Skyscraper large

ضرورتِ کامیابى مذاکرات هسته‌ای

gh32j1gh45jg - احمد سلامتیان - ahmad salamatiyan

احمد سلامتیان

به نتیجه رسیدن این مذاکرات را یک ضرورت می دانم و با توجه به روند کنونی مذاکرات احتمال به نتیجه رسیدن آن را بیش از هر زمان دیگر می‌دهم. از همین رودر لحظه کنونی فرض به نتیجه نرسیدن مذاکرات و توانایی مدیریت بحران دو طرف بعد از آن را جدی نمی بینم . قبول این که چنین مذاکراتی به نتیجه نرسد یعنی قبول عجز و فلج بودن دیپلماسی و سیاست در صحنه بین المللی برای حل و فصل کردن مسائل است. 

 در شرایط کنونی که شعله آتش بحران های متعدد در منطقه و در اطراف کشور ما اوج می گیرد نمی توان تصور کرد که حاکمان ایران و دست اندارکاران ایالات متحده آمریکا از منافع دور مدت خود و کشورشان تا این حد غافل شوند که چنین فرصت تاریخی را از دست دهند و به سوی وضعیتی حرکت کنند که یا منجر به قبول مذاکرات بعدی در شرایط بدتر و سخت‌تری در آینده خواهد شد و یا منجر به یک بحران بین المللی که دود آن به چشم همگان خواهد رفت. 

اگر سایه پرونده هسته ای ایران در سال ۲۰۰۳ در دو دوره ریاست جمهوری آقای خاتمی که آقای روحانی دبیر شورای امنیت ملی بود برداشته می شد و اگر در آن زمان که دولت ایران نشانه هایی از آمادگی برای مذاکره را نشان می‌داد دولت بوش صحبت از محور شرارت بودن ایران نمی کرد٬ هرگز فرجه‌ای مانند اقدامات آقای احمدی نژاد که عملا اقتصاد و سیاست ایران را برای چندین سال به بیماری های مزمن مبتلا کرده٬ به وجود نمی آمد. ایالات متحده آمریکا هم اگر در سال ۲۰۰۳ توافق کرده بود صحنه فاجعه آمیز خاورمیانه کنونی را در برابر خود نداشت. بنابراین اگر ۲۰۱۴ نسبت به ۲۰۰۳ شرایط سخت تری را برای مذاکره دارد قطعا در ۲۰۱۵ شرایط سخت‌تر از این خواهد بود. 

این موضوع هم برای ملت ایران و هم برای ایالات متحده آمریکا صادق است. توطئه انگاری اینکه منافع یک کشور یا یک حاکمیت با موجودیت یک کشور یا حاکمیت دیگر در تضاد و تناقض همیشگی، تغییر ناپذیر است را باید کنار گذاشت. نتایج و عواقب پرونده هسته‌ای امری نیست که تنها حاکمیت ایران و بخشی از حاکمیت ایالات متحده آمریکا را درگیر کرده باشد بلکه کیان و موجودیت و موقعیت کنونی ایران را در منطقه و در داخل خود ایران به نوعی به گروگان گرفته است . 

به هر گروگان گیری هر چه زودتر پایان بخشیده شود در درجه اول به نفع گروگان گرفته شدگان است. بنابراین اجازه دهید در این مرحله امیدوار باشیم که این مذاکرات به نتیجه خواهد رسید و فکر وضعیت بعد از آن را نکنیم. 

تاثیر توافق هسته‌ای بر تحولات خاورمیانه  

پرونده هسته‌ای نزدیک ۲۲ سال است که سایه سنگین خود را بر فضای خاورمیانه و فضای ایران انداخته است و انواع بحران های مختلف را بوجود وجود آورده است؛ اما پرونده هسته‌ای مانع از آن نشد که ایران و آمریکا در سال ۲۰۰۳ در جریان مسائل افغانستان و عراق نوعی همکاری عینی و واقعی با هم نداشته باشند. کسانی که به نوعی پرونده هسته‌ای را به این مسایل مرتبط می کنند واقعیت اهمیت پرونده هسته ای و مسئله عدم گسترش سلاح های هسته‌ای و اهمیت آن را در منطقه خاورمیانه درک نکرده اند. به اعتقاد من هر چه جو بین ایران و آمریکا جو اعتماد سازی بیشتر باشد احتیاج متقابلی را که در لحظه کنونی این دو قدرت در صحنه بین المللی برای یک نوع مسئولیت سازی مشترک بین المللی نیاز دارند را تسهیل می کند. اما این مسئله تنها مربوط به پرونده هسته‌ای نیست و حل و فصل این پرونده منوط به همکاری دیگری نیست. پرونده هسته‌ای با وجود اینکه در یک گره گاه اصلی بحران‌های دیگری هم قرار گرفته اما پرونده‌ای است که به حد کافی دارای تنش ها و فشار ها و خطرات گوناگون ویژه خویش است. بنابراین نتایج مستقیم فوری از حل و فصل پرونده هسته ای ایران را بر روی پرونده‌های دیگر نمی بینم؛ مانند هیاهویی که کشورهای عربی منطقه راه انداخته اند که حل پرونده هسته ای ایران و آمریکا به معنای این است که بعد از آن ایالات متحده آمریکا از کلیه اتحادهای خود با کشورهای منطقه بخاطر لبخند علمای تهران چشم پوشی کنند. یا تصور برخی از نیروهای داخلی ایران که بعد از حل پرونده هسته ای تمام مسائل مربوط به نتایج این موضوع برطرف خواهد شد نوعی خوش باوری است. بنابراین پرونده هسته‌ای یک بار سنگینی است که حل آن به کم شدن تمام بارهای دیگر کمک می کند اما هر پرونده‌ای جایگاه و وضعیت ویژه خود و ابزار ل خود را خواهد داشت.

 


  • ویراسته‌ى بخشى از گفتگو با مژگان مدرس علوم؛ جرس
این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large