Skyscraper large
نگاهى به يك نشست ويژه‌ى اقتصادى در لندن

وقتى تجارت با ایران، منتظر سیاست نمى‌ماند

dg564df55f

پونه ایرانی

مذاکرات ایران و کشورهای ۵+۱ ، علاوه بر ناظران سیاسی، مردم و صاحبان صنایع و بخش خصوصی در ایران که بیشترین بها را در تحریم های اقتصادی پرداخته اند، تماشاچیان دیگری نیز دارد؛ ​صاحبان کسب و کار و تجارت در سرتاسر جهان. 

کسانی که به گواه بسیاری، اگر بیش از ایران به دنبال رفع تحریم های اقتصادی نباشند، کمتر از آنها هم به دنبال راهی برای خلاص شدن از شر این تحریم ها نیستند؛ کسانی که خسته از انتظار دیپلماسیِ سیاسی، این روزها دست به کار شده اند تا شاید دیپلماسی بیزینس راهگشا باشد. 

نشست دو روزه ی مجله ی «صدای اروپا» وابسته به مجله اکونومیست که ۱۵ و ۱۶ اکتبر با حضور بیش از ۲۵۰ نفر در لندن برگزار شد، نخستین تلاش از این دست به شمار می رود که سرمایه گذاران ایرانی و غیرایرانی تلاش کردند صدای خود را بالاتر از صدای معادلات سیاسی جاری به گوش یکدیگر برسانند؛ نشستی که هدف از برگزاری آن، چشم‌انداز بهره‌گیری از علاقه روزافزون اروپاییان به بازار ایران در پی توافق‌نامه موقت هسته ای سال گذشته بین این کشور و قدرت‌های جهانی در ژنو عنوان شد؛ توافقی که طرفین امیدوارند با مذاکرات هسته‌ای تا روز ۲۴ نوامبر امسال به توافقی نهایی و در نتیجه لغو کامل تحریم های اقتصادی علیه ایران منجر شود.

به اعتقاد بسیاری از شرکت کنندگان در این نشست، پیام آن بسیار روشن بود؛ «ما خواهان از سرگیری روابط تجاری و اقتصادی هستیم، و حتی در صورت عدم حصول توافق در مذاکرات هسته ای، به گفتگو و ارتباطات خود ادامه خواهیم داد.»

ایران، به عنوان یک طرف مذاکرات هسته ای، مشتاقانه به دنبال جذب سرمایه گذاران خارجی به منظور بازسازی اقتصادى است. 

با تغییر شرایط سیاسی این کشور پس از انتخابات سال ۹۲ و روی کار آمدن حسن روحانی، مهم ترین پروژه ی دولت، بهبود شرایط اقتصادی و روابط با سایر کشورهای جهان، از طریق حل بحران هسته ای عنوان شد. 

آنچه که مردان دولت روحانی به خوبی می دانند، وابستگیِ شدیدِ رونقِ اقتصادیِ داخل، به داد و ستد با جهان است.   

آمار بالای بیکاری، عدم وجود دانش های به روز جهان در زمینه مدیریت کسب و کار، کمبود تکنولوژی های مدرن و ارتباطات پایین با اقتصاد بین المللی از جمله مشکلات ایران در نتیجه تحریم های اقتصادی است که کلید آن در دستان سرمایه گذار خارجی ست. 

شاید به همین دلیل دولت جمهوری اسلامی حمایت و تایید رسمی خود از این کنفرانس را، در قالب نامه ای با امضای محمد نهاوندیان، رئیس دفتر حسن روحانی اعلام کرده. آنچنان که در متن این نامه آمده، آقای نهاوندیان ابراز امیدواری کرده تا چنین نشستی منجر به یافتن فرصت های سرمایه گذاری خارجی و تسهیل آن در بخش های مختلف ایران شود. 

البته برای ایران مهمتر از سرمایه گذاران خارجی، جذب ایرانیان مهاجر است، که با سرمایه ای بالغ بر یک تریلیون دلار و تحصیلات عالی، امکان مشارکت شان در بازسازی اقتصادی ایران فراهم شود. 

حضور کسانی مانند پرویز عقیلی، از بانک خاورمیانه در میان شرکت کنندگان ایرانی این نشست، که نام موسسه اش در لیست تحریم های وزارت خزانه داری آمریکا به چشم می خورد، نشان می دهد که ایران تا چه اندازه امیدوار به حل مناقشه ی هسته ای و رفع تحریم های اقتصادی است؛ تحریم هایی که به گفته ی کارشناسان، حتی در صورت لغو آن در نوامبر امسال، به حدود دوسال زمان برای اجرایی شدن نیاز دارد. 

اما در سوی دیگر مذاکرات، شش کشور حاضر در گفتگوهای هسته ای، شامل آمریکا، بریتانیا، فرانسه، آلمان، روسیه و چین، لزوما دیدگاه و حتی منافع مشترکی در قبال ایران ندارند؛ به خصوص زمانی که پای اقتصاد در میان باشد.

