Skyscraper large
گفتگو با "قاسم شعله سعدی" درباره "شرط التزام به ولایت" در قانون احزاب

تازه نیست، همیشه همین بوده!

5er4erte77r5e54e

عکس از مهر

مژگان مدرس علوم

روز گذشته، حسینعلی امیری سخنگوی وزارت کشور در حالی از فعالیت مجدد خانه احزاب بعنوان یکی از مصادیق سیاست‌های کلی وزارت کشور در ارتباط با گروه‌های سیاسی سخن گفت که طی هفته های اخیر نمایندگان مجلس به بررسی طرح قانون جدید مربوط به فعالیت احزاب پرداخته و موادی از آن را تصویب کردند. 

با تصویب جدید مجلس شورای اسلامی، از این پس هر کس بخواهد در ایران رسماً حزبی تاسیس کند یا عضو احزاب قانونی شود، باید به «ولایت مطلقه فقیه» التزام عملی داشته باشد. اگرچه این طرح قانون جدید بعد از کش و قوس های فراوان نهایتا در روز یکشنبه ۲۹ تیر از سوی نمایندگان به مدت سه ماه مسکوت گذاشته شد اما اخباری از تصویب نهایی به گوش می رسد. 

قاسم شعله سعدی، حقوقدان و نماینده پیشین مجلس با بیان اینکه کل این طرح تا سه ماه مسکوت مانده است، معتقد است این شرط جدیدی نیست و در مورد مسئله احزاب این شرط همیشه بوده است. او در گفتگو با “راه دیگر” می گوید: ” تصویب این مواد زیاد مهم نیست، چراکه در عمل دیده ایم که کسانی هم که ملتزم و مقید به ولایت فقیه بوده اند بدلیل اینکه گرایش سیاسی متفاوتی داشتند رد صلاحیت شده اند. حتی مواردی بوده که فرد کتبا متعهد و ملتزم به ولایت فقیه شده اما مورد قبول آنهایی که باید تایید کنند قرار نگرفته است. التزام عملی هم تبلور اعتقاد به آن است، یعنی با رفتار فیزیکی خود نشان دهند که ملتزم به ولایت فقیه هستند. اما با وجود این تبلور اگر فردی گرایش سیاسی که مورد نظر آقایان هست را نداشته باشد صلاحیتش رد می شود.” 

با توجه به نزدیکی انتخابات آینده مجلس و خبرگان، آنچه در مجلس در حال تصویب نهایی است عملا به معنای غیرقانونی کردن احزاب موجود غیروابسته به حاکمیت و جلوگیری از فعالیت احزاب اصلاح طلب و تحول خواه است. 

بند مربوط به التزام عملی به ولایت فقیه در آیین‌نامه اجرایی تاسیس احزاب بندی جدید است اما جزئیاتی درباره نحوه تشخیص التزام عملی به ولایت فقیه در آن قید نشده است. 

پس از انقلاب اسلامی فعالیت احزاب منتقد و مخالف ارکان نظام همواره با ممانعت مواجه بوده غیر از دوره کوتاهی در زمان ریاست جمهوری سید محمد خاتمی که فعالیت احزاب در چارچوب قانون اساسی تا حدودی آزادتر شد. اما با ورود احزاب منتقد بر مجلس و دولت مجددا کارشکنی ها شروع شد تا جاییکه پس از اعتراض‌های گسترده سال ۸۸ برخی از حزب‌های منتقد درون نظام مانند جبهه مشارکت ایران و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی از فعالیت منع شدند. 

5df4gd6f5g444fآقای شعله سعدی در خصوص احتمال تصویب نهایی این طرح قانون جدید تصریح می کند: “با نزدیکی به انتخابات، احزاب هدفشان شرکت در انتخابات است بویژه انتخابات پارلمانی و کسب بیشترین آراء پارلمانی بتوانند دولت را در دست بگیرند، بعبارت دیگر بالاترین هدف یک حزب این است که متصدی قوه مجریه شود و حکومت را در دست بگیرد؛ اما اگر این ماده تصویب شود از ورود افرادی که مدعی اصلاح طلبی هستند و در جریانات اخیر محکوم به زندان شدند یا عضو حزبی بودند که منحل یا غیرقانونی اعلام شده جلوگیری می کنند. در هر حال این موضوع می تواند انگیزه ای برای اخلال در روند آرام کشور باشد، یعنی یک دهن کجی به انتخابات ریاست جمهوری سال گذشته است زیرا در بین این چند کاندیدایی که تایید صلاحیت شده بودند آقای روحانی که آخرین اولویت محافظه کاران بود رای آورد و مردم به نحو آشکارایی با انتخاب آقای روحانی گرایش مخالف نه گفتند. حالا هر نوع تصمیمی که گرفته شود در واقع دهن کجی به انتخابات سال گذشته است که تبعات سیاسی در بر دارد.” 

این استاد دانشگاه در ادامه تاکید می کند: “مقامات باید کمی درایت از خود نشان دهند و در روند سیاسی کشور مشکل ایجاد نکنند. بخصوص در این مقطع که مشکلات سیاسی و بحران کشورهای منطقه را فرا گرفته است به صلاح نیست اینگونه مسائل که می تواند آرامش سیاسی کشور را بر هم بزند مطرح شود.” 

در رژیم گذشته، شاه حزب توده ایران و احزاب ملی را غیرقانونی اعلام کرد و دو حزب فرمایشی تاسیس کرد اما پس از مدتی آن دو را نیز منحل و به یک حزب تبدیل کرد و در ۱۱ اسفند ۱۳۵۳ نظام تک‌حزبی را با آغاز به کار رسمی حزب رستاخیز ایران، کلید زد.

شاه با اخطار به کسانی که از ابراز وفاداری نسبت به اصول سلطنت و فرمان او خودداری ‌کنند، گفت: “هر فردی که به این حزب سیاسی جدید نپیوندد فقط دو راه پیش رو دارد؛ چنین شخصی یا عضو یک سازمان غیرقانونی است یا با حزب غیرقانونی توده ارتباط دارد و به‌عبارت دیگر، یک خائن است. این فرد باید در زندان محبوس شود و یا اگر بخواهد می‌تواند همین فردا، حتی بدون پرداخت عوارض خروجی، کشور را ترک کند و هرجا خواست برود، زیرا ایرانی نیست.”

قاسم شعله سعدی با اشاره بر نظام تک حزبی رژیم گذشته خاطرنشان می کند: “در حقیقت، حزب رستاخیز یکی از عوامل مهمی بود که منجر به انقلاب سال پنجاه و هفت شد، یعنی رژیم شاه چند حزب خود را هم تحمل نکرد و نظام تک حزبی را در دستور کار قرار داد و گفت هر که عضو حزب رستاخیز نمی شود پاسپورت بگیرد و برود. الان هم نظام حاکم بر کشور، نظام ولایت فقیه است. قانون اساسی گفته است نظام مبتنی بر ولایت فقیه است و حاکمیت از آن خداست و قانونگذاری اختصاص به خدا دارد و مردم هم باید تسلیم اوامر خداوند باشند. مجلس هم به معنای واقعی قانونگذار بالذات نیست زیرا قانون همان است که خداوند مقرر کرده و از طریق وحی ابلاغ شده است. اینها واقعیتهای این نظام است و اگر کسی این را بپذیرد دیگر نباید برای انتخابات چانه بزند چراکه شاکله نظام اساسا شاکله ولایت فقیه است و اختصاص حاکمیت به خداست نه لزوما بر مردم.”

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large