Skyscraper large

وضعیت “خبرنگار” پس از یکسال

sd6f54ss-روشنک آسترکی-roshanak astaraki

روشنک آسترکی

احمد شهید و پنج کار‌شناس امور حقوق بشر سازمان ملل متحد روز جمعه، هفدهم مردادماه و همزمان با روز خبرنگار در ایران، از بازداشت‌های اخیر روزنامه‌نگاران در ایران و همچنین احکام سنگین صادره علیه آن‌ها ابراز نگرانی کردند. به گزارش خبرگزاری فرانسه، احمد شهید، فرستاده ویژه سازمان ملل متحد در امور مربوط به حقوق بشر در ایران در بیانیه‌ای مشترک با پنج کار‌شناس دیگر آورده است که متهم کردن افراد تنها به دلیل ابراز عقایدشان غیرقابل قبول است.

در این بیانیه همچنین آمده است که از روز اول خردادماه تاکنون دست کم ۳۶ نفر از جمله روزنامه‌نگاران، فیلم‌سازان، وبلاگ‌نویسان و نویسندگان در ایران دستگیر و محاکمه شده‌اند و این نشان‌دهنده روند منفی‌ایست که در حال حاضر در ایران در پیش گرفته شده است.

پیش‌تر در ۹ مردادماه سال جاری سازمان گزارشگرارن بدون مرز نیز عملکرد یک ساله دولت حسن روحانی در ارتباط با آزادی رسانه‌ها را مورد بررسی قرار داده و ضمن ابراز ناخشنودی از ادامه وخامت اوضاع به‌رغم تغییر دولت، اذعان کرده بود وضعیت رسانه‌ها و خبرنگاران و روزنامه‌نگاران مانند گذشته وخیم است و تغییری در این راستا صورت نگرفته است.

کریستیان می‌هر، مدیر اجرایی سازمان گزارشگران بدون مرز در برلین بیلان دولت روحانی در ارتباط با آزادی رسانه‌ها و اهل مطبوعات را «تکان‌دهنده» خواند. وی افزود: «طی یک سال گذشته ما فقط شاهد وعده‌های لفظی بوده‌ایم. ما از دولت جمهوری اسلامی می‌خواهیم که موضع سرکوب‌گرایانه خود در قبال روزنامه‌نگاران منتقد را تغییر داده و در صدد حفظ امنیت آنان برآید. این تحمل‌ناپذیر است که یک نظام قضایی به عنوان ابزار در خدمت حکومت باشد تا رسانه‌ها مورد سرکوب قرار گیرند».

به گفته مسؤلان این سازمان در طی فعالیت یک‌ساله دولت روحانی ۱۴ روزنامه و نشریه به‌طور موقت یا دائمی توقیف شده‌اند. گزارشگران بدون مرز در این راستا به سرنوشتی که نشریاتی چون «قانون» و «آسمان» به آن دچار شدند، اشاره کرده و به جزییات این موارد نیز پرداخته است.

گفتنی است در رده‌بندی سازمان گزارشگران بدون مرز در مورد کشورهایی که به آزادی رسانه‌ها توجه دارند، ایران در مکان ۱۷۳ از ۱۸۰ کشور قرار دارد.

همچنین با گذشت یکسال از روی کار امدن دولت یازدهم فدراسیون بین المللی روزنامه‌نگاران نیز نسبت به وضعیت روزنامه‌نگاران در ایران ابراز نگرانی کرد و از حسن روحانی خواست اقدامی موثر در رابطه با وضعیت آن‌ها انجام دهد.

رئیس فدراسیون بین‌المللی روزنامه‌نگاران همچنین در آخرین گزارش خود اعلام کرده است، اگرچه گفت‌وگو بر سر برنامه هسته‌ای ایران موجب بهبود روابط جهانی‌ ایران شده است اما سرکوب روزنامه‌نگاران و رسانه‌های مستقل افزایش یافته و بسیاری از آن‌ها به خاطر بیان حقیقت زندانی شده‌اند. 

وعده‌های بی‌عمل دولتمردان

هر چند در سالهای گذشته همواره ایران از کشورهای رکورددار در برخورد با روزنامه نگاران بوده است اما تفاوت امسال با سالهای گذشته از این منظر است که با روی کار آمدن دولت یازدهم بسیاری در انتظار باز شدن فضای سیاسی- اجتماعی و کاهش فشارهای امنیتی از روی دوش فعالان سیاسی و مدنی و روزنامه نگاران بودند.

این در حالیست که حسن روحانی، رییس دولت یازدهم و علی جنتی وزیر ارشاد وی بار‌ها در مورد آزادی بیان و اندیشه شعارهای خوشایندی را مطرح نمودند و حتی علی جنتی در پیامی که امسال به مناسبت روز خبرنگار منتشر کرده است از رشد فکری و اندیشه بشر، در سایه آزادی قلم و بیان سخن گفته است اما واقعیت اینست که با روی کار آمدن دولت یازدهم نه تنها فشار از روی روزنامه‌نگاران برداشته نشد بلکه امروز در سایه دولت تدبیر و امید شاهد ایرانی با بیش از ۶۵ خبرنگار و وب‌نگار زندانی هستیم و همانطور که در گزارش گزارشگران بدون مرز نیز تاکید شده بود در طی سال گذشته تنها شاهد وعده‌های لفظی و بی‌عمل پیرامون آزادی مطبوعات در ایران بوده‌ایم.

در همین زمینه رضا معینی، مسئول بخش ایران و افغانستان سازمان گزارشگران بدون مرز، در گفتگویی با دویچه وله گفته است که سکوت حسن روحانی در مورد وضعیت روزنامه‌نگاران تسهیل‌گر سرکوب آنان بوده است.

رضا معینی با اشاره به شمار روزنامه‌نگارانی که تنها در نخستین سال روی کار آمدن حسن روحانی دستگیر شده‌اند، می‌گوید: «آقای روحانی به عنوان رئیس‌جمهور مسئول حفظ جان و حقوق شهروندان است. بسیاری از روزنامه‌نگاران در داخل ایران در معرض خطرهای جدی قرار دارند. آقای روحانی در این رابطه اگر نمی‌تواند کاری هم از پیش ببرد، موضع‌گیری کند و حرفی بزند. سکوت ایشان کار را برای سرکوب بیشتر روزنامه‌نگاران در ایران راحت می‌کند.»

مسئول بخش ایران و افغانستان سازمان گزارش‌گران بدون مرز معتقد است، با توجه به وعده‌های رئیس جمهور ایران همه انتظار داشتند که تغییراتی جدی در وضعیت روزنامه‌نگاران دست کم نسبت به جریانات پس از سال ۱۳۸۸ به وجود بیاید، اما این انتظار برآورده نشد.

به گفته رضا معینی، بازگشایی انجمن صنفی روزنامه‌نگاران، آزادی خبرنگاران و روزنامه‌نگاران زندانی، معقول شدن احضار‌ها و بازداشت‌ها، مشخص شدن وضعیت حقوقی بسیاری از روزنامه‌نگارانی که کار خود را از دست دادند و بهبود وضعیت اطلاع‌رسانی از جمله انتظاراتی بود که هیچ کدام از آن‌ها در نخستین سال روی کار آمدن دولت حسن روحانی محقق نشد. 

روزنامه‌نگاران فارغ از حقوق صنفی

فارغ از احضار و بازداشت‌هایی که بر سر روزنامه‌نگاران سایه افکنده، بازگشایی انجمن صنفی روزنامه نگاران نیز وعده دیگری از سمت دولت روحانی بود که تاکنون بی‌نتیجه مانده است. حسن روحانی در نخستین نشست مطبوعاتی خود در حضور خبرنگاران وعده داده بود که انجمن صنفی روزنامه‌نگاران بازگشایی خواهد شد. وعده‌ای که در نیمه‌های عمر دولت یک ساله همچنان عملی نشد و نامه برخی از روز‌نامه‌نگاران را خطاب به رئیس‌جمهور در پی داشت.

در بخشی از این نامه آمده است: «جامعه روزنامه‌نگاران کشور همچنان چشم انتظار فک پلمپ دفتر انجمن صنفی خود هستند. شما از‌‌ همان فردای روزی که به مقام ریاست جمهوری انتخاب شدید، وعده تلاش برای بازگشایی انجمن صنفی روزنامه‌نگاران را دادید اما هنوز به صورت قطعی زمان بازگشایی انجمن صنفی روزنامه‌نگاران ایران مشخص نیست».

این وعده با تمام شدن عمر یک ساله دولت حسن روحانی، همچنان نیز به تحقق نپیوست و روزنا‌مه‌نگاران همچنان در انتظار بازگشایی انجمن صنفی خود هستند.

در پایان گفتنی است وعده‌های لفظی حسن روحانی و دولتمردانش تنها در ابتدای آغاز به کار دولت می‌توانست افکار عمومی را راضی و امیدواری به دولت یازدهم را در دل‌ها زنده نگه دارد اما اکنون با گذشت یک سال یعنی پایان یک چهارم از مدت قانونی عمر دولت یازدهم دیگر وعده‌های لفظی نمی‌تواند حامیان دولت و افکار عمومی را مشغول و امیدوار نگه دارد و بدون شک دولت یازدهم باید منتظرابراز بیش از پیش نارضایتی‌ها از سوی مردم و اصناف مختلف نسبت به عملکرد خود باشد.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large