Skyscraper large

یار مهربان در نمایشگاه کتاب تهران

df7gd8f777f-روشنک آسترکی - roshanak astaraki

روشنک آسترکی

نمایشگاه کتاب تهران در حالی روز گذشته به پایان رسید که ناشران کودک و نوجوان نیز کتاب‌های مربوط به این گروه سنی را برای بازدیدکنندگان خود عرضه کردند. بنا به ادعای مدیر اجرایی انجمن فرهنگی ناشران کودک و نوجوان امسال حدود ۳۰ هزار عنوان کتاب برای گروه سنی کودک نوجوان در نمایشگاه کتاب تهران عرضه شد.

اما بنا به گزارش‌ها فضای کلی غرفه‌های کودک و نوجوان- برخلاف سال‌های پیشین- علی رغم اینکه باید فضایی شاد و متفاوت با دیگر غرفه داشته باشند، تفاوت چندانی با غرفه‌های ناشران عمومی نداشت. البته بعضی از ناشران غرفه خود را به گونه‌ای تزئین و فضاسازی کرده بودند تا برای کودک جذاب باشد. به عنوان مثال نشر «شکوفه» از عروسک‌ها و تابلوهای شخصیت‌های عروسکی انیمیشن ایرانی «شکرستان» برای جلب بازدیدکننده استفاده کرده بود.. برخی دیگر نیز غرفه‌های خود را در قالب کتاب فروشی طراحی کرده بودند و کتاب‌ها براساس موضوعات یا با عنوان «تازه‌های نشر» طبقه بندی شده بودند. ناشران مطرح کودک و نوجوان مانند «بنفشه» (انتشارات قدیانی)، «شکوفه»، «پروانه» و… در یک راهرو قرار گرفته بودند تا بازدیدکنندگان دسترسی آسان تری به ناشران کتاب‌های معروف و مطرح داشته باشند.

افزایش آثار ترجمه

یکی از نکاتی که بر اساس گزارش‌ها در نمایشگاه کتاب امسال در بخش کودک و نوجوان به چشم می‌خورد افزایش آثار ترجمه بود. بر اساس گزارش خبرگزاری ایسنا، اگرچه بیشتر غرفه‌دار‌ها و ناشران از گرمی هوا و نبود وسیله تهویه درسالن‌ها ناراضی‌اند اما معتقدند امسال فروش کتاب‌ها بهتر است و اگرچه در روزهای آغازین‌، نمایشگاه کتاب رونق نداشته اما استقبال مردم از نمایشگاه در روزهای پایانی خوب بوده و کتاب‌های زیادی به فروش رفته است.

بخش بزرگی از کتاب‌ها در غرفه‌های کودک و نوجوان مربوط به کتاب‌های ترجمه و کتاب‌های علمی – تخیلی است، اما برخی ناشران و غرفه‌داران معتقدند که مردم از کتاب‌های آموزشی چون آموزش فرهنگ عمومی و کتاب‌هایی در رابطه با آداب و رسوم ایرانی استقبال می‌کنند. همچنین می‌گویند از کتاب‌هایی در زمینه بازنویسی ادبیات کهن هم استقبال شده و کتاب‌های زیادی در این زمینه به فروش رفته است.

همچنین گزارش دیگری نسبت به افزایش تعداد کتاب‌های ژانر وحشت برای کودکان انتقاد کرده و می‌نویسد: «اگر چرخی در این سالن‌ها بزنید، آن قدر کتاب‌های ژانر وحشت پیدا می‌کنید. نمی‌دانم با «آر. ال. استاین» آشنا هستید یا نه، اما کافی است سری به نمایشگاه کتاب بزنید تا آثار وی را در چندین غرفه ببینید. او نویسنده ژانر وحشت است. جالب است با یکی از ناشرانی که با کتاب‌های استاین مشهور شده بود صحبت می‌کردم می‌گفت این کتاب‌ها اول در آمریکا چاپ شده‌اند. آن‌ها هم علمشان نسبت به ما بیشتر است و هم از ما به کودکان دلسوز ترند، بنابراین اگر بد بودند در آمریکا چاپ نمی‌شدند».

عدم تولید آثار فاخر برای نوجوانان

مراسم تقدیر از پدیدآورندگان و ناشران حوزه جوان عصر روز پنجشنبه با حضور سید عباس صالحی معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و رئیس ۲۷ امین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران و همچنین محمود گلزاری معاون امور ساماندهی وزارت ورزش و امور جوانان و همچنین نویسندگان و ناشران پشکسوت و فعال در محل مجموعه جنوبی مصلی امام خمینی تهران برگزار شد.

در این مراسم محمود گلزاری، معاون امور ساماندهی وزارت ورزش و امور جوانان در سخنانی گفت: نزدیک به ۲۴ میلیون نفر از جمعیت کشور ما در گروهی قرار دارند که به آن‌ها جوانان و نوجوانان می‌گویند که البته به دلیل هجوم‌های دنیای مجازی ارتباط نامانوس و نامناسبی در آن‌ها شکل گرفته است. الان یکی از اصلیترین دغدغه‌ها و مشکلات آنان بحث هویت است و ما هم نگران این مسئله هستیم که جوانانمان از هویت ایرانی و اسلامی خود فاصله بگیرند البته برای بازگرداندن این هویت جوانان هیچ چیز بهتر از کتاب نیست.

گلزاری در ادامه با اشاره به نقش مثبتی که کتاب در شکل گیری افکار دارد افزود: ما اگر بخواهیم جوانانمان که سرمایه‌های اصلی کشورمان هستند، در مسیری قرار بگیرند که به ایرانی بودن و مسلمان بودن خود افتخارکنند، باید کتاب را ترویج کنند و کتاب هم زمانی ترویج می‌شود که نویسندگان نام آشنای آن به جامعه معرفی شوند.

معاون امور ساماندهی وزارت ورزش و امور جوانان در عین حال از آنچه سیاست غلط رسانه‌ای در صدا و سیما نامید، انتقاد کرد و گفت: تاسف بنده این است که صدا و سیمای یکی، دو دهه قبل آثار فاخری پخش می‌کرد ولی اکنون این گونه نیست و هنوز هم اثری مانند قصه‌های مجید از بسیاری از برنامه‌های سطحی چند سال اخیر صدا و سیما بهتر است.

مصائب نویسندگان و ناشران

معاون امور ساماندهی وزارت ورزش و امور جوانان در حالی این سخنان را بیان کرده است که متاسفانه همیشه دلواپسی‌های اینچنینی در حد هشدار و حرف باقی می‌ماند و واقعیت وضعیت نشر کتاب کودک و نوجوان و نویسندگان این حوزه وضعیتی نامناسب است. مشکلات ممیزی که شامل حال کتاب کودک و نوجوان است از یک سو، مشکلات اقتصادی نویسندگان و عدم وجود خدمات حمایتی برای نویسندگان از سوی دیگر، در کنار نبود سیاست‌های کلان و خرد دولت برای شکوفایی حوزه کتاب کودک و نوجوان دست در دست هم داده است که شرایطی نابسامان در این حوزه ایجاد شود.

گفتنی است مشکلاتی که برای نویسندگان مطرح شد شامل نویسندگان در تمام حوزه‌ها است. در همین زمینه احمد اخوت، نویسنده و مترجم، با تشریح مشکلات اقتصادی نشر و تبلیغ و توزیع کتاب، این مشکلات را باعث تحقیر نویسندگان و مترجمانی می‌داند که وقتی کتاب اولشان منتشر می‌شود دیگر انگیزه‌ای برای کتاب‌های بعدی ندارند

وی در گفت‌و‌گو با ایسنا، درباره امکان امرار معاش از طریق ادبیات در ایران گفت: سرنوشت خیلی وحشتناکی است اگر کسی بخواهد چنین زندگی‌ای را انتخاب کند. البته این موضوع یکی از دغدغه‌های ذهنی همیشگی ماست که کاش می‌شد از راه ادبیات زندگی را گذراند. خوت افزود: با یک دودوتا چهارتای ساده مشخص می‌شود که نمی‌توان از این راه امرار معاش کرد. به همین دلیل تعداد حرفه‌یی‌ها روز به روز کمتر می‌شود. یک مترجم که نمی‌تواند در سال بیشتر از چهار- پنج کار انجام دهد. در هر کاری هم الآن متوسط بیشتر از سه میلیون تومان پول نمی‌دهند. یعنی برای کسی که دارد به صورت مداوم کار می‌کند، حدود دوازده – سیزده میلیون تومان در سال درآمد کسب می‌شود، آن هم اگر ناشر درستی باشد و به‌موقع پول را پرداخت کند. چطور می‌توان با ماهی یک میلیون تومان حداقل زندگی را گذراند؟

او همچنین درباره پیش‌زمینه‌های لازم برای بهبود این وضعیت گفت: مهم‌ترین موضوع وضعیت اقتصاد نشر است. دادن سوبسیدهای لازم روی کار نشر تأثیر زیادی دارد. قطع شدن این سوبسید‌ها به صرف این‌که کاذب هستند و عده‌ای از آن‌ها سوءاستفاده می‌کنند، کار بسیار بدی بود. شاید بعضی‌ها ناشر صوری بودند و فقط سوبسید می‌گرفتند، اما وجود آن سوبسید‌ها به کار نشر کمک بسیاری می‌کرد. تمام این‌ها برداشته شده و قدرت خرید همین ۲۰۰۰ خواننده همیشگی کاهش پیدا کرده است. آن سوبسید‌ها می‌توانست به پایین آمدن قیمت کتاب کمک کند تا از آن طرف نشر بتواند روی پای خود بایستند.

اخوت ادامه داد: در زمینه فرهنگی هم اگر مقداری کار تبلیغی، آگاهی‌بخشی و اطلاع‌رسانی صورت بگیرد، اوضاع بهتر می‌شود. اطلاع‌رسانی فرهنگی کمک زیادی می‌کند. هرچند این‌که به محض انتشار یک کتاب اطلاع‌رسانی لازم انجام شود، به نظر گام کوچکی باشد، اما همین گام کوچک کمک زیادی به وضعیت کتاب است

او افزود: موضوع دیگر وضعیت وحشتناک توزیع کتاب است. در حال حاضر کتاب‌های بسیاری منتشر می‌شوند که خیلی از آن‌ها واقعا شاهکارند، اما انعکاسی ندارند و کسی حتا از انتشار آن‌ها مطلع نمی‌شود. به این ترتیب نه تنها مترجم یا نویسنده جوانی که اولین کتابش منتشر شده، کارش مورد استقبال قرار نمی‌گیرد، بلکه از‌‌ همان ابتدا توی سرش زده می‌شود. اگر هم شخصی با هزینه خودش کتاب چاپ کند، سیستم توزیع حاضر نیست حتا به صورت امانی کتابش را توزیع کند.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large