Skyscraper large

آینده مصر؛ زوایاى پنهان

9d54g44d سیف الرضا شهابى shahabi

سیف الرضا شهابى

درآینده نزدیک  انتخابات ریاست جمهوری مصر برگذارمی شود واحتمالا تنی چند از رجال سیاسی این کشوربزرگ آفریقائی –عربی نامزد انتخابات می شوندوبه نظر می رسد در بین نامزدها ژنرال “عبدالفتاح السیسی ” وزیر دفاع سابق مصر ازشانس بیشتر نسیت به سایر نامزدها برای ورود به کاخ ریاست جمهوری برخورداراست .ازاین رو بر آن شدم تا چالش های پیش روی آقای السیسی را مطرح نمایم . 

اززمانی که ژنرال “عبدالفتاح آلسیسی”وزیر دفاع مصر برامواج اعتراضات مردمی علیه “محمدمرسی” رئیس جمهورمحبوس  وجمعیت “اخوان المسلمین”که درخیابان های قاهره وسایر شهرهای این کشور راه افتاده بودند سوارشد وبه حمایت از معترضین از عملکرد یکساله اخوانی ها برآمد ومنجربه برکناری مرسی از قدرت وزندانی شدن او وجمعی از رهبران اخوان المسلمین گردید برخی از صاحبنظران پیش بینی کرده بودند که هدف نهائی وغائی اقای السیسی کسب ریاست جمهوری وجانشینی مرسی مخلوع می باشد.اگرچه السیسی وهمکاران نظامی او این پیش بینی را تائید نمی کردند ودرپاره ای از مواقع بطورضمنی تکذیب هم می کردندویا ابهام گوئی از کنارش عبورمی کردند. 

روند حوادث در دوران بعد مرسی ؛ درجهتی حرکت کرد که قانون اساسی جدید با آرای شهروندان مصری به تصویب رسید وجایگزین قانون اساسی دوران یکساله حاکمیت اخوانی ها گردید وازاین تصویب به بعد موضوع نامزدی السیسی برای انتخابات ریاست جمهوری آینده قوت گرفت وجدی شد تا جائی که شورای نظامی مصر؛ مقام نظامی السیسی را از ژنرالی به ارتشبدی ارتقاء داد ودر پی آن السیسی استعفایش را به آقای”عدلی منصور” رئیس جمهورموقت داد تا راه برای نامزدیش آماده شودوآنچه از شواهد برمی آید در انتخابات ریاست جمهوری که قرار است درماه مارس ۲۰۱۴ (اسفند۱۳۹۲ )برگذارشود آقای السیسی موفق خواهدشد به کاخ ریاست جمهوری راه پیداکندوبه این ترتیب بعداز یک دوره کوتاه یکساله که نظامیان مصری ازدایره قدرت اجرائی کشورفاصله داشتند مجددا به مرکز دایره قدرت رجوع می کنند ودوران حاکمیت نظامیان وافسران که ازابتدای دهه ۱۹۵۰ میلادی با کودتای “افسران آزاد”علیه ملک فاروق پادشاه مصر وخلع اوازقدرت شروع شدواوج آن در دوران مرحوم “جمال عبدالناصر”بود احیاء شود. 

   طبیعی است که السیسی با چالش هائی در بعد داخلی وخارجی مواجه خواهد بودوبا شرایطی که جمال عبدالناصر درقدرت قرار گرفته بود تفاوت هائی خواهدداشت واهم این چالش ها را می توان ازاکنون پیش بینی کرد: 

بعد داخلی 

مهمترین چالش درسیاست داخلی که السیسی با آن مواجه خواهد بود مخالفت یکپارچه اخوانی ها با اوست که از زمان خلع مرسی شروع شده وهمچنان ادامه دارد واز ناحیه کشورهائی منطقه نظیر : ترکیه وقطر وکشورهای فرامنطقه ای نظیر آمریکا حمایت می شوند. 

 اخوانی ها معتقدند السیسی با کودتا وبا برنامه ای حساب شده وارد عرصه قدرت شد ودولت مرسی را سرنگون کرد تا خودش جایگزین شود وازاین رو مقابله با دولت کودتا وحمایت از دولت بزعم خودشان مشروع “محمد مرسی ” را از وظایف اولیه دینی وسیاسی خود قلمدادمی کنندوهیچ بعید نیست با ظهور گروه های رادیکال وتندروکه دست به عملیات انفجاری می زنند جنبه نظامی- امنیتی پیدابکند 

ازدیگرچالش های پیشروی رئیس جمهور آینده؛ وضعیت نابسامان اقتصادی است که از سه سال قبل با شروع نا آرامی ها در اواخر ریاست جمهوری حسنی مبارک کلید خورد وهمچنان ادامه پیداکرد اگرچه تعدادی از کشورهای عربی ثروتمند حاشیه خلیج فارس نظیر: عربستان –بحرین –امارات وکویت به خاطر ترس ازقدرت گیری اخوانی ها در کشورهایشان به دولت موقت “عدلی منصور”کمک های مالی بلا عوض کردندوبخشی از جالش های اقتصادی مصر را پر نمودند ولیکن از آنجائی که یکی از مهمترین منابع درآمدی مصر ازطریق صنعت “توریسم”است وعلی الاصول توریست ها از سفر به کشورهای بحران زده که ضریب امنیت درحداقل است پرهیزمی کنند لذا درحال حاضر این منبع وچشمه خشکیده ودرآمد ملی مصر دچار آسیب جدی شده است. 

بعد خارجی 

دربعد خارجی ؛اگرچه آقای السیسی از حمایت های اقتصادی وسیاسی شیخ نشین های خلیج فارس ودر راس آن ها  عربستان تا کنون استفاده کرده وهمانطورکه پیشتر اشاره شد این حمایت ها به خاطروحشت امرای کشورهای شیخ نشین از قدرت یافتن اخوانی ها در کشورهایشان است .براین اساس نمی تواند یک حمایت استراتژیک باشد وهرگاه ریاض ودیگر پایتخت ها حوزه خلیج فارس ؛ خیالشان از ناحیه اخوانی ها به عنوان یک “تهدید”جمع شود ممکن است درجه حمایتشان را قاهره کاهش بدهند وحتی به نقطه صفر برسانند وهیچ بعید نیست در مقابل قدرت گرفتن قاهره در منطقه مخالفت نمایند. 

دوکشوردیگر منطقه که یکی ازنظراقتصادی قوی است یعنی “قطر” ودیگری از جنبه ساسی ونظامی قدرتمند است کشور”ترکیه “ازحامیان منطقه ای اخوانی ها قلمدادمی شوند وبا السیسی مخالفند واحتمالا این مخالفت ها تازمانی که سرکوب اخوانی ها در مصرادامه داشته باشد به قوت خودش باقی خواهدماند واختلاف قاره با آنکارا ومنامه ؛ مانورهای مصررا در منطقه کاهش خواهد داد. 

قاهره به خاطر نزدیکی با ریاض ودریافت کمک های اقتصادی ریاض به مصر؛ این فرصت را پیدا نمی کند تا با تهران روابطش را حسنه کند واز سردی روابط که از ۳۵ سال قبل شده بکاهد ویخ ها فی ما بین را ذوب نماید واگر دو طرف علاقمند به برقراری روابط دیپلماتیک باشند به خاطر چالش های موجود بین تهران –ریاض ؛عربستان این اجازه را به قاهره نمی دهد وچنانچه مصر ضرورت برقراری روابط را ضروری تشخیص دهد وبخواهد پیشقدم شود مطمئنا حمایت ریاض را از دست  خواهد داد وقاهره در شرایط نا مطمئن اقتصادی به این ریسک تن نمی دهد.با توجه به این که در چندماهی که از سقوط محمد مرسی می گذرد همواره آهنگ تبلیغات وخبر رسانی ؛رسانه های دولتی  ایران وبرخی از مقامات تهران ؛ حمایت تلویحی از دولت مرسی می باشد. 

آمریکا در چارچوپ “بهار عربی” وبزعم نگارنده “بهار آمریکائی “اخوان المسلمین را به عنوان بهترین گزینه جهت جایگزینی دولت ها تاریخ گذشته عربی منطقه انتخاب کرده بود وحمایت می کرد وبا سقوط مرسی درمصر وغیر قانونی شدن اخوان دراین کشور ؛وناکام ماندن تلاش های واشنگتن برای آزادی مرسی ودیگر رهبران اخوان از زندان.  واشنگتن ؛ شدیدا از السیسی ونظامیان مصر نگران وناراحت است وبه این خاطر بخشی از کمک هایش را به مصر قطع کرد .درعین حال ؛ آمریکا سیاست دوپهلو پیش گرفته تا روابطش با قاهره کاملا تیره وتار نشودوبه منافعش در مصر ومنطقه آسیب وارد نگردد ومنتظر است تا انتخابات آینده مصر انجام پذیرد ودر دوره رئیس جمهورآینده ؛ فصلی جدید در روابط برقرار کند. 

روسیه ازغیبت حضور فعال امریکا در دولت موقت عدلی منصور وقدرت یافتن نظامیان درمصر ؛ حسن استفاده را کرد وبعداز سال ها ؛ برای نخستین بار وزرای امورخارجه ودفاع را با هم روانه قاهره کرد تا با همتایان مصریشان دیدار ومذاکره داشته باشند وتفاهمنامه هائی به امضاء رسید وبه این خاطر مسکواز انتخاب السیسی حمایت می کند وروابط قاهره-مسکو بهتر از آن خواهدشد که در دوران انورسادات وحسنی مبارک بوده است. 

درحوزه فلسطین ؛ به خاطر تقابلی که السیسی با اخوانی های مصر دارد ووجود مخرج مشترک بین “حماس “با اخوان مصر وروابط تنگا تنکی که بین دوطرف در دوران مرسی وجود داشت . السیسی با عملکرد حماس موافق نیست وقطعا فضائی که در دوران مرسی برای حماسی ها بوجود آمده تنکترخواهدشد و احتمال این که بین دولت خودگردان فلسطین وآقای “محمودعباس”با قاهره قویتر بشود فراوان است. 

با توجه به درگیری های داخلی که السیسی در بعد سیاسی واقتصادی با آن روبرو خواهد  بود وهمچنین عدم برخورداری از حمایت همه کشورهای منطقه وحمایت شکننده عربستان ودیگر کشورهای خلیج فارس ؛ السیسی فرصت مناقشه جