Skyscraper large

ادامه بحران در صنعت چاپ کشور

sd6f54ss-روشنک آسترکی-roshanak astaraki

روشنک آسترکی

چهاردهمین دوره جشنواره ملی صنعت چاپ روز گذشته، ۲۲ شهریور ماه در تالار وحدت برگزار شد. در این مراسم نیکوسخن، رییس اتحادیه چاپخانه‌داران تهران به برخی از مشکلات و معضلات صنعت چاپ اشاره کرد و نخستین مشکل و معضل صنعت چاپ را سردرگمی این صنعت بین دو وزاتخانه صنعت، معدن و تجارت و وزارت فرهنگ دانست.

نیکوسخن همچنین وجود چاپخانه‌های دولتی و شبه دولتی را دیگر معضل صنعت چاپ عنوان کرد و گفت: چاپخانه‌های دولتی و شبه دولتی به رقابت غیرمنصفانه با بخش خصوصی پرداخته‌اند و به همین خاطر بخش خصوصی را از رونق خارج کرده‌اند.

وی همچنین افزود اعمال سلیقه‌ای برخی از کارگزاران در خصوص مالیات بر درآمد، مالیات بر ارزش افزوده، بیمه، شهرداری، چند برابر شدن هزینه‌ها با اجرای هدفمندی یارانه‌ها، رکود کاری و کمبود شدید نقدینگی و فرسودگی دستگاه‌‌ها بخشی از مشکلاتی است که عدم توجه دستگاه‌های مسئول در پوشش و جبران این هزینه‌ها و نقیصه‌ها بار معضلات چاپ را سنگین‌تر کرده است.

رییس اتحادیه چاپخانه داران تهران در پایان سخنان خود گفت: کماکان دولت، چاپ را به مثابه یک صنعت به رسمیت نمی‌شناسد و همین امر موجبات عدم توسعه و نزول بهره‌وری مناسب را نزد فعالان این صنعت پدیدی آورده است

رییس اتحادیه چاپخانه داران تهران در حالی این سخنان را مطرح کرد که همزمان و در همین مراسم عباس صالحی، معاون فرهنگی وزارت ارشاد درباره اقدامات این معاونت برای کاهش نرخ بهره تسهیلات از سوی صندوق توسعه ملی به چاپخانه‌داران و فعالان صنعت نشر کشور، گفت: در این زمینه تا به حال صحبت‌هایی با مسؤولان صندوق توسعه ملی و دیگر بخش‌های اقتصادی دولت داشته‌ایم. ما به دنبال این موضوع هستیم تا نرخ این بهره‌ها را کاهش دهیم.

وی در بخش دیگری از سخنان خود اذعان داشت: در تلاش هستیم بخشی از تعرفه‌های کالاهای وارداتی در حوزه فرهنگ به تجهیز چاپخانه‌ها اختصاص پیدا کند و ما امیدواریم با همکاری سازمان امور مالیاتی حمایت‌ها از بخش چاپ و نشر بیشتر شود. 

روزهای سخت صنعت چاپ

واقعیت اینست که صنعت چاپ کشور روزهای خوبی را نمی‌گذراند. مشکلات ناشی از تحریمهای بین المللی و رکود و تورم داخلی و بویژه نوسانات رو به افزایش قیمت ارز از جمله مهم‌ترین عواملی است که صنعت چاپ ایران را نحیف کرده و شرکتهایی که سوابق عمدهای در زمینه تجهیز چاپخانه‌های ایران و ارائه خدمات پس از فروش و ارتقاء دانش مرتبط با چاپ دارند، با دشواریهایی در بازاریابی و ارائه خدمات متعارف خود رو به رو شده‌اند.

 وضعیت چاپ در سالهای اخیر آنچنان با بحران مواجه شده که روز گذشته محمودرضا برازش، مدیرکل دفتر امور چاپ و نشر وزارت از ورود بیش از ۶۰۰ هزار تن محصولات چاپی به ارزش حدود ۷ میلیارد دلار در ۹ ماه گذشته اظهار تاسف کرد و گفت: این در حالی است که چاپخانه‌های کشور با کمبود تقاضا روبرو هستند.

