Skyscraper large

برد و باخت ایران در دور زدن تحریم‌ها

+654dgdfg-علی جلالی - ali jalali

علی جلالی

روز گذشته خبرگزاری دانشجویان ایران به نقل از منابع آگاه نوشت:”ایران در سال جاری یک انبار نفت در بندر دالیان چین اجاره کرده و دستکم دو محموله نفت خام را از این انبار به هند و کره جنوبی صادر کرده است.”

به گزارش ایسنا، به نقل از رویترز، ایران علاوه بر مقابله با تحریم‌های غرب که باعث کاهش صادرات نفت این کشور شده باید در میان کاهش قیمت‌های جهانی نفت، بر سر سهم بازار آسیا با دیگر تولید‌کنندگان نفت در خاورمیانه رقابت کند.

عربستان و امارات چند سال است که انبارهایی را در ژاپن و کره جنوبی اجاره کرده‌اند تا در نزدیکی بزرگترین مشتریان خود، انبار عرضه نفت داشته باشند.

به نوشته این خبرگزاری، موضوع اجاره انبار نفت توسط ایران در چین در ماه اوت پس از آن مطرح شد که گمرک هند از شرکت ملی نفت ایران درباره‌ یک محموله نفت خام تحویل داده شده به پالایشگاه مانگلور سوالاتی را مطرح کرد. این نفتکش حامل نفت ایران ظاهرا از مالزی به هند آمده بود اما بندر بارگیری نفت در ایران اعلام شده بود. منبع صنعت نفت هند هم در پاسخ تأیید کرد که این نفتکش از مالزی آمده و در چین بارگیری کرده است.

منابع چینی وجود انبارها را تأیید کردند

یک منبع آگاه در پکن تایید کرد که شرکت ملی نفت ایران در سال جاری انبارهایی را در بندر دالیان واقع در شمال شرقی چین اجاره کرده است.

این منبع آگاه گفت: “نفت ایران در این انبارها ذخیره شده و می‌تواند به بازار چین عرضه و یا از آنجا به نقاط دیگر منتقل شود. اجاره این انبار در وهله اول برای انتقال نفت به شمال آسیا است و دستکم یک محموله نیز از آنجا به کره جنوبی تحویل داده شده است.”

به گزارش این خبرگزاری، آمارهای تردد نفتکشها که در اختیار رویترز قرار گرفته نشان می‌دهد نفتکش وارادا لالیما حامل ۹۰ هزار تن نفت خام نوروز ایران در ماه می چین را ترک کرده و در ماه اوت به هند رسیده است.

همچنین اسنادی که در اختیار رویترز قرار گرفته نشان می‌دهد که همچنین نفتکش سانچی با ۱۴۵ هزار و ۵۰۰ تن نفت سنگین ایران از دالیان بارگیری کرده و در ۲۶ اکتبر به هند رسیده است.

بنابرگزارش های منتشر شده تحریمها باعث شده که صادرات نفت ایران از حدود ۲٫۲ میلیون بشکه در روز به حدود یک میلیون بشکه در روز برسد.

یکی از روش‌ها در دور زدن تحریم‌ها

چندی پیش هم نیویورک تایمز در مقاله ای بقلم کلیفورد کراس تحت عنوان “ایران با صدور فرآورده های فرعی گاز طبیعی از تحریم ها می گریزد”، به بررسی روش ایران در دور زدن تحریم ها پرداخته و نوشته بود:”ایران راهی یافته که با افزایش میزان صادرات نفت چگاله شده به چین و دیگر بازارهای آسیائی دور میزند و ارزش معادلات تجاری اش را بالقوه، میلیاردها دلار سالانه افزایش می دهد.”

 این گزارش که در پایان مرداد ماه منتشر شده بود با اشاره به همزمانی این نوع صادرات نفت ایران با جریانات مربوط به مذاکرات هسته ای نوشت:”این صادرات در زمانی روی می دهد که به دلیل استمرار مذاکرات بر سر برنامه هسته ای ایران اندکی یخ روابط این کشور با غرب ذوب شده است. تحلیلگران انرژی می گویند ایران بر روی آمریکا و اروپا برای تحمل این جریان افزایش صادرات حساب می کند.”

 به نوشته پایگاه خبر رسانی جام نیوز، براساس آمار گمرک ایران، این کشور در ماه های اخیر، روزانه ۵۲۵۰۰۰ بشکه نفت چگالیده سبک، که بیش از ۲ برابر مقدار صادر شده در سال گذشته در همین ایام است، صادر کرد.

در سه ماه گذشته، فروش نفت چگالیده یک میلیارد و نیم مبادله تجاری اضافی، براساس ارقام تجاری و قیمت های بازار ایران داشته است که سالانه معادل ۶ میلیارد دلار است. نتیجه این اقدام ایران افزایش کلی صدور نفت به بازارهای آسیا از جمله چین بدون نقض مفاد تحریمهاست.

