانی اعم از فرماندار، شهردار، مدیرکل میراث فرهنگی استان تا پیشکسوتان و خبرگان حوزه میراث فرهنگی حضور دارند، و یک نفر اقتصاددان و یک صاحب‌نظر حوزه علم و فرهنگ در این ترکیب ۱۱ نفره گنجانده شده است. اعضای هیات امنای پایگاه‌های میراث جهانی در اقدامات راهبردی این مجموعه‌ها و مشاوره عالی به مدیران پایگاه ایفای نقش خواهند کرد. با اداره هیات امنایی پایگاه‌های میراث جهانی، خرد جمعی به این مجموعه‌ها می‌رود، همچنین با توجه به حضور مقام‌های عالی استانی در این هیات امنا، بسیاری از فعالیت‌هایی که در سطح منطقه قابل اجراست با سرعت بیشتری به انجام می‌رسد. همچنین اعتبارات پایگاه‌های میراث جهانی، زیر نظر هیات امنا برای انجام امور تخصیص داده می‌شود.

ساخت مسجد در حریم تخت جمشید

همزمان با انتشار خبر آغاز به کار هیات امنای پایگاه‌های میراث جهانی، اخبار تاسف بار پیرامون وضعیت میراث فرهنگی کشور و آفت هاى آن همچنان ادامه دارد. در همین زمینه، روز گذشته خبری در خبرگزاری‌ها پیرامون ساخت یک مسجد در حریم تخت جمشید توسط دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت منتشر شد. اقدامی که باعث شد اداره میراث فرهنگی مرودشت از دانشگاه آزاد این شهرستان به دلیل ساخت و ساز یک مسجد مغایر با مقررات یونسکو در حریم تخت جمشید شکایت کند.

به گزارش خبرگزاری ایرنا، سعید صفرزاده، رئیس این اداره گفته است که ساختمان مسجد دانشگاه آزاد اسلامی درحریم درجه دو مجموعه جهانی تخت جمشید قرارگرفته است که به دلیل عدم رعایت ارتفاع مجاز در ساخت گنبد و مناره ضوابط و قوانین بین المللی یونسکو را نقض می‌کند. او افزوده است که به نظر کار‌شناسان میراث فرهنگی، این گنبد و مناره باید کاملا حذف شود و این درحالی است که سقف این مسجد هم ۲۰ سانتی متر بیشتر از حد مجاز است.

از تخریب شاه دژ تا تهدید الموت

از سوی دیگر فریدون الهیاری، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان اصفهان هفته آخر آبان ماه سال جاری درحالی از تخریب بخشی از دیواره‌های قلعه ساسانی شاه‌دژ توسط شهرداری اصفهان خبر داد که به‌گفته او، شهرداری اصفهان بدون مجوز از میراث فرهنگی بخشی ازسنگ‌های این قلعه را برای مصارفی برداشته است. مدیر اداره میراث‌فرهنگی اصفهان با بیان این مطلب که اقدام اخیر شهرداری در عملیات ساخت فاز دوم تله‌ کابین اقدامی غیر‌قانونی بوده به خبرگزاری CHN گفت: «درحال‌حاضر به شهرداری اصفهان به‌دلیل این تخریب اعلام جرم شده و عملیات اجرایی فاز دوم تله کابین صفه به دلیل تخلفات شهرداری اصفهان متوقف شده است». آنطور که الهیاری می‌گوید: «با اینکه شهرداری اقدام به اصلاح بخش‌های آسیب‌دیده کرده است اما پیگیری‌های حقوقی اداره میراث‌فرهنگی از شهرداری اصفهان ادامه دارد».

