Skyscraper large
توافق هسته‌اى در گفتگو با هرمیداس باوند، استاد روابط بین‌الملل:

اراده‌ى دولت‌هاى روحانى و اوباما جدى است

fg7hf89g56h4f

مژگان مدرس علوم

روز پنج شنبه دومین دور گفت و گوهای مستقیم ایران و آمریکا از زمان تمدید مهلت توافق ژنو و مذاکرات جامع برای حل و فصل نهایی پرونده اتمی ایران آغاز شد. پس از مجموع ۲۰ ساعت مذاکره ( ۱۲ ساعت مذاکره سیاسی و ۸ ساعت مذاکره کارشناسی) عباس عراقچی مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران اعلام کرد که مذاکرات و گفت‌وگوها مفید و خوب بوده است ولی تا حل اختلافات هنوز فاصله وجود دارد.

دکتر داوود هرمیداس باوند استاد روابط بین الملل در گفتگو با “راه دیگر” نفس مذاکرات دو جانبه را یک ارزش مثبت ارزیابی کرده و معتقد است که تاکنون مذاکرات دال بر حسن نیت و اراده جدی طرفین بوده است و اگر ایران با آمریکا به تفاهم ها و یا توافق هایی برسد اتحادیه اروپا عملا دنباله رو آمریکا هستند و مشکلات حل خواهد شد.

پس از روی کار آمدن دولت حسن روحانی در سال گذشته گشایش محسوسی در مذاکرات هسته‌ای ایران و کشورهای ۱+۵ پدید آمد و طرفین در ژنو به توافقی موقت رسیدند تا برای رسیدن به توافقی جامع و پایدار مذاکرات را ادامه دهند.

دکتر باوند در این زمینه می گوید: “آقای روحانی از ابتدا یعنی از زمان تبلیغات انتخاباتی بر روی گفتگوی سازنده و حل مسئله هسته ای تاکید داشتند و بر اساس همین برنامه اعلام شده مردم بالای هیجده و نوزده میلیون به ایشان رای دادند؛ یعنی خواست اکثریت مردم ایران حل هر چه زودتر مسئله تکنولوژی هسته ای و رهایی از مشکلات آن بود. آقای روحانی هم به پشتوانه همین میزان رای، مقدمات مذاکرات را فراهم کردند که با توجه به تعهدات طرفین روند مثبتی را تاکنون طی کرده است و با حسن نیت طرفین این توافق و تفاهم ادامه می یابد تا به توافق نهایی برسند.”

این استاد دانشگاه در خصوص دشواری تحریم ها توضیح می دهد: “دو نوع تحریم وجود دارد: یکی تحریم های شورای امنیت که صرفا در مورد تکنولوژی هسته ای و سیستم موشکی و سیستم دفاعی متعادل است و قطعنامه های این شورا هم بر اساس قطعنامه های شورای حکام آژانس صادر می شود. تحریم های دوم هم تحریم های یکجانبه مضاعف است که بسیار پیچیده است و در عرصه های گسترده ای از جمله مسائل بانکی و بیمه و نقل و انتقالات است وضع می گردد که آثار زیان بار بیشتری دارند. تا الان مذاکراتی که صورت گرفته در رابطه با تحریم های یکجانبه مضاعف است که انتظار می رفت در عرض شش ماه تمام شود اما به بیستم دسامبر موکول شد.”

وی ادامه می دهد: “البته این را هم باید در نظر که در رابطه با آمریکا با سه نوع قطعنامه و مصوبه مواجه هستیم: یک ـ تحریم هایی که در اختیار شخص رئیس جمهور آمریکاست. دوـ تحریم هایی است که آزادی عمل های نسبی برای رئیس جمهور در نظر گرفته شده است. سه ـ تحریم ها و قطعنامه هایی که باید با مصوبه و اجازه کنگره باشد مانند تحریم های که به حالت تعلیق درآورده اند و مواردی از جمله رعایت حقوق بشر هم در آن مد نظر قرار گرفته شده است. این تحریم نوع سوم از دو نوع تحریم اول پیچیده تر و سخت تر هست. اما در اروپا به علت اینکه کنگره نیست راحت تر این مسئله قابل حل است و مورد دیگر قوی بودن لابی اسرائیل در کنگره آمریکا است که در اتحادیه اروپا وجود ندارد. از سوی دیگر دادگاه اروپا استقلال کامل دارد بنابراین اگر ایران با آمریکا به توافق برسد اروپا راحت تحریم ها را بر می دارد.”

