Skyscraper large

گردشگری وطنى؛ نیازمند درایت

df7gd8f777f-روشنک آسترکی - roshanak astaraki

روشنک آسترکی

روز گذشته برابر با پنجم مهرماه، روز جهانی گردشگری بود. در تهران نیز مراسمی به همین مناسبت برگزار شد. در مراسم روز جهانی گردشگری تهران محمد علی لاریجانی، رئیس مجلس به همراه جمعی از نمایندگان مجلس‌، حسن قشقاوی‌، نماینده وزارت خارجه‌، احمد مسجد جامعی، عضو شورای شهر تهران‌ و چندی از مسئولان نظامی و دولتی حضور داشتند.

همچنین طالب ریفاعی، دبیرکل سازمان جهانی گردشگری در پیامی که به مناسبت روز جهانی گردشگری منتشر کرده است، ضمن تاکید بر شعار گردشگری ۲۰۱۴ با عنوان «گردشگری و توسعه جوامع محلی» خوانده شد. وی در این پیام بر بهبود معیشت جوامع محلی با استفاده از گردشگری تاکید کرده است. در ادامه این پیام آمده است: همانگونه که در کد جهانی اخلاق در سازمان جهانی گردشگری بیان شده، جمعیت محلی باید فعالیت‌های گردشگری را همراهی کنند و از منافع اقتصادی و اجتماعی آن بهره‌مند شوند.

هشت سال سخت برای گردشگری

هر چند صنعت گردشگری ایران در دهه‌های گذشته با بحران شدیدی روبرو بوده و دولت‌های مختلف نتواسنتند صنعت گردشگری را سامان دهند اما به اعتقاد کار‌شناسان و فعالان این حوزه در زمان دولت‌های نهم و دهم بحران این صنعت به اوج خود رسید. نبود آمار برای برنامه ریزی فعالیتهای بخش خصوصی و دولتی، عدم ساماندهی تاسیسات گردشگری و بسیاری از مشکلات دیگر باعث شده است تا نه تنها تراز گردشگری ایران روی عدد ۷۹ باقی بماند بلکه تنها در طول ۱۲ ماه سال آنچنان که این سازمان اعلام کرده تنها ۴ میلیون گردشگر خارجی به این کشور سفر کردند. از سوی دیگر سفرهای داخلی نیز در ایام نوروز و تابستان به حدی بی‌برنامه است که در بسیاری از اوقات برای جامعه میزبان خطرناک می‌شود تا سودآور. این‌ها بخشی از مشکلات صنعت گردشگری است. در این میان دفا‌تر خدمات مسافرتی طی این سال‌ها با وجود رکود و بی‌توجهی در حالی به فعالیت خود ادامه می‌دهند که بیشتر درآمدزایی آن‌ها از محل تورهای خارجی است.

اردشیر اروجی، کار‌شناس برنامه ریزی میراث فرهنگی و گردشگری: گردشگری ایران باید در سه بعد بررسی شود. جنبه قالب گردشگری داخلی، توزیع ثروت در سطح کشور است. در این بخش از گردشگری عدم مدیریت سفر یکی از مشکلات است. اوج سفرهای داخلی تنها در دو ایام نوروز و تابستان است و در طول سال مدیریت نمی‌شود بنابراین حجم مسافران این دو ایام به گردشگری کشور آسیب زده است. وقتی می‌توانیم گردشگری داخلی را مناسب بدانیم که با برنامه ریزی پیش برود و محصولات گردشگری از طریق دفا‌تر خدمات مسافرتی خریداری شود اما متاسفانه تنها حدود ۶ درصد سفرهای داخلی با تورهای گردشگری انجام می‌شود که این اتفاق کاملا غیراقتصادی است. ما با انبوه گردشگر مواجه می‌شویم که وارد چرخه اقتصادی نمی‌شود بلکه در ‌‌نهایت به عنوان مثال مناطق گردشگری دریایی را به زباله دانی تبدیل می‌کند.

در بحث گردشگری خروجی نیز حدود ۵ تا ۶ میلیون گردشگر از ایران خارج می‌شوند که سه تا چهار میلیون آن جزو گردشگران زیارتی است و تعداد زیادی از آن‌ها به عتبات، مکه و سوریه می‌روند. ما برای عربستان تبلیغ می‌کنیم و گردشگر زیارتی می‌فرستیم بدون اینکه ریالی به ما بدهد و یا تبادل گردشگر کند.

رویای ۲۰ میلیون گردشگر

جالب اینکه گردشگری بعد از صنعت نفت و خودروسازی به عنوان سومین صنعت پردرآمد محسوب می‌شود اما ایران باوجود برخورداری از ظرفیت‌های مناسب مثل امنیت، جاذبه‌های گردشگری و چهارفصل بودن بخوبی نتوانسته از این فرصت استفاده کند.