وی گفت: اولین گام برای حل مشکلات صنعت چاپ، داشتن اطلاعات قابل اتکا درباره این صنعت است البته نبود تجهیزات و توسعه نامتوازن بخش‌های مختلف صنعت چاپ موجب مشکلاتی در این حوزه شده که امیدواریم با انجام آمارگیری سراسری در سال جاری در صنعت چاپ، بخشی از این مشکلات برطرف شود.

برازش تقویت نظام چاپ و بسته بندی و کمک به تجهیز ناوگان صنعت چاپ را از برنامه‌های دفتر امور چاپ خواند و اظهار داشت: یکی از دلایل واردات انبوه تجهیزات و ماشین آلات چاپ، وامهای با کارمزد بیش از ۲۰ درصد است که انگیزه‌ای برای سرمایه گذاری در این صنعت باقی نمی‌گذارد.

همچنین گفتنی است صنعت چاپ ایران با توجه به آمار ارائه شده در گزارش موسسه «پایرا» (Paira) انگلستان در دوسال اخیر به تدریج سهم متعارف خود را در بازار خاورمیانه به کشورهای رقیب واگذار کرده است. این در حالی است که در یازده سال قبل از آن، این صنعت به طور متوسط سالانه هشت درصد رشد را تجربه کرده بود. 

تاریخچه صنعت چاپ در ایران

بر اساس‌ مدارک‌ موجود، نخستین‌ کتابی‌ که‌ در خود‎ ایران‌‏‎ چاپ‌ شده‌، زبور داوود یا ساغموس‌ است‌ که‌ در‎ ‎‏۱۶۳۸‏‎ ‎به‌ زبان‌ و خط‌ ارمنی‌ در ۵۷۲ صفحه‌ در جلفای‌ اصفهان‌ و به‌ دست‌ کشیشان‌‏‎ ‎ارمنی‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‎.

عباس میرزا نایب‌السلطنه‏ میرزا زین‌العابدین تبریزی را مامور فراگیری فن ‏چاپ‏ و به راه انداختن نخستین چاپخانه در ‏تبریز‏ کرد تا اینکه ‏‎ میرزا زین العابدین تبریزی‏ به سال ۱۲۳۳ هجری قمری اسباب و آلات چاپ حروفی را به تبریز آورده و تحت حمایت عباس میرزا نایب‌السلطنه که در آن زمان حکمران آذربایجان بود کتابی مربوط به میرزا ابوالقاسم فراهانی که در برگیرنده حکایت‌هایی از جنگ میان دولت ایران و روسیه که در تاریخ ۱۲۲۸ هجری قمری (برابر با ۱۸۱۳ میلادی) با ‏عهدنامه گلستان‏ به پایان رسیده بود را چاپ کرد. بررسی‌ نخستین‌ کتاب‌های‌ چاپی‌ نشان‌ می‌دهد که‌ دولت‌ وقت‌ از فن آوری‌ چاپ‌‏‎ ‎در جهت‌ اهداف خود استفاده‌ می‌کرده‌ و کتاب‌ها بیشتر تاریخی‌، دینی‌، ادبی‌، ‏‎ ‎یا در جهت‌ ترویج‌ اصول‌ بهداشتی‌ و ترویج‌ جنبه‌هایی‌ از حیات‌ مدنی‌ و فرهنگ‌‏‎ ‎زندگی‌ اجتماعی‌ جدید بوده‌ است‎. ‎دومین ‏چاپخانه‏ که به ایران وارد شد چاپخانه سنگی است که آن نیز در تبریز دایر شده‌است. چاپ‌ سنگی‌ در ایران‌ بنابه‌ عللی‌ پس‌ از چاپ‌ سربی‌ رواج‌ یافت‌. ‎جای تعجب است که چاپ نخستین پس از کار کردن دیگر معمول نشد و چاپ سنگی جای آن را گرفت.

پس از تأسیس‌ مدرسه دارالفنون‌ وضع‌ و سیر چاپ‌ در ایران‌ دگرگون شد. نیاز به‌‏‎ ‎انتشار کتاب‌های‌ درسی‌، سبب‌ شد که‌ در این‌ مدرسه‌ کارگاه‌ چاپ‌ آثار‏‎ ‎استادان‌ دارالفنون‌، منابع‌ درسی‌ دانش‌آموزان ‌ و نیز پاره‌ای‌ کتاب‌های‌ دیگر تأسیس‌‏‎ ‎شود. چاپخانه کوچک‌ دارالفنون‌ ظاهراً در ۱۲۶۸ و با نام‌ دارالطباعه خاصه علمیه‎ ‎مبارکه دارالفنون‌ تهران‌ و زیرنظر علیقلی‌ میرزا اعتضادالسلطنه‌ تشکیل‌ شد و تا‎ ‎‏۱۳۰۰‏‎ ‎دایر بود و شاید حدود ۴۰ عنوان‌ کتاب‌ درسی‌ در آن‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ باشد. ‎ همچنین گفتنی است چاپخانه مجلس‌ شورای‌ ملی‌، مدت‌ کوتاهی‌ پس‌ از تشکیل‌ مجلس‌ اول‌، به‌ منظور‎ ‎چاپ‌ و نشر روزنامه‌ و نیز مطالب‌ اختصاصی‌ خودِ مجلس‌، به‌ سرعت‌ تأسیس‌ شد و در‎ ‎مدت‌ کوتاهی‌ به‌ بزرگ‌ترین‌ چاپخانه کشور تبدیل‌ گردید‎. 

نیازمند تغییر نگرش دولت

دی ماه سال گذشته علی نیکوسخن، رئیس هیئت مدیره اتحادیه چاپخانه‌داران تهران ضربه مستقیمی که طی چهار سال دولت قبل به تولید وارد کرد تولید را فلج کرد. متاسفانه دولت صنعت چاپ را به رسمیت نمی‌شناسد. همه صنوف مشکل دارند ولی مشکلات صنعت چاپ بسیار بیشتر است. امیدواریم رئیس جمهور به قولی که داده است عمل کند و کسب‌وکار را رونق ببخشد. در حال حاضر در صنعت به‌خصوص صنعت چاپ تعدیل نیروی کار وجود دارد. امیدواریم با برنامه‌ریزی صحیح از مشکلات دولت و صاحبان صنایع کاسته شود و اشتغال‌زایی رونق پیدا کند. به هر حال صنوف بازوی دولت هستند و متاسفانه برخی مسئولین به این امر توجه نمی‌کنند. موسسات اقتصادی باید همکاری نزدیک با تولیدکنندگان داشته باشند تا بتوان تولید خوبی در کشور داشت. با وام‌هایی با بهره ۲۵ تا ۳۰ درصد نمی‌توان این مهم را انجام داد.

در هر حال با توجه به اینکه صنعت چاپ ایران، از منظر دانشهای بنیادین، شرکتهای معتبری که در آن فعالیت می‌کنند و با توجه به موقعیت استراتژیک کشور و سایر قابلیتهای موجود، می‌تواند گامهای شتابانی را به سوی توسعه بردارد. بنا به نظر فعالان این حوزه به این منظور توجه به مواردی چون؛ سرمایه گذاری در انتقال پیشرفته‌ترین تکنولوژی چاپ افست، فلکسو و دیجیتال، آموزش و توانمندسازی نیروی انسانی چاپ برای بهره برداری کامل از تکنولوژی خریداری شده، تحقق سالیانه ۳ میلیارد دلار گردش مالی صنعت چاپ ایران در آینده با پوشش نیازهای داخلی و نیاز کشورهای پیرامونی با تاکید بر چاپ بسته بندی و لیبل، چاپ دیجیتال، کتاب و نشریات و بالاخره فروش دانش فنی به کشورهای منطقه راهگشا خواهد بود.

در پایان گفتنی است خروج این صنعت از بحرانی که چند سال است با آن دست و پنجه نرم می‌کند به تغییر نگرش دولت و تلاش برای عمل به وعده‌ها امکان پذیر خواهد بود. 

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large