Skyscraper large
مذاكرات هسته‌اى و "پیروزی جمهوری‌خواهان" در گفتگو با منصور فرهنگ

جامعه‌ى ایران و آمریکا جنگ نمى‌خواهد

df6g54dfg44f

مژگان مدرس علوم

منصور فرهنگ، نماینده پیشین ایران در سازمان ملل بر این باورست که «آمریکا صد در صد علاقمند به حل مسالمت جویانه مسئله هسته‌اى است و گزینه جنگ به هیچ وجه حمایت احزاب و جامعه را با خود ندارد. در ایران هم نگرانی ها و مشکلات اقتصادی به حدی رسیده که تمام کارگزاران سیاسی ایران به این واقعیت پی برده اند که این تحریم ها تدریجا باید لغو شود. بنابراین منافع طرفین و حساب گری های آنها این امیدواری را ایجاد می کند که مذاکرات به توافق جامع و کامل منتهی گردد».

با پیروزی حزب جمهوری خواهان در انتخابات میان دوره ای کنگره آمریکا، مذاکرات هسته ای ایران و غرب وارد فاز جدیدی خواهد شد که به گفته برخی از تحلیلگران اگر توافق بر سر برنامه هسته ای ایران در ۲۴ ماه جاری میلادی حاصل نشود، احتمال تغییر سیاست آمریکا در قبال ایران وجود خواهد داشت.

اما نماینده پیشین ایران در سازمان ملل، بر این باور است که پیروزی جمهوری خواهان تاثیر چندانی بر روی سیاست خارجی آمریکا نخواهد گذاشت. منصور فرهنگ به “راه دیگر” می گوید: “پیروزی جمهوری خواهان در انتخابات آمریکا اوباما را در سیاست داخلی تضعیف می کند اما اختلافات حزبی در آمریکا حول محور سیاست خارجی بیشتر بر روی تفاوت گفتمانی و سیاسی در رقابت های انتخاباتی است و تا حدودی هم اختلافات تاکتیکی، در حال حاضر شکاف اساسی در مورد سیاست خارجی آمریکا وجود ندارد؛ آنهم بدلیل این است که مسائل و مشکلاتی که آنها در خاورمیانه با آن روبرو هستند بسیار بغرنج است و وجه مشترک گفتمان آن “چه باید کرد” است.”

مذاکرات ایران و پنج کشور اروپایی بعلاوه آمریکا، با کشیده شدن نشست ها به عمان در تاریخ نهم نوامبر، لحظات حساس و تاریخی را سپری می کند.

حمیدرضا آصفی سخنگوی پیشین وزارت خارجه با اشاره به برگزاری مذاکرات ایران و ۱+۵ در مسقط، پایتخت عمان به ایسنا گفته است که برگزاری مذاکرات این بار در عمان به خودی خود یک موضوعیت دارد و آن این است که عمان در برخی موضوعات و پرونده‌های خاص میان ایران و آمریکا دخالت مثبت داشته است و از این جهت مسقط جای خوبی برای مذاکرات هسته‌ای است.

آقای فرهنگ در این زمینه توضیح می دهد: “اگر در نشستی که در نهم نوامبر در مسقط برگزار می شود ایران و آمریکا بتوانند به توافقی برسند که برای طرفین قابل تحمل باشد تردیدی نیست که اوباما می تواند کنگره را راضی کند و مشکلی نیست این را هم باید در نظر داشت که تا دو ماه بعد از این انتخابات مجلس سنا هنوز در دست دموکرات هاست. این را هم باید توجه داشت که وقتی ایران مسقط را برای نشست بعدی انتخاب می کند یک نماد مثبت است زیرا عمان تنها کشور سنی هست که با ایران و آمریکا روابط حسنه دارد و سلطان قابوس در گذشته میانجیگری های مفید و مثبتی بین ایران و آمریکا انجام داده است.”

d65g4dfg44fجدای از پیچیدگی های فنی مذاکرات، به تعویق افتادن توافق فرصت بیشتری به مخالفان برای تخریب روند دیپلماتیک برای رسیدن به یک توافق نهایی می دهد. به نوشته فایننشیال تایمز، فاجعه آمیز خواهد بود اگر موضوعی که برای ثبات خاورمیانه و جهان، منافع حیاتی به دنبال دارد، قربانی سیاست های تنگ نظرانه حزبی در آمریکا شود.

