Skyscraper large
گفتگو با محمدرضا حيدرى، دیپلمات پيشين ایران

همکارى ایران و غرب علیه داعش، دور از چشم تندروها انجام مى‌شود

df45gdf4g44f

عکس از خبرگزاری فرانسه

مژگان مدرس علوم

روز گذشته، باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، از کشورهای عرب خاورمیانه خواست تا تلاشهای خود را برای مقابله با افراط‌گرایی سنی افزایش دهند. او گفت: “مشکل ایران نیست، بلکه افراطگرایی سنی است که خود را به شکل داعش نشان داده و بزرگترین خطر پیش رو است.” 

در عرض چند ماه گذشته پیشروی‌ سریع داعش بسیاری را غافلگیر و حیرت زده کرد. این گروه با دسترسی به منابع مالی به یکی از ثروتمندترین گروه های تروریستی جهان بدل شده اند. آمریکا این گروه را تهدیدی جدی می داند و در حال رایزنی با کشورهای عرب خاورمیانه برای همکاری با ایران در جهت مقابله با این گروه افراطی است. 

محمد رضا حیدری، دیپلمات پیشین ایران با تاکید بر لزوم همکاری ایران و آمریکا علیه داعش به “راه دیگر” می گوید: “ایران و آمریکا پیش از این هم در خصوص مبارزه با افراطی گری اسلامی همکاری کرده اند و اقدامات مشترکی را بر علیه طالبان و القاعده در افغانستان انجام دادند. بنابراین همکاری ایران و آمریکا برای مبارزه با داعش که الان خود آقای اوباما و  دولتمردان غربی را به این نتیجه رسانده که داعش خطری بالقوه حتی برای کشورهای غربی است نکته تازه ای نیست. ایران و آمریکا منفعت هایی در زمینه مبارزه با داعش دارند که می توانند همکاری خود را در این زمینه افزایش دهند. از نظر هوایی آمریکا داعش را مورد حمله قرار می دهد و نیروهای زمینی گروه های شیعه که ایران آنها را آموزش داده بصورت همگون و همسان به داعش حمله می کنند و موفقیت هایی را هم بدست آورده اند. شاید برخی کشورهای سنی از جمله عربستان مسائلی داشته باشند که با رایزنی هایی که آمریکایی ها و سفر جان کری به منطقه این مسائل حل شده و راه را برای ایجاد اجماع برای مبارزه با افراطی گری فراهم شده است.” 

طی سالهای گذشته روابط ایران و برخی از کشورهای منطقه بویژه عربستان سعودی سرد بوده است و گاهی مواضع متفاوت و متضادی را در بحران عراق، سوریه، لبنان پیش گرفتند؛ اما با ظهور داعش و پیشروی های غیرقابل انتظار این گروه افراطی سنی دولتمردان ایران و عربستان به این نتیجه رسیدند که داعش خطری برای آنها و منطقه است و تلاش هایی را در جهت بهبود روابط و همکاری در زمینه مبارزه با داعش صورت دادند. 

یکی از گامهای موثر در این مسیر دیدار حسین امیرعبدالهیان، معاون امور عربی– آفریقایی وزارت خارجه ایران با سعود الفیصل، وزیر امور خارجه عربستان سعودی بود که به گزارش ایرنا طرفین در این دیدار گشایش صفحه جدیدی در روند مناسبات سیاسی دو کشور و دیدار وزرای خارجه دو کشور در ریاض و تهران را ضروری دانستند. موضوع مذاکرات در مورد روابط دوجانبه و چگونگی رویارویی با تندروی‌ها و اقدامات تروریستی بود. 

آقای حیدری در این زمینه یادآور می شود: “داعش در ابتدا در حدی نبود که بتواند کشورهای خلیج فارس را تحت الشعاع خود قرار دهد اما افراط گری این گروه و ایجاد یک امارت اسلامی و تهدید عربستان و اقدامات تروریستی زمینه را مساعد کرد تا کشورهای عربی هم به خطر این گروه بدوی پی ببرند و بخواهند در جهت یک ائتلاف بین المللی همکاری کنند. آمریکا و غرب هم همپیمانان خودشان در خلیج فارس را تنها نمی گذارند. البته نگرانی برخی کشورهای عربی از ژندارم شدن ایران در منطقه وجود دارد اما آمریکا و غرب توانسته اند آنها را راضی به همکاری برای مبارزه با داعش کنند تا بعد از نابودی داعش در یک زمینه ای با کشورهای عربی همکاری کنند تا نگذارند ایران به یک قدرت فرامنطقه ای که خودش مدعی است تبدیل شود.” 

این تحلیلگر مسائل بین المللی خاطرنشان می کند: “البته عربستان در ابتدا از داعش حمایت های مالی می کرد و منابع مالی داعش با فروش نفت و …باعث پیشروی این گروه شد و حتی به مرزهای عربستان هم تعدی کرد و حتی پیامهایی را منتقل می کند که برای دولت عربستان خوشایند نیست. از همین رو دولت عربستان تمایل به همکاری با ایران در مبارزه با داعش دارد.” 

ایران و آمریکا پیش‌تر در جریان جنگ آمریکا علیه طالبان در سال ۲۰۰۱ در افغانستان همکاری داشتند. اما در ماه‌های اخیر ایران و آمریکا بار دیگر بر ضرورت همکاری نظامی برای مقابله با داعش تاکید کردند اگرچه هم اکنون درباره پرونده هسته‌ای ایران بر سر میز مذاکره نشسته‌اند و مسئله مبارزه با داعش ضرورت رسیدن به یک توافق هسته ای را دوچندان می کند. 

حیدری با بیان اینکه بحث همکاری ایران و آمریکا برای مبارزه با داعش و موضوع مذاکرات هسته ای دو بحث جدا از هم هستند، تصریح می کند: ” آمریکا و ایران نیازمند به توافق نامه نهایی در مذاکرات هسته ای هستند و هم در قضیه داعش که به نفع آنهاست این نیروی افراطی از بین برود. ایران با از بین بردن افراطی گرهای سنی در منطقه، فضا را برای شیعه های سوریه و عراق مساعد می کند و در واقع می تواند به بشار اسد برای بقای خود کمک کند. از طرف دیگر غرب هم ضرباتی را که از این نیروی تندرو خورده و کشته شدن دو خبرنگار آمریکایی توسط داعش درصدد از بین بردن این نیروی افراطی است.” 

آقاى حیدرى بر این باورست که همکارى ایران و غرب علیه داعش دور از چشم تندروها انجام مى‌شود و می گوید: “در مذاکرات هسته ای هم به نفع هر دو کشور است که به نتیجه برسند چراکه اوباما نیاز دارد برای انتخابات آینده نشان دهد که تحریم ها اثرگذار بوده و توانسته  با جمهوری اسلامی به توافق برسد. برای ایران هم از این جهت مفید است که منابع مالی را که برای تداوم همکاری هایش و ایجاد بحران هایی که در منطقه از جمله لبنان و سوریه و عراق می تواند ایجاد کند تامین کند. اما بخاطر تندروهای که در هر دو کشور وجود دارد گاه مجبورند این تفاهمات را به نوع دیگری انجام دهند تا ذهن این تندروها زیاد معطوف به این قضایا نباشد.”

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large