Skyscraper large

تغییر می‌خواهیم اما نه با دست بیگانه

g8h97f7f77f

مهرداد خوانساری

علیرغم ادامه مشکلات در حوزه آزادى هاى اجتماعى، اما فضای مملکت ما درظرف این یکسال عوض شده است. دولتی که نام تدبیر و امید به آن داده اند توانسته تا حدودی امید مردم را برای آنکه از آن مخمصه ای که گرفتارش بودند بیرون بیاورد بیشتر کند اما هنوز آن نتایج بدست نیامده است.

تصویر ایران در جهان به کلی تغییر پیدا کرده؛ البته همین که آقای احمدی نژاد رفت این تصویر تغییر می کرد ولی اقداماتی که دولت آقای روحانی کرده و برخوردی که آقای ظریف به عنوان وزیر امور خارجه ایران با کشورهای دیگر داشته است، یک چهره خیلی بهتری را از مملکت ما ارائه کرده که این واقعا در آن مسیری است که همه امیدش را داشتند و آرزویش را می کردند.

مساله هسته ای حل نشده ولی نوع برخورد برای حل آن و یا در میان گذاشتن آن مقوله به کلی تغییر پیدا کرده و این امید است که این ماجرا هم نهایتا به اتمام برسد. حالا ممکن است در ظرف شش ماه اول نتیجه حاصل نشود ولی بی شک دولت مایل است و جامعه بین المللی هم از اینکه بتوانند به یک راه حل منطقی پیرامون آن برسند، استقبال می کند.

مسائل اقتصادی ایران متاسفانه حل نشده است. اگرچه توانستند جلوی خیلی از زیاده روی های دولت احمدی نژاد را بگیرند و مانع از پیشرفت فسادی که قبلا رایج بود، شدند اما تحریم ها کماکان سر جای خودشان هستند، صادرات نفت ایران محدود است ، نقش بخش خصوصی در جامعه فوق العاده محدود است و شرایط لازم برای ایجاد اشتغال و کم کردن تورم و مشکلات متعدد اقتصادی که باید حل شوند تا وضعیت معیشت روزمره شهروندان ایرانی بهتر شود، مهیا نشده است ولی برای اینکه آن بخواهد مهیا شود نیاز بوده که چهره ایران در خارج عوض شود، مذاکرات هسته ای بتواند شروع شود که این روند آغاز شده و این امید کماکان وجود دارد که بتوان در آن راستا قدم برداشت. 

بسترى براى پیشنهاد آشتى 

در این میان، از همه مهمتر شاید این بوده که در قبال پیشنهادی که ما در موج سبز در ارتباط آشتی ملی دادیم یک فضایی که بخواهد با این مقوله برخورد متناسبی بکند، در درون ایران بوجود آمده است. گذشته از اینکه خود آقای روحانی صحبت از آشتی ملی کردند و خیلی از نیروهای فعال در صحنه سیاسی – اجتماعی مملکت ما هم از آن استقبال کردند ولی این واقع بینی در اذهان هم میهنان ما دارد به یک نوعی سوق پیدا می کند که آشتی ملی بهترین راه حلی است که ما می توانیم برای پیشبرد مقاصد ملی مردم و آینده نسل های بعدی ایران در پیش بگیریم بدون اینکه بخواهیم مملکتمان را به سمت سناریوهایی شبیه آنچه در افغانستان و سوریه و امروز در عراق شاهدش هستیم، سوق دهیم. هوشیار بودن راجع به این واقعیت یک امر ضروری است ، ما به آن نتایج ملموس دلخواه نرسیدیم اما تلاش برای آن در ذهن بسیاری از هم میهنانمان که دارای این قابلیت هستند که در ساختن افکار عمومی نقش موثری داشته باشند هک شده است. 

آشتى ملى زمان مى برد 

 استقبالی که از مقوله آشتى ملى شده نشانه موفقیت آن است. انتقادی که از این طرح شده خیلی محدود است. من نشنیده ام که نیروی سیاسی جا افتاده ای که دارای یک مقام و منزلتی باشد بگوید با این ایده مخالفیم. مساله اساسی اینست که پیشرفت در این نوع مسائل فوق العاده کند است. ما علاقمند هستیم که این روند بتواند با شتاب بیشتری جلو برود.   

ولی شما وقتی که به نمونه های مشابه در دنیا نگاه می کنید، مواقعی که افرادی با هم یک سری اختلافات عمیقی داشته اند، جدایی های میانشان تبدیل به انزجار و نفرت شده بود و افرادی در هر دو طرف قربانی اختلافاتشان شده بودند وقتی صحبت از آشتی ملی می شود برای اینکه زمینه سازی شود که این افراد بتوانند همدیگر را تحمل کنند و در شرایطی که مبنا بر بی اعتمادی است در راستای اعتماد سازی قدم بردارند، زمان می برد. 

 مثلا شما به نمونه آشتی ملی در ایرلند شمالی نگاه کنید. از ثانیه ای که این مقوله مطرح شد و طرفین یعنی نیروهای وابسته به دولت انگلستان و پروتستان در ایرلند شمالی با نیروهای کاتولیک و عناصری که توسط جمهوری ایرلند حمایت می شدند، قبول کردند در این راستا قدم بردارند شاید بیش از ده سال طول کشید که به توافق نهایی رسیدند. پس باید واقع بین باشیم. ما یک راهی را آغاز کردیم، یک سدهایی را شکسته ایم و شرایطی را ایجاد کرده ایم که امروز کسانی که در مخالفت با جمهوری اسلامی بودند و با جمهوری اسلامی مبارزه کردند بتوانند سر یک میز بنشینند و نسبت به آینده مملکت با هم به یک راه حل های مشترکی برسند که بتواند منافع ایرانیان را تامین کند. چرا؟ به لحاظ اینکه اگر ننشینند و این روش ادامه پیدا کند مملکت ما می تواند یا مورد تجاوز بیگانه قرار بگیرد یا هرج و مرج داخلی در مملکت ما راه بیافتد. ببینید هرج و مرج و جنگ داخلی و ناآرامی بلایی نیست که سر دیگران بیاید و سر ما نیاید. 

پس با توجه به این محاسبات است که باید این بلوغ سیاسی در میان نیروهای سیاسی چه آنهایی که در حاکمیت هستند چه آنها که در مخالفت با حاکمیت هستند، باشد که برای حفظ آنچه به آن ایران می گوییم و نقطه اشتراک ماست و برایمان یک امر مقدس است قدمهایی برداریم که مانع از آن شویم که ایران به ویرانه تبدیل شود. 

پیامدهاى ناکامى آشتى و گفتگو 

چرا ما مقوله آشتی ملی را پیش کشیدیم؟ برای اینکه عواقب تلخى را در تجربه هاى دیگر شاهد بودیم . ببینید تجربیات متعددی داریم. شما نگاه کنید به بهار عربی . بهار عربی برای این بود که دموکراسی و آزادی در جوامعی که نیروهای خودکامه احاطه کامل داشتند، بوجود بیاد . آن خودکامگان از بین رفتند اما به جای آن دموکراسی نیامد. به جای آن آزادی اجتماعی نیامد. به جای آن اقتصاد پویا نیامد. نگاه کنید حرکت برای آزادی در سوریه به جنگ داخلی و نابودی مملکت تبدیل شد. در مصر به روی کار آمدن عناصر افراطی منتج شد که یک کودتای بعدی پیش سر داشت که عواقبش را ما می بینیم که به نوعی به نقطه اول در زمان مبارک، منتها با یک کشور داغون  و جامعه از هم پاشیده، برگشته است. در لیبی که اصلا مملکت چند پارچه شده است و ثباتی که در زمان قزافی حداقل مردم شب در خانه هایشان راحت می خوابیدند هم دیگر وجود ندارد. نمی گویم که این اقدامات نباید صورت می گرفت، چون در هر حال در انتهای این اقدامات یک ترقی است. اما ما ۳۵ سال پیش این اقدامات را کرده ایم و انقلاب کردیم که به یک سلسله مسائل توجه بیشتر کنیم . امروز اگر به این نگرانی  ها که شما در سوالتون مطرح کردید رسیدگی نشود مملکت ما مثل آنها می شود. مساله اینست که ما چه درسی از این اتفاقات و تجریه های قدیمی خودمان گرفتیم . آیا راه ایجاد تحول می تواند با همکاری دولت حاکم بوجود بیاید؟ اگر ما می گوییم آشتی ملی و آقای روحانی هم می گوید آشتی ملی ، آیا رفورم های تدریجی که ما را جلو ببرد بدون اینکه صدمه ای به جامعه ما وارد بیاورد و بی انضباطی را در جامعه ما رایج کند و نا امنی را برای مردم بیاورد ، می تواند امکان پذیر باشد یا نه. این مبحثی است که ما در آن قرار داریم و این راهی است که ما داریم می رویم. 

دموکراسى، امنیت و ظرفیت جامعه 

عده ای صحبت از دموکراسی می کنند. دموکراسی مهم است ولی کدام ایرانی است که باور کند امروز با کنار زدن جمهوری اسلامی وارد یک سیستم دموکراتیک با سبکی مانند اروپا یا امریکا وارد می شود. چه کسی این باور را دارد؟ چه کسی فکر می کند ما می توانیم در ظرف یک شبانه روز یک سیستم کاملا متفاوت را تبدیل به یک چنین سیستمی کنیم؟

پس اگر ما می خواهیم همه دستاوردهایی که داشته ایم را از دست ندهیم و بی ثباتی و کشتارو ناامنی را در مملکت خودمان رایج نکنیم، این زمان می خواهد . ما تا کنون قدمهای فوق العاده زیادی را در این راستا برداشته ایم . ما که لیبی نیستیم. اتقلاب مشروطیت بیش از صد سال پیش در ایران بوده است. ضمن اینکه آرمان هایش نتوانسته اند توفیقی که همه می خواستند را در تمام مواقع داشته باشد ولی مردم ما در زمانهای مختلف بوی آن را چشیده اند و آن را لمس کردند. وقایع ۲۸ مرداد و دوران حکومت دکتر مصدق و شکوفایی اقتصادی پس از آن و انقلاب اسلامی را مردم ما تجربه کرده اند و همه اینها یک جامعه خیلی واقفی بوجود آورده است.

پس امروز ما با پختگی و بلوغ باید قدمها را برداریم. بله ما باید به دموکراسی و آزادی خواهی در مملکت برسیم اما باید چیزی باشد که به جامعه ما بخورد و سنن و سوابق ما را مد نظر داشته باشد و به آن میرسیم ولی اگر بتوانیم در این صحنه ای که بوجود آمده و در این اقدامی که مردم ایران با رای دادن به دولت یازدهم انجام دادند، تمایلی که نشان دادند و حرف هایی که رییس جمهور ایران امروز می زند که در راستای آن مسائل است، پیش برویم در واقع هزینه هر نوع تحول را برای مردم و مملکت کم کرده ایم. یک زمانی است که به نقطه ای میرسیم که می بینیم پیشرفتی نداریم یا پیشرفتی نمی توانیم بکنیم اما ما هنوز به این نقطه نرسیدیم. 

تحول ایران باید به دست ایرانی باشد 

برای هر ایرانی لازم است که به این نکته توجه کند که ما در ایران تحول می خواهیم. ما تغییر را می خواهیم. ما همه چیز را برای ایران می خواهیم. یعنی ما نمی گوییم از جمهوری اسلامی انتظار داریم کمی قدم بردارد ، ما می خواهیم تا انتهایش بیاید اما ما این را با کمک بیگانه نمی خواهیم. ما با ارتش امریکا و ایرفورس وان نمی خواهیم. ما آقای چلبی نیستیم که بخواهیم پاراشوت کنیم در مملکت خودمان که بعد هم بیگانه هر زمان هزینه برایش سنگین شد بگذارد برود و مملکت را تبدیل به یک ویرانه کند.

مانند بدبختی که امروز سر عراق آمده و فردا به سر افغانستان خواهد آمد. تحول در ایران باید به دست ایرانی و با همت ایرانی باشد. ما نه کمک امریکا، نه انگلیس، نه اسرائیل، نه روسیه و نه چین را نمی خواهیم. هیچکدام از اینها اجازه دخالت در امور داخلی ما را نباید داشته باشند و ندارند. پس وقتی ما صحبت از آشتی می کنیم یک دلیلش تجربه ای است که در اطرافمان دیده ایم موقعی که خارجی ها مداخله می کنند . حالا برسد به اینکه فردا عربستان و قطر هم بخواهند با پول در کشور ما ایجاد نا آرامی کنند . 

خودمان نباید خودمان را طعمه مسائلی کنیم که در نهایت به ضرر ایران و ایرانی است. پس با این نگاه اگر بیاییم می بینیم که امروز عراق دارد این تز را ثابت می کند و آشتی ملی که ما مطرح کردیم، شرایطی را ایجاد کرده که بر حسب اتفاقاتی که در عراق رخ داده است. ما که در مقابل نیروهایی مثل سپاه یا آقای قاسم سلیمانی که شما اسم آوردید قرار داشتیم، امروز می بینیم که خواسته های ما به عنوان کسانی که به دنبال منافع ملی ایران و دفاع از شیعیان جهان که همیشه یکی از وظایف اصلی هر دولت در ایران در ۵۰۰ سال گذشته بودیم، با او در یک سو قرار داریم. 

مداخله ایران برای جلوگیری از پیروزی نیروهایی امثال داعش یک امر ضروری و در جهت تامین منافع ملی ایران است. می بینیم که آقای سلیمانی که در گذشته همین آمریکایی ها مخالف او بودند و حضور او و مداخلات او را در عراق به نوعی علیه منافعشان قلمداد می کردند، امروز به لحاظ سیاست های احمقانه و غلطی که در عراق اعمال کردند با دست خودشان شرایطی را بوجود آورده اند که قاسم سلیمانی باید نجاتشان دهد. امروز ما که داریم به عنوان ناظر نگاه می کنیم، می بینیم داعش که یک گروه افراطی سنی و ضد شیعه است، اگر امثال قاسم سلیمانی ها و سپاه پاسداران ایران که با شیعه های عراق و ارتش عراق و دولت المالکی نزدیک بودند، کمک نکنند شیعیان عراق که به هر حال ما همیشه یک نوع احساس سنخیت با آنها داشتیم طعمه حملات و جنایات این گروه افراطی می شوند. 

 پس شرایط را که با این دید نگاه می کنیم می بینیم ما در راستای آشتی ملی نه تنها در مخالفت با این روندی که امروز اجتناب ناپذیر شده و حتی بزرگترین مخالفان جمهوری اسلامی در غرب در موردش حرفی نمی زنند یک سو شدیم بلکه زمینه یک سو شدن را ما از قبل فراهم کردیم و این نکته مهم است. 

انعطاف، ضرورى است 

امروز شرایطی بوجود آمده که اگر هدف ما حراست از منافع ملی ایران و تامین آینده ای بهتر برای نسل های بعدی مملکت باشد، می بینیم خیلی از نکاتی که ما را از خیلی ها در ایران جدا می کرد، تبدیل به وضعیتی شده است که می تواند ما را به آنها نزدیک کند. ما باید از این فرصت ها استفاده کنیم. ما باید انعطاف از خودمان نشان دهیم تا افرادی که در گذشته با هم اختلاف داشته اند بتوانند به لحاظ خدمت به مردم، منافع ملی ایران و حراست از نسل های بعدی ایرانیان را تامین کنند تا بتوانیم چیز ارزنده ای به آنها تحویل بدهیم که بهتر از چیزی باشد که ما از نسل قبل تحویل گرفتیم که باید در آن راستا تلاش و کوشش کنیم که بتوانیم با یک برخورد دیگری با آنها روبرو شویم که این شجاعت می خواهد و این بزرگی از سوی آنها می خواهد که آنها هم بخواهند از قالبهای خودشان خارج شوند و مسائل را جور دیگری ببینند. این روند اجتناب ناپذیر است.  

ببینید اگر یک عده معدودی که به دنبال تامین منافع همیشگی خودشان بودند و که به اثبات رسیده آن منافع به ضرر توده مردم بوده، بخواهند کماکان روش خود را ادامه دهند، این روش نمی تواند آینده زیادی داشته باشد. ولی امروز فرصتی است. در آفریقای جنوبی کمیته های صلح و آشتی بعد از انتقال حکومت بوجود آمد. ابتکار ما این بوده که می خواستیم این از همین الان که نیروها در مقابل هم قرار دارند با توجه به الویت های مملکت با هم روبرو کنیم. بگوییم آقایان شما در جایگاهی که بودی در مقابل مردم با مشکلاتی روبرو بودی و یک اقداماتی کردی و امروز فرصتی است که شما تغییر کنید. به مردم هم بگوییم شما با این آدمها مخالفت هایی می کردید و امروز فرصتی است که شما هم بتوانید مقداری انعطافی نشان بدهید که ما بتوانیم راه حل هایی پیدا کنیم که فارغ از خشونت قدمهای رو به جلو برداریم. این شرایطی است که امروز در مملکت ما امکانش است. کار بسیار دشواری است و فداکاری بسیار زیادی را از تمام بازیکنان می طلبد اما به خاطر ایران و خدمت به مردم باید این را امکان پذیر کنیم و برایش تلاش کنیم.

عبرت و عبور از عراق

 اتفاقاتی شبیه آنچه که در عراق افتاده است، فقط سر آدمهای دیگر نمی افتد. فردا اگر در ایران چنین صحنه ای بخواهد پیاده شود می تواند دستاوردهای ۱۰۰ ساله گذشته ایران را به باد دهد. آسایش مردم ما را نابود کند. ما الان که جنگ داخلی در ایران نداشتیم پنج میلیون مهاجر داریم. شما تصور کنید اگر وضعیت عراق در ایران صورت بگیرد که هر ایرانی از خانه اش رانده شود. اینها چیزهای دلخواهی نیست. در عراق امریکایی ها همانطور که در افغانستان عمل کردند که بعد از جریان ۱۱ سپتامبر عمل کردند که از بالا بمباران می کردند و اتحاد شمال از زمین توانست وارد شود و کابل را بگیرد می توانند جلوی داعش را بگیرند. آمریکایی ها هم رغبت نشان دادند که از بمبماران هوایی علیه داعش استفاده کنند و ارتش عراق و شبه نظامی هایی که با کمک ایران بوجود آمدند می توانند نقش اتحاد شمال را در عراق بازی کنند و به نوعی جلوی این خطر را بگیرند و پیشرفت آشکار این نیرو را متوقف کنند ولی اساس جنگ داخلی را که از بین نمی برند چون کسانی هستند که کمک مالی و لوجستیکی به این گروه می کنند و می خواهند بیشتر مقوله شیعه و سنی را مطرح کنند و منافعشان ایجاب می کند که این درگیری و اغتشاش ادامه پیدا می کند.

از سوی دیگر کردها هم وارد منطقه کرکوک شده اند، منطقه ای که قبلا در آن حضور نظامی نداشتند و بیرون آمدن آنها از کرکوک هزار و یک جور مشکل و معما دارد. مجلس عراق می ترسد از این که اختیارات ویژه برای مقابله با داعش به نخست وزیر بدهد چون می ترسد که نخست وزیر فردا از این اختیارات بر علیه خودشان استفاده کند. اینها مشکلاتی است که ما شاهدش هستیم و نمی خواهیم این مشکلات را در ایران ببینیم. در وضعیت فعلی هم من به عنوان کسی که بیش از سی سال است دارم مبارزه می کنم، هیچوقت وضعیت ایران اینطوری نبوده و جمهوری اسلامی هیچ وقت اینطور عمل نکرده است. انتظارات ما انتظاراتی است برابر با توقعات تاریخی و توقعاتمان به عنوان کسانی که می خواهیم یک ایران قدرتمند و قوی از هر نظر باشد نه اینکه مملکت ما یک بخور نمیر داشته باشد و در این وضعیت باشد.

امروز همین مساله آزادی و دموکراسی را که بگوییم، علارغم همه نارسایی ها آزادی هایی که در ایران است به مراتب بیشتر از همه اینها است. درسته که در انتخابات ایران نظارت استصوابی است که دموکراتیک نیست اما مردم این آزادی را داشته اند و به آقای روحانی رای داده اند. در عراق یا افغانستان می بینیم که چقدر تقلب است و یا در مصر که کمتر از پنجاه درصد مردم در انتخابات شرکت می کنند و دولت هم ابایی برای حفظ امنیت ندارد و شانزده هزار نفر را زندان می کنند. پس ما باید همه چیز را در یک کانسپت قرار دهیم. ما می خواهیم به طور جدی قدم هایی برداریم برای اینکه آینده مردم بهتر شود، وضعیت اقتصادی بهتر شود، حضور ما یک حضور سازنده و منطقی باشد. امروز همین مطبوعات غرب از آقای سلیمانی که تا دیروز اعمالش را تقبیح می کردند، به خاطر ایستادگی در مقابل داعش تجلیل خواهند کرد. ایران باید نقش سازنده و مثبت ایفا کند.

 آشتی ملی می تواند کلیدی باشد برای اینکه این را مهیا کند و شرایطی را فراهم بیاورد که نیروهایی که دارای توانایی درست برای ساختن ایران و برای رساندن ایران به آن نقطه ای که می تواند موجب غرور هر ایرانی باشد کمک برساند. ضمنا ما اینجا احتیاج به انعطاف داریم . انعطاف از سوی کسانی که در حاکمیت هستند و انعطاف از سوی کسانی که در مقابلش قرار دارند . اگر ما بتوانیم به ایران و منافع ملی مان در این شرایط حساس بیاندیشیم به نظر من آشتی ملی زمینه خوبی دارد و می تواند موفق شود.

 


  • ویراسته ى پاسخهاى مهرداد خوانسارى، دبیر کل سازمان موج سبز به پرسشهاى برنامه برداشت دوم؛ تلویزیون رها
این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large