مسئله لغو تحریم ها یکی از موضوعاتی است که سبب کند شدن روند مذاکرات هسته ای شده است. از همین رو برخی از کارشناسان معتقدند با توجه به قدرت رئیس جمهور آمریکا این مسئله قابل حل است. طبق قانون اساسی آمریکا رییس جمهور حق دارد تحریم ها را در دوره های ۱۲۰ روزه به حالت تعلیق در بیاورد.

منصور فرهنگ یادآور می شود: “بر اساس قوانین رئیس جمهور آمریکا این حق را دارد که تحریم های ایران را برای مدت شش ماه بصورت ملغی در بیاورد بدون اینکه الزاما آنها را لغو کند. اگر ضروری باشد بعد از شش ماه هم بر مبنای منافع امنیتی و اقتصادی آمریکا این مدت را تمدید کند.”

وی ادامه می دهد: “تحریم هایی که علیه ایران وضع شده دلایل و مشروعیت های متفاوت دارند. تحریم های شورای امنیت سازمان ملل، تحریم های یکجانبه دولت آمریکا و تحریم های اتحادیه اروپا. تحریم هایی که آمریکا وضع کرده بسیار مهم است اما دولت اوباما این حق را دارد که بخاطر نگرانی و حساب گری های اقتصادی و امنیتی این تحریم ها را به حالت تعلیق در بیاورد. ایران می خواهد این تحریم ها بطور کلی لغو شود اما آمریکا می گوید این تحریم ها ابتدا تعلیق و بعد به تدریج باید برداشته شود. اگر توافق نهایی و جامع ایران و کشورهای گروه ۱+۵ صورت گیرد اما بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارش دهند که ایران در اجرای تعهدات خود کوتاهی کرده در آن زمان کنگره می تواند از قضاوت کارشناسان استفاده کند و تحریم ها را گسترش دهد و یا حد تعلیق ها را بردارد. اما شخصا معتقدم آمریکا بطور صد در صد علاقمند به حل مسالمت جویانه این مسئله است و گزینه جنگ به هیچ وجه حمایت احزاب و جامعه را با خود ندارد. در ایران هم نگرانی ها و مشکلات اقتصادی به حدی رسیده که تمام کارگزاران سیاسی ایران به این واقعیت پی برده اند که این تحریم ها تدریجا باید لغو شود. بنابراین منافع طرفین و حساب گری های آنها این امیدواری را ایجاد می کند که مذاکرات به توافق جامع و کامل منتهی گردد.”

این استاد دانشگاه اضافه می کند: “واقعیت امر این است که مردم آمریکا بعد از فجایعی که از جنگ افغانستان و عراق و لیبی به بار آمد، قربانیان انسانی و مادی به این نتیجه رسیده اند که مسائل آنجا نمی تواند با دخالت نظامی حل شود و طبق آخرین نظرسنجی که مطالعه کردم حدود ۷۳ درصد مردم آمریکا با دخالت نظامی آمریکا مخالف هستند و گزینه دیپلماسی مورد حمایت جامعه آمریکا است حتی اگر در موارد زیادی با اوباما مخالفت های زیادی داشته باشند.”

با این حال او معتقد است که اگر روند مذاکرات تا دو سال آینده ادامه پیدا کند و اوباما دیگر نباشد مسئله دشوار خواهد شد. اوباما از ابتدای ریاست جمهوری خود بدنبال حل مسئله هسته ای ایران بود و این ایران بود که این درک و فهم اوباما در این زمینه را به تاخیر می انداخت اما بعد از آمدن آقای روحانی تردیدی نیست که توجه جدی به حل این موضوع می شود. از همین رو مذاکراتی که تا کنون برگزار شده بی نتیجه نبوده و موفقیت هایی داشته است.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large