نیم میلیون بشکه بیش از انتظار آمریکایی‌ها

به نوشته این پایگاه خبری، براساس گزارش وزارت انرژی آمریکا، مقامات آمریکائی قصد داشتند که صادرات نفت ایران را حدود یک میلیون بشکه در روز نگهدارند، ولی وقتی نفت چگالیده بر آن اضافه شد، بطور متوسط در ماههای ژانویه تا مه، روزانه به یک میلیون و ۴۰۰ هزار افزایش یافت.

بنابراین گزارش، مقامات دولت آمریکا می گویند که از افزایش فروش نفت ایران اطلاع داشتند و گاهگاهی با شرکای تجاری ایران این موضوع را در میان گذاشتند، ولی چنین خرید و فروشهائی منافاتی با روح توافقنامه های تحریمها ندارد ولی تحریمها کماکان درباره صادرات نفت بقوت خود باقیست بطوریکه هنوز میزان صدور نفت در مقایسه با دو سال پیش در سطح پائینی قرار دارد.

 نفت چگالیده میتواند فرآورده فرعی گاز طبیعی یا از تولیدات نفتی باشد. اما بر اساس مفاد تحریمها اگر آنها از نفت تولید شده باشند کاملأ مشمول تحریم می شوند، ولی چنانچه از محصولات فرعی میادین گاز طبیعی باشند، شامل تحریم نمی شوند.

موافقت آمریکا با عملیات نفتی ایران

براین اساس، مقامات دولت اوباما در آن موقع اظهار داشتند که کشورهائی چون چین، هند، کره جنوبی، ترکیه، تایوان و ژاپن که مشمول معافیتهائی در واردات نفت ایران می شوند، بطور تکنیکی از خرید نفت چگالیده فرآورده گاز طبیعی ممنوع نیستند و بنابراین نقض توافق تحریم آنها با آمریکا محسوب نمی شود.

 به نوشته این گزارش، افزایش فروش نفت چگالیده اندکی از درآمد از دست رفته نفت ایران برای تحریمها را جبران می کند. بر اساس برآورد اوپک، ارزش صادرات نفتی ایران در سال ۲۰۱۳ به ۶۲ میلیارد دلار نزول کرد، در حالیکه در سال ۲۰۱۲ ارزش آن ۱۰۲ میلیارد دلار و در سال ۲۰۱۱ هنوز بالاتر یعنی ۱۱۵ میلیارد دلار بود.

به گزارش وزارت انرژی در فاصله ماههای ژانویه و مه، صادرات نفت و چگاله ایران ۳۰۰ هزار بشکه بیشتر از میزان متوسط صادرات روزانه در سال ۲۰۱۳ بود که بیشترین بخش این افزایش در نتیجه صادرات به دو کشور چین و هند بود. مابقی اضافه فروش، به فروش نفت به سوریه، متحد نزدیک ایران، مرتبط است.

 آیا ایران موفق بود؟

این گزارش در ادامه به وجود یک نقص بزرگ در قانون تحریم های علیه ایران پرداخته و نوشت:”براساس تحریمها، صادرات نفت خام به بیشتر کشورها در حال حاضر ممنوع است. در رابطه با گاز طبیعی، ایران از صدور آن در سال ۲۰۱۲ به اتحادیه اروپا ممنوع شده بود، ولی این ممنوعیت بازارهای آسیائی را در بر نمی گرفت که راه فروش چگالیده را باز می گذاشت.”

همچنین می افزاید:”سفارت چین و دفتر منافع ایران در واشنگتن به ایمیل برای ابراز نظر درباره افزایش فروش پاسخی ندادند. همچنین مقامات آمریکائی می گویند در حالیکه صادرات اضافی موجب می شود که ایرانیها مزه منافع اقتصادی نزدیکی دیپلماتیک را بچشند، ولی فروش نفت چگالیده هنوز بدلیل تحریمها علیه بانک مرکزی ایران محدود است.  بر اساس چنین تحریمهائی، پول حاصل از فروش گاز مثل نفت باید در کشور خریدار باقی بماند. این به معنای آنستکه ایران در ازای فروش نفت یا گاز می تواند تولیدات چینی یا هندی بگیرد ولی نمیتواند از این درآمدها برای حمایت از برنامه اتمی خود استفاده کند. ایران میلیاردها دلار از بابت درآمد نفتی طلبکار است زیرا ارزش کالاهای مورد درخواست ایران با ارزش بهای نفت فروخته شده همآهنگی ندارد.”

چگالیده یک موضوع بینابینی در نفت و گاز است که حتی اوپک هم در تعریف این محصول دچار چالش است. بر اساس مقررات اوپک، نفت چگالیده مشمول سهمیه تعیین شده اوپک برای اعضا نیست گرچه آنها بطور معمول در آمار تولیدات و ذخایر نفتی منظور می شود.

 آژانسهای آمریکائی آنرا به صورت نوعی نفت خام طبقه بندی می کنند که بشدت توانائی تولیدکنندگان برای صدورش را محدود می کند.

 در مجموع، کارشناسان انرژی میگویند مقداری عرضه اضافی نفت چگالیده ایران برای بازار جهانی میتواند حداقل برای زمان کوتاه با توجه به پتانسیل اختلال عمده در موجودی بازار نفت جهانی بدلیل گسترش بحرانها در لیبی، عراق و اکراین مفید باشد.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large