همچنین ساخت و سازهای غیر قانونی و بی‌کیفیتی که در حریم قلعه تاریخی الموت طی سال‌های اخیر شکل گرفته‌اند یکی از موانع جدی در مسیر ثبت جهانی منظر تاریخی‌- طبیعی الموت به شمار می‌آیند و ضرورت دارد با همکاری اهالی این منطقه نسبت به تخریب و برچیدن آن‌ها اقدام شود. در همین زمینه مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین قلعه با شکوه الموت را سرمایه‌ای برای ایران و استان قزوین دانست و گفت: «اکنون که فرصت ثبت جهانی این دژافسانه‌ای فراهم شده و آخرین مستندات لازم برای ارائه به یونسکو در دست تهیه است نباید اجازه داد گروه انگشت شماری که تنها به منافع محقر و زودگذر خویش می‌اندیشند، امکان ثبت جهانی منظر تاریخی- طبیعی الموت را از مردم بگیرند و نگذارند این آرزوی دیرینه اهالی الموت و استان قزوین محقق شود». قلعه الموت در شمال شرقی آبادی گازر خان و بر بلندای کوهی از سنگ یکپارچه با ارتفاع ۲۱۰۰ متر از سطح دریا که به پرتگاه‌های مخوفی منتهی می‌شود قلعه‌ای پرشکوه قرار دارد که به گزارش حمدا… مستوفی نخست در سال ۲۲۶ هجری به دست داعی الی الحق حسن بن زید الباقری بنا شده، در شب چهارشنبه ششم رجب سال ۴۸۳ قمری به تصرف حسن صباح درآمده و اکنون آن را به نام قلعه الموت یا قلعه حسن می‌خوانند.

۳ میلیارد تومان برای خروج از فلک الافلاک

خبر دیگری که در هفته گذشته پیرامون میراث ملی کشور در رسانه‌ها به چشم می‌خورد پیرامون قلعه فلک الافلاک است. معاون پارلمانی سازمان میراث فرهنگی از توافق این سازمان با ارتش برای خروج نیروهای این نهاد نظامی از قلعه فلک الافلاک خبر داد.

اسدالله درویش امیری، معاون حقوقی، پارلمانی و استان‌های سازمان میراث فرهنگی در گفت‌و‌گو با خبرنگاران از تغییر نگاه مدیریت سازمان میراث فرهنگی در دولت جدید سخن گفت و توضیح داد: نوع نگاه مدیریت سازمان میراث فرهنگی تلاش برای آزاد سازی اماکن تاریخی ثبت شده و اماکن ثبت جهانی است. او با تاکید بر محدودیت‌های مالی که سازمان میراث فرهنگی با آن دست و پنجه نرم می‌کند، گفت: با وجود همه محدودیت‌های مالی که داریم ریاست سازمان پذیرفته است برای آزاد سازی بخشی از مجموعه قلعه فلک الافلاک که در اختیار ارتش است، مبلغ سه میلیارد تومان به این نهاد نظامی پرداخت کند تا پس از آزاد سازی، این قسمت از این قلعه تاریخی برای بازدید عموم مردم مورد استفاده قرار گیرد.

معاون پارلمانی سازمان میراث فرهنگی با تاکید بر مذاکراتی که بین ارتش و سازمان میراث فرهنگی انجام شده است، تصریح کرد: پس از مذاکرات سازمان میراث فرهنگی و بر اساس توافقات صورت گرفته، ارتش پذیرفته است که با دریافت ۳ میلیارد تومان، از بخشی از قلعه فلک الافلاک که در اختیار نیرو‌هایش بود، خارج شود.

فَلَک‌الافلاک که با نام دژٍ شاپورخواست نیز شناخته می‌شود. قلعه‌ای تاریخی که در مرکز شهر خرم‌آباد استان لرستان قرار دارد. ساخت این قلعه که در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است، به دوره ساسانیان بازمی گردد. اما حضور نیروهای ارتش و سپاه در این قلعه در سال‌های گذشته مشکلاتی را برای اینجاذبه تاریخی و گردشگری استان لرستان به وجود آورده است.  

بحث خروج نیروهای نظامی از عرصه قلعه به اواخر دهه ۶۰ بازمی گردد. در آن زمان احد انتظاری استاندار وقت لرستان در نامه‌ای که به دفتر رهبری ارسال کرد، خواستار اخذ امریه فرماندهی کل قوا به منظور انتقال نیروهای سپاه پاسداران و ارتش در اطراف قلعه جهت در اختیار گرفتن حریم تاریخی فلک الافلاک و واگذاری آن به میراث فرهنگی شد.

در پایان پرسش اینجاست که با توجه به وضعیت نامطلوب پاسداری از میراث ملی که به نمونه‌هایی از آن پیش‌تر اشاره شد و مشکلاتی که سازمان میراث فرهنگی با دیگر نهاد‌ها و سازمان‌ها برای نگهداری این میراث دارد، هیات امنای پایگاه‌های میراث جهانی تا چه اندازه می‌توانند در حفظ و پاسداری از میراث ملی ایران که به ثبت جهانی نیز رسیده‌اند کوشا باشند.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large