روسیه و چین که نزدیک ترین شریکان سیاسی ایران در مذاکرات به شمار می روند، نه تنها منافعی در حصول توافق و رفع تحریم ها ندارند، بلکه به طول قطع از این رویداد متضرر خواهند شد. 

سالها جای خالی شرکت ها و سرمایه گذاران اروپایی و آمریکایی به همراه آخرین تکنولوژی و بهترین کیفیت، با کالاها و شرکت های چینی پرشده که نه از تکنولوژی خوبی بهره برده اند و نه کیفیت خوبی ارائه می دهند، اما مشتریان ایرانی در زمان تحریم ها، انتخاب دیگری ندارند.

شرکت های اروپایی اما شاید بازنده اصلی تحریم های اقتصادی ایران بودند. کشورهایی که در نبود سی و چندساله ی آمریکا، از ابتدای انقلاب اسلامی تا کنون، با اندکی سرمایه گذاری و روابط تجاری، بازار ایران را تجربه کرده بودند. حضور شمار زیادی از مدیران بخش خصوصی از اروپا مانند شرکت نفتی  توتال فرانسه، شرکت سازنده لوازم آرایش اورآل، و خودروسازی اسکانیا گروپ سوئد نشان دهنده ی اشتیاق این گروه برای بازگشت به ایران است. 

به گفته ی کارشناسان حاضر در این کنفرانس، بسیاری از شرکت های حاضر در این نشست امیدوار بودند که بتوان با حصول توافق هسته ای و لغو تحریم ها، در کوتاه ترین زمان ممکن، به بازار ایران بازگشت. 

بازاری ایده آل و دست نخورده، که اکنون برای خروج از بحران و بازسازی اقتصاد، به دنبال سرمایه گذار خارجی است. 

و در سوی دیگر، حجم عظیم قشر جوان و تحصیلکرده در ایران و درصد بالای جمعیت متوسط شهری، در کنار منابع عظیم نفت و گاز و معدن و موقعیت جغرافیایی ایران، از آن بازاری رویایی برای سرمایه گذاران می سازد.

بازارهای بالقوه ای به خصوص در زمینه های فن آوری اطلاعات و وسایل ارتباطی، که بلافاصله بعد از شروع به کار می توانند بیش از نیمی از مردم ایران را به شبکه های ارتباطی بین المللی وصل کنند. 

اما در این میان کشورهای اروپایی نیز به رغم علاقه فراوان برای رفع تحریم ها و بازگشت به بازار ایران، می دانند که توافق هسته ای به معنای بهبود روابط سیاسی ایران و آمریکا خواهد بود. روابطی که بیش از سه دهه قطع آن، سود فراوانی را نصیب اروپاییان کرد.

و در این میان، دولت های ایران و آمریکا، هر دو مشتاق برقراری رابطه اند، و در عین حال، هر دو در تلاش هستند تا کنگره و مجلس – تندروها – در هر دوطرف را ساکت نگه دارند. و به نظر می رسد که صدای اسرائیل، به عنوان مخالف اصلی رابطه ی ایران و آمریکا، کمتر از گذشته شنیده می شود. 

عدم توجه به تلاش انجمن فدراسیون اسرائیلی بریتانیا برای منصرف کردن صاحبان صنایع از شرکت در این نشست و در نهایت تجمع اعتراضی اسرائیلی ها در مقابل در ورودی سالن برگزاری آن، نشانگر واقعیتی بزرگ تر مبنی بر از دست رفتن اعتبار اسرائیل برای تاثیرگذاشتن بر این ماجراست. 

شرکت کنندگان در این نشست، فارغ از معادلات سیاسی، مصمم بودند تا این روابط و گفتگوها را دنبال و نشست های دیگری از این دست را در آینده پیگیری کنند. اما تحقق همه این بلندپروازی ها وابسته به مذاکراتی است که طرفین کمتر از یک ماه برای دستیابی به توافقی جامع و در نتیجه لغو تحریم ها فرصت دارند. 

علاوه بر جک استروا، وزیر امور خارجه پیشین بریتانیا و ریچارد دالتون، سفیر پیشین بریتانیا در تهران که هر دو از حامیان دیرینه رابطه با ایران هستند، هوبر ودرین، وزیر امورخارجه پیشین فرانسه نیز از حاضرین در این کنفرانس بود. به گفته ی او، توافق هسته‌ای بین ایران و قدرت‌های جهانی پیامدهای فوق‌العاده‌ای از جمله لغو تحریم ها، بازگشت ایران به صحنه بین المللی و عضویت این کشور در گروه ۲۰ می تواند داشته باشد.

اما علی رغم خوشبینی آقای ودرین و سایر حاضرین در این نشست، از سخنان اعضای هیات های حاضر در مذاکرات ایران و گروه ۵+۱ هنوز نشانی از امید به حل مناقشه  هسته ای ایران و تحقق رویای صاحبان صنایع و سرمایه دیده نمی شود. 

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large