f6g5h4jkl

درست در آستانه مذاکرات، دولت آمریکا شرکت‌ها و افراد تازه‌ای را مشمول تحریم‌های وضع‌شده علیه ایران معرفی کرد و کاخ سفید در اطلاعیه‌ای گفت که این تحریم‌ها برای حفظ فشار بر حکومت ایران اعمال می‌شوند. این مسئله موجی از خوشحالی نیروهای تندرو مخالف مذاکرات را بدنبال داشت و در اظهاراتی بر مواضع و سخنان اخیر آیت الله خامنه ای تاکید کردند.

چندی پیش، آیت الله علی خامنه ای در جمع وزیر، سفیران و مدیران ارشد وزارت امور خارجه گفته بود که رابطه با آمریکا و مذاکره با این کشور به جز در موارد خاصی برای جمهوری اسلامی نه تنها هیچ نفعی ندارد بلکه ضرر هم دارد و کدام عاقلی است که دنبال کار بی منفعت برود؛ اما در عین حال از اقدامات محمد ظریف حمایت کرده بود.

پس از وضع تحریم های جدید عباس عراقچی در مصاحبه‌ای با رادیو بین‌المللی فرانسه گفت: “ما امیدواریم تحریم‌های جدید آمریکا تاثیری بر مذاکرات نگذارد اما اگر تاثیر بگذارد ما باید به تبع آن تصمیماتی اتخاذ کنیم.” او تحریم‌های اخیر آمریکا را مخالف حسن‌نیت دانسته و تاکید کرد: “ما هم می‌توانیم اقداماتی نظیر آنچه آمریکا انجام داد، انجام دهیم. نکات فنی در توافق ژنو وجود دارد که به ما اجازه می‌دهد اقداماتی انجام دهیم که آمریکایی‌ها را دلخور کند. ما تاکنون از انجام کارهایی که به مذاکرات آسیب وارد می‌کند، خودداری کرده‌ایم.”

همچنین همزمان با مذاکرات، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که ایران در مهلت مقررشده به شماری از سوالات کلیدی مطرح‌شده درباره برنامه هسته‌ای از جمله ساخت چاشنی‌ بمب اتمی پاسخ نداده است. اگرچه رضا نجفی، نماینده ایران در آژانس، با رد این مساله آن را جزو بخش‌های تکراری گزارش خوانده است که بر مبنای “قطعنامه‌های غیرقانونی شورای امنیت و یا اتهامات بی‌پایه” تنظیم شده‌اند.

دکتر باوند تحریم های اخیر را مربوط به تحریم های گذشته می داند و خاطرنشان می کند: “این مسئله مربوط به تحریم های گذشته است اما با توجه به اینکه هدف این است که مذاکرات به نتیجه برسد نباید در چنین شرایطی تاکید بر مجازات بر نهادهایی که تحریم های گذشته را رعایت نکردند صورت گیرد و از نظر روانی و زمانی معقول نیست. دقیقا مانند همکاریی که  ایران و آمریکا علی رغم اختلافاتی که داشتند در مورد یازده سپتامبر و مبارزه با طالبان انجام دادند و درست در وسط این همکاری بود که بوش پسر ایران را در رده کره شمالی و کوبا بعنوان محور شیطنت تلقی کرد و آن فضای گفتگو را مخدوش کرد. الان هم درست همان وضعیت است یعنی در شرایطی که مذاکرات مثبت مقدماتش فراهم شده این مجازات ها آثار روانی منفی می گذارد و بهانه به دست گروه های مخالف و تندرو (لابی های در کنگره آمریکا و اصولگرایان تندرو در ایران) که نظر مثبتی به مذاکرات ندارند می دهد و آنها را تقویت می کند.”

گفتنی است، دور هفتم مذاکرات جامعه اتمی میان ایران و گروه ۱+۵ از ١٨ سپتامبر (٢٧شهریور ماه) در نیویورک آغاز خواهد شد.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large