در سال ۲۰۱۳ ایران تنها نیم درصد از سهم درآمدهای جهانی گردشگری را به خود اختصاص داده است و کار‌شناسان این مساله را ناشی از سیاست‌های بخش گردشگری قلمداد می‌کنند. مسئولان گردشگری دولت یازدهم می‌گویند در ۱۰ سال آینده میزان گردشگران خارجی را به ۲۰ میلیون نفر خواهند رساند اما واقعیت اینجاست که زیرساخت‌های کشور جوابگوی نیاز یک سوم از این افراد نیست و تاکنون تصمیم‌های شفافی نیز گرفته نشده که بتوان تا چند سال آینده امکانات زیربنایی را با توجه به نیاز گردشگران متناسب کرد.

به نظر می‌رسد با وضعیت نامناسب زیرساخت‌های گردشگری سخن از حضور ۲۰ میلیون گردشگر خارجی در کشور منطقی نباشد زیرا نامناسب نبودن امکانات برای گردشگران می‌تواند حکم تبلیغ منفی را پیدا کرده و خیلی‌ها را نسبت به سفر به ایران مردد کند.

رونق گردشگری در خاورمیانه

سازمان جهانی جهانگردی در گزارش سال ۲۰۰۵ اعلام کرده بود که رشد قابل توجه توریست به منطقه خاورمیانه باعث تبدیل شدن این منطقه به عنوان چهارمین نقطه جهانگردی جهان شده‌است.

امسال صنعت سفر وگردشگری با درآمدی بالغ بر ۶. ۵ تریلیون دلار- ۶۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰۰ $ – درسطح جهانی، اکنون بخشی کاملا توسعه یافته و جدی درمنابع درآمد مستقیم و غیر مستقیم اقتصادی کشورهای به شما می‌آید. در سال ۲۰۱۲ تعداد گردشگران درسطح جهانی از مرزیک میلیارد نفر گذشت و این برای نخستین‌بار بود که جهان شاهد رشد ۵۰ درصدی تعداد سفر و گردشگران درمقایسه با ۱۰ سال پیش از آن بود.

در میان بخش‌های مختلف وابسته به صنعت گردشگری و سفر صنعت جهانی هتلداری با تولید سالانه بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد دلار آمریکا بیشترین سهم را دارد و از نظر منطقه‌ای نیز با توجه به روند طی شده در ۳۰ سال گذشته، گردشگری خاورمیانه، تا ۲۰۳۰ نیز سریع‌ترین میزان رشد را در سراسر جهان دارد.

حال آنکه سهم ایران در حال حاضر حدود یک دهم درصد از توریست خارجی است و با توجه به افق ۲۰ ساله می‌بایست رقم ۲۵ میلیارد دلار را از این صنعت کسب درآمد کند. طبق آمار جدید سازمان جهانی گردشگری از هر ۱۲ تا ۱۵ شاغل در دنیا یک شغل به گردشگری اختصاص داشته و هر پنج تا ۱۰گردشگر یک فرصت شغلی ایجاد می‌کند در حال حاضر حدود ۲۶۰میلیون‌نفر در جهان در صنعت گردشگری و صنایع مرتبط به کار اشتغال دارند و درآمدهای حاصل از این صنعت در مجموع حدود ۹ درصد تولید ناخالص داخلی کشورهای جهان را به خود اختصاص داده است.

آمار‌ها نیز نشان می‌دهد سهم صنعت گردشگری در اقتصاد ایران بسیار اندک است بر اساس آمار منتشره سهم مستقیم سفر و گردشگری نسبت به سهم سایر بخش‌های اقتصاد ایران در تولید ناخالص داخلی، حدود دو درصد از کل اعلام شده است.

در پایان گفتنی است با توجه به رتبه ممتاز ایران در جاذبه‌های گردشگری می‌توان گفت در صورت اتخاذ تدابیر لازمه و جذب گردشگران بیشتر؛ هر یک از مناطق گردشگری ایران در حکم چند حلقه چاه نفت است؛ چاه‌هایی که نه‌تن‌ها تمام نمی‌شوند که با استحصال بیشتر رونق بیشتری هم می‌گیرند. اگرچه در سند چشم‌انداز توسعه پیش‌بینی شده تا سال ۱۴۰۴ ایران باید میزبان ۲۰ میلیون گردشگر باشد و از این محل ۲۵ میلیارددلار درآمد ارزی کسب کند، اما رسیدن به این میزان نیازمند کوشش همگانی و اعمال سیاست‌های درست و چندجانبه است؛ سیاست‌هایی که بتواند با کلید تدبیر سهم درآمدی ایران‌زمین را از گردشگری افزایش دهد.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large