Skyscraper large
تمديد مذاکرات هسته‌اى در گفتگو با نماینده پیشین ایران در سازمان ملل

دو طرف باید مخالفان داخلی خود را توجیه کنند

654drt44t

مژگان مدرس علوم

منصور فرهنگ، نماینده پیشین ایران در سازمان ملل بر این باور است که “ایران و آمریکا در حال چانه زنی بر سر حد وسطی از مواضع عام یکدیگر هستند که از نظر سیاسی برایشان قابل تحمل باشد و بتوانند منتقدین و مخالفان داخلی خود را توجیه کنند”.

در حالی که امید می رفت مذاکرات هسته‌ای با توافق جامع به پایان برسد، اما بر سر اختلافاتی که همچنان باقی است، ناکام ماند و به تمدید مذاکرات کشیده شد.

تیم‌های مذاکره کننده ایران و ۱+۵ روز جمعه ۲۷ تیر ۹۳ توافق کردند مذاکرات با هدف دست‌یابی به یک توافق جامع، چهار ماه دیگر تا پاییز ۹۳ تمدید شود.

عباس عراقچی، معاون وزیرخارجه ایران با بیان اینکه پیشرفت های بسیار خوبی صورت گرفته است، می گوید: “پیشرفت خوبی داشتیم اما از نظر محتوا اختلافات باقی است، در مورد ۶۵درصد متن به توافق رسیده‌ایم اما مقدار باقیمانده از لحاظ محتوایی بیش از ۸۰ درصد محتوا را تشکیل می‌دهد.”

به سراغ منصور فرهنگ، نماینده پیشین ایران در سازمان ملل رفتیم تا در مورد چرایی به ثمر نرسیدن پانزده روز مذاکره بر سر متن توافق نهایی بپرسیم. او می گوید: “تمدید دوره مذاکرات نشانه مثبت و امیدوارکننده ای درباره مذاکرات است زیرا حتی بعد از این تصمیم گیری بر خلاف گذشته همدیگر را متهم به کارشکنی و مطالبات غیرقابل قبول نکردند و نسبت به آینده با امیدواری صحبت کردند. بنابراین، این مذاکرات ادامه پیدا خواهد کرد اما به سادگی نمی توانند به آنچیزی که می خواهند برسند. واقعیت امر این است که ایران و آمریکا در حال چانه زنی بر سر حد وسطی از مواضع عام یکدیگر هستند که از نظر سیاسی برایشان قابل تحمل باشد و بتوانند منتقدین و مخالفان داخلی خود را توجیه کنند اما هنوز نتوانسته اند به این حد وسط برسند و نیاز به زمان بیشتری دارند.”

ششمین دور گفت و گوهای ایران و شش قدرت جهانی شامل آمریکا، بریتانیا، فرانسه، چین، روسیه و آلمان بامداد شنبه (۱۹ ژوئیه برابر با ۲۸ تیر) پس از یک کنفرانس مشترک مطبوعاتی از سوی محمد جواد ظریف و اشتون و با صدور بیانیه ای مشترک در تایید تمدید مذاکرات، پایان یافت.

به گفته مقامات ایرانی، مهم‌ترین موضوع اختلاف بر سر میزان و ظرفیت غنی‌سازی است چراکه چشم‌انداز برنامه هسته‌ای ایران صنعتی است و تحت هیچ شرایطی حاضر به کوتاه‌آمدن از این چشم‌انداز نیستند.

جان کری، وزیر امور خارجه آمریکا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که ما توانسته‌ایم روند خوبی در مذاکرات جامع بپیماییم اما هنوز شکاف‌های واقعی در برخی از حوزه‌ها باقی مانده است؛ دیپلماسی زمان‌بر است. ما کاملا با صراحت اعلام کرده‌ایم توافق‌نکردن بهتر از یک توافق بد است. در یک چشم‌انداز واقعی برای دستیابی به یک توافق خوب ما نیاز به زمان بیشتری برای دستیابی به اهدافمان داریم.

d987tgert77r

عکس از دویچه وله

منصور فرهنگ در این زمینه تصریح می کند: “بطورکلی فرض اصلی آمریکا از این مذاکرات این است که پیشرفت تکنولوژی هسته ای ایران به مرحله ای رسیده است که ایران می تواند بالقوه در جهت کسب توانایی برای ساختن سلاح هسته ای پیش برود؛ لذا خواست آمریکا این است که محدودیت های کمی و کیفی برای غنی سازی اورانیوم و ذخیره اورانیوم غنی شده به حدی تقلیل پیدا کند که اگر ایران در آینده دور یا نزدیک به لغو این قرارداد تصمیم بگیرد و این عهدنامه را نفی کند و در جهت کسب توانایی برای ساخت سلاح هسته ای پیش برود مدت لازم برای اینکار طولانی شود که به اصطلاح این را دوره گریز می گویند. آمریکا می گوید دوره قرارداد جامع نهایی باید ده ساله باشد در حالیکه ایرانی ها بر دو سال و یا سه سال تاکید می کنند. بنابراین این اختلاف به سادگی برایشان حل نمی شود اما منافع طرفین، ایران از جهت اقتصادی و دولت اوباما هم از نظر دستاوردی که برای سیاست خارجی خودش خصوصا قبل از انتخابات ماه نوامبر آینده دارد علاقمند به رسیدن به توافق جامع و نهایی هستند. از همین رو هم اوباما و هم خامنه ای و شرکا باید بتوانند عهدنامه را برای منتقدین و مخالفین خودشان توجیه کنند. دو طرف باید از خواسته های حداکثری خود تا آنجایی کوتاه بیایند که این قرارداد نهایی برایشان قابل تحمل باشد.”

عراقچی در مورد بخشی از تعهدات ایران و کشورهای ۱+۵ در چهار ماه آتی گفته است: “ما برای چهار ماه آینده نیز مطالبه آزادسازی دومیلیاردو۸۰۰ میلیون‌دلار به شکل نقد را داشتیم که برآورده شد. این مبلغ در چهارماه آینده در چهار قسط ۵۰۰ میلیون‌دلاری و دوقسط ۴۰۰میلیون‌دلاری و کلا در شش قسط پرداخت می‌شود. همچنین ایران ۲۵ کیلوگرم از اورانیوم غنی‌شده ۲۰ درصد خود را که بر اساس تعهد توافقنامه ژنو به اکسید تبدیل شده در چهار ماه آتی به سوخت مورد نیاز رآکتور تهران تبدیل خواهد کرد. مازاد این رقم هم در ماه‌های آتی بنابر صلاحدید ایران به سوخت تبدیل خواهد شد.”

آقای فرهنگ در این زمینه توضیح می دهد: “آمریکایی ها تعهد کرده اند که ۲ ممیز ۸ میلیارد دلار از دارایی های مسدود شده ایران را در طی چهار ماه آینده پس دهند و ایران هم متعهد به تقلیل غنی سازی اورانیوم غنی شده ذخیره ادامه دهند. و این تعهدات نشان از مواضع باز و انعطاف پذیر دو طرف  دارد همانطور که جان کری گفت از رفتار ایران در طی شش ماه گذشته و عملکرد به تعهدات خودش راضی است.”

از آقای فرهنگ در مورد لزوم فضای اعتمادسازی برای تداوم مذاکرات می پرسم، وی خاطرنشان می کند: “البته مسئله اعتماد مطرح نیست و وقتی صحبت از اعتمادسازی می کنیم مربوط به تبلیغات سیاسی است و واقعیت این است که نه ایران به آمریکا اعتماد دارد و نه آمریکا به ایران.”

حسن روحانی با اشاره به مذاکرات تیم مذاکره‌کننده با گروه ۱+۵ تاکید کرده است که آنچه ما در این مذاکرات می‌خواهیم برد – برد است، چیزی که به نفع همه خواهد بود. پیروزی در این مذاکرات به نفع ملت ایران، منطقه و همه خواهد بود.

دیپلمات پیشین ایران در این رابطه می افزاید: “دو طرف نیاز مبرم به حل مسالمت جویانه این مسئله در چارچوب منافع خود دارند. اگر این مسئله حل نشود گزینه بعدی می تواند نظامی باشد که اوباما نمی خواهد از چنین گزینه ای استفاده کند زیرا تجربه ای که از دخالت آمریکا در عراق و افغانستان بدست آورده برایش مشکل ایجاد کرده است. نکته قابل توجه دیگر این است که طبق آخرین سنجش افکاری که در آمریکا صورت گرفته است حدود ۷۳ درصد از مردم آمریکا خواستار توافق بین ایران و آمریکا بر سر این مسئله هستند. در ایران هم اکثریت مردم می خواهند این مسئله مسالمت آمیز حل شود. تردیدی هم نیست این افکار عمومی در ایران و آمریکا برای پیشرفت این مذاکرات و دستیابی به توافقات مهم است.”

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large