Skyscraper large

سرزمین کهن؛ از اعتراض تا موج سوارى

+654dgdfg-علی جلالی - ali jalali

علی جلالی

به تازگی در کشور موج عظیمی علیه یک سریال تلویزیونی با نام سرزمین کهن به راه افتاده و نظرات منتقد و موافق بسیاری را هم با خود به همراه داشته است.  طبق آخرین خبرهای منتشر شده تا دیروز از توقف پخش سریال، عذرخواهی برخی مسوولان و همچنین توضیحات کارگردان و دیگر عوامل این سریال حکایت داشته است. اعتراضاتی که به گفته برخی ناظران بیش از آنکه به آن پرداختی منطقی و واقعی شده باشد، دستمایه ای برای بهره برداری سیاسی و موج سواری گروهی خاص شده است. 

گروهی که فرصت را برای تسویه حساب های سیاسی و حتی به فراموشی سپردن نقاط ضعف خود، غنیمت شمرده و در روند اطلاع رسانی و اخبار با دقت تمام قصد ایجاد موج و موج سواری دارند. اگر چه برخی مسوولان و حتی مجریان طرح این سریال از مردم عذر خواهی کرده اند، اما گویی این قضیه بیش از آنکه به چشم می آید، زمینه ساز شده و حتی این شک را ایجاد می کند که در پس پرده عده ای قصد داغ شدن تنور اعتراضات را داشته تا از آن به نفع خود بهره برداری کنند. 

تا جاییکه کارگردان این سریال را وابسته به اصلاح طلبان معرفی کرده و حتی از حضور یک خانم سرشناس و آقازاده در پشت صحنه این سریال به گفته آنها میلیاردی، خبرداده و گویی این امر توهین آمیز به عمد و با پشتیبانی آنها صورت گرفته است.  

نتیجه استفاده از ابزار قومیت و اقلیت 

به گزارش خبرگزاری تسنیم، دست اندرکاران این سریال در پاسخ نامه ای که رییس صدا و سیما در واکنش به اعتراضات مردمی نوشته است توضیحاتی داده و تاکید کرده اند که «دست اندرکاران این سریال به هیچ وجه حتی در تصورات ذهنی خویش قصد کوچک‌ترین بی‌احترامی به ساحت مردم شریف و پرافتخار بختیاری را نداشته‌اند»؛ 

فراتر از اینکه توضیحات متولیان این سریال قانع کننده باشد یا نباشد، اما به گفته برخی کارشناسان حوزه اجتماعی، این نوع رفتارها و اعتراضات برگرفته از استفاده های ابزاری سیاست مداران به مقوله قومیت و به خصوص سوء استفاده رسانه ملی برای اجرای پروژه های تبلیغاتی است که در راستای منویات جریان های خاص و گروه های افراطی شکل می گیرد. 

براین اساس، دخالت های دولتی و جریان های همیشگی در روند فرهنگ سازی، سفارشی بودن کارها و نظارت سنگین بر عملکرد و متون مربوط به تحریف و تغییر رویدادهای تاریخی، به قدری شدت می یابد که نا خودآگاه زمینه را برای توهین های خواسته یا ناخواسته فراهم می سازد. 

با این حال همین دخالت دولتی و استفاده ابزاری از قومیت ها خود زمینه ساز بروز چالش و کاهش ظرفیت های موجود در تعامل قومیت ها و اقلیت های کشور شده و آستانه حساسیت ها را به شدت کاهش می دهد.  

موج سواری بر اعتراض قومی محترم 

اما اعتراضات گسترده مردمی نیز در درون و بیرون از کشور جدای از بحث خود فیلم، دستمایه نقد و تمجید بسیاری شده و گویی کار به جایی رسیده که زمینه سوء استفاده برخی گروه ها و افراد را از جریان پیش آمده، به راحتی فراهم کرده است. 

پیشتر از این نیز در برنامه های مختلف تلویزیونی، رادیویی و سینمایی، مواردی مطرح شده بود که موج اعتراضات و انتقادهایی را به همراه داشته است. 

از این جمله می توان به اعتراضات پزشکان، پرستاران، و آذری های ایران اشاره کرد که به واسطه مواردی از این دست، انتقاد کرده و خواستار جلوگیری از تکرار توهین هایی اینچنین شده اند. 

اما آنچه این داستان را از داستان های دیگر مجزا می کند، افراطی بودن پرداخت و دامن زدن به این اعتراضات از سوی برخی جریانات داخل و خارج کشور است. تا جاییکه زمینه را برای فراموش کردن مسائل و مشکلات روز فراهم کرده و دست به موج سواری می زنند. 

در داخل کشور عده ای مشخص با رفتارهای شناخته شده و موضعی، که در تمامی فرصت ها از امواج شکل گرفته در جامعه به نفع ارزش ها و اعتقادات سیاسی و مذهبی خود سوءاستفاده می کنند و در خارج کشور نیز عده ای ملی گرا و ناسیونالیست با بهانه قرار دادن این موضوع احساسات یک قوم مهربان، اصیل، قهرمان و با سابقه را پله ای برای رسیدن به اهداف خود کرده اند.  

شتاب در انعکاس اعتراضات 

من خود به عنوان نویسنده مطلب، سریال را تا آخرین قسمتی که پخش شده است دیده ام، تا جاییکه در چهار قسمت پخش شده از این سریال مطرح شده؛ صحبت از یک پسر بختیاری است که پس از کشته شدن پدرش نزد عموی کمونیست خود زندگی کرده و در این کشاکش با خانواده ای که نام بختیاری را دارند و ادعای نسبت فامیلی با این پسر بچه را مطرح می کنند، روبرو می شود و در ادامه برخوردهایی به وجود می آید که برخی شخصیت های این سریال به این خانواده با نام بختیاری توهین می کنند. توهینی که اگر واقعا آن را توهین تلقی کنیم، صرفا به این خانواده مربوط بوده است. 

دلیل این مدعا هم دیالوگی است که در قسمت سوم به خانواده بختیاری در سریال اشاره می کند “عنوان بختیاری رو با کمک پول کسب کرده اند.” یا در قسمت چهارم سریال باز هم با اشاره به این خانواده با نام بختیاری عنوان می کند:” این خانواده اسمشون فقط بختیاریه اگه غیرت بختیاری ها رو داشتن این کارها رو نمیکردند.” 

به هر حال اعتراضات در حالی شکل می گیرد که از زمان پخش این سریال تنها چهار قسمت گذشته است و هنوز شخصیت ها و عملکرد آنها در روند داستان به خوبی باز نشده و معلوم نیست کسی که توهین می کند، یا کسی که توهین می شود چهره موجهی داشته یا نداشته است.  

اعتراضی که شد؛ اعتراضى که نشد 

اما شاید جالبتر از همه؛ همزمانی اوجگیری و مطرح شدن این موضوع با اتفاقی باشد که نه تنها از حساسیت کمتری برخوردار نیست، بلکه شاید بتوان گفت که یک مسئله مهم ملی آنهم در اینروزها است. 

مسئله ای که به اسارت چند سرباز بی گناه در دست عده ای مسلمان تندرو در جنوب شرق کشور اتفاق می افتد و جالبتر اینکه نه تنها اعتراضاتی به این امر نمی شود، بلکه در هیاهوی انتقادات به سریال تازه پخش شده و ناقصی که هنوز چند و چون ماجرای آن به خوبی مشخص نیست گم شده و به دست فراموشی سپرده می شود. 

اگرچه انتقاد و اعتراض به توهین های قومیتی و ملیتی حق مسلم هر انسانی است، اما این نکته را باید در نظر گرفت در وضعیت فعلی که در کشور ما به دلیل فقر، گرانی و اقتصاد بیمار، مردم برای دریافت یک بسته کالا که از سوی دولت توزیع می شود، به چه وضع فلاکت باری می افتند، هیچ کس اعتراضی نمی کند. این امر تاجایی حساسیت برانگیز بوده، که رییس دولت به جلو دوربین رفته و از این موضوع عذرخواهی می کند. 

شاید باز هم اگر یک شخصیت سیاسی که جایگاه و مسوولیتی همچون مقام ریاست دولت در یک نظام اسلامی را بر دوش دارد ملتی را با تمام قومیت ها، ملیت ها و مذهب به خس و خاشاک تشبیه می کند، اعتراضات باید سرکوب می شد. 

اما امروز به دلیل همزمانی و کم رنگ کردن برخی مسائل، عده ای گویی آماده موج سواری بوده از فرصت پیش آمده نهایت استفاده را می کنند و با دامن زدن به این مسئله افکار عمومی را از مسئله مهمی چون جان چند سرباز وطن پرست و در حال انجام وظیفه، دور کرده وبه محاق فراموشی می سپارند. 

باز هم رد پای فتنه! 

اگر بخواهیم به این نوع برخورد با اعتراضات مردمی و موج سواری گروهی خاص توجه کنیم به راحتی می توان به موج خبری که در سایت های یالثارات الحسین، خبرگزاری تسنیم، فارس و از این دست به راه افتاده اشاره کرد. 

سایت یالثارات با پرداخت مداوم و انعکاس خبر اعتراضات نه تنها موضوع را یک رویداد اجتماعی نمی داند بلکه حتی در مطلبی آنرا حاصل عملکرد و سیاست اصلاح طلبان می داند و قصد دارد تا از این احساسات برآمده از دل مردم محقی که بختیاری نام دارند نهایت استفاده سیاسی را ببرد. 

به عنوان نمونه؛ این پایگاه خبری وابسته به نیروهای تندرو و اصولگرا در فضای مجازی با عنوان گزارش پایگاه خبری انصارحزب الله، به نقل از محمدحسین صفارهرندی در مورد اعتراض هموطنان بختیاری و دامن زدن به آن می نویسد:” باید در این زمینه دقت بیشتری صورت گیرد و کارگردان این سریال کمال تبریزی نیز از لحاظ سیاسی به اصلاح طلبان گرایش بیشتری دارد تا به اصولگرایان.” 

این سایت در ادامه برای مهیج کردن بیشتر فضای اعتراضات، وضع موجود را با اعتراضات مربوط به یک کاریکاتور با عنوان ” چه کنیم که سوسک ها سوسکمان نکنند” منطبق کرده و به نقل از وی می نویسد:”این کار رسانه ملی، مانند کار روزنامه ایران در سال ۸۵ بود که در زمان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی خودم صورت گرفت، ولی وزیر با مشغله های زیادی که دارد نمی تواند در تمام بخش ها مراقبت داشته باشد و هر کس مسوولیت خودش را باید انجام دهد.” 

این رسانه در سلسله مطالب خود برای بهره برداری بیشتر از قضایا و حمله کردن به کمال تبریزی در اشاره ای که به یک یاداشت از کاریکاتوریست انقلابی و حزب الله با نام محمد حسین نیرومند منتشر کرده می نویسد: 

” آنهایی که دستی در تولید فیلم و سریال دارند می دانند اصلاحات جدی و مفصل سریالی که ۴۰ قسمت آن آماده پخش است یعنی چند میلیارد خسارت! این بار دست گل آقای کمال تبریزی نه توقیف بلکه به اصلاحات مفصل سریال می انجامد.” 

“اگر مسئولین سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران خسارت های چند میلیاردی بابت تولید سریال « قصه های رودخانه»،«پاداش» و «سرزمین کهن» که آقای کمال تبریزی با معاونت مدیران سازمان بر بیت المال تحمیل کرده اند را نادیده می گیرند.” 

“اگر به مجموعه ی فیلمهای تولید شده چهار ساله ی اخیر ایشان که هیچ یک امکان اکران عمومی نیافته است، دقت نمی کنند.”

“اگر فیلم توهین آمیز « دونده زمین» را برای ارزیابی دیدگاه های فکری آقای تبریزی مورد توجه قرار نمی دهند.” 

“اگر سرکشی سرکار خانم فائزه هاشمی را در پشت صحنه سریال «سرزمین کهن » تنها یک دیدار ساده تلقی می‌کنند.” 

“حداقل برخورد آقای تبریزی را با بازیگر فیلم قلاده های طلا را یک موضوع جدی تلقی کنند. اینکه آقای تبریزی به خود جرات می دهد با یک بازیگر جوان سینما تنها به جرم بازی در یک فیلم ضد فتنه سال۸۸ چنین برخورد زشتی کند، آیا معنایی جزء این ندارد که باور قلبی شان همسویی با جریان فتنه است؟چگونه می توان قبول کرد که بزرگترین پروژه سیما در ارتباط با انقلاب اسلامی ایران به اینگونه افکار، اندیشه ها و افراد سپرده شود؟” 

“اینگونه است که می‌توان به صراحت اعلام کرد خسارت وارده بر فرهنگ و بیت المال بابت اتفاقی که این ایام در سازمان صدا و سیما توسط آقای تبریزی در جریان وقوع است ده ها برابر موضوعات جنجال برانگیز فیلم سینمایی «لاله» و مستند «زلال بی انتها» است. بر این اساس آیا ورود اهل رسانه و هنر و فرهنگ، نمایندگان مجلس و متدینین معترض بر موضوع پیشگفته انتظار بی‌جایی است؟ “ 

اگر چه از این دست مطالب در میان پایگاه خبری طیف اصولگرا و تندرو کشور بسیار است، اما در نهایت آنچه بیش از هر چیز پشت صحنه این اعتراضات و البته به حق مردم بختیاری را نشان می دهد، بهره برداری سیاسی و انتقام گیری به بهانه توهین به اقلیت و قومیتی محترم در کشور است که جریان های مخالف به راه انداخته و به جهت دامن زدن به روند فراموشی واقعیت هایی که این روزها به عنوان یک مشکل ملی و امنیتی برای کشور فراهم شده است، به خوبی موج سواری می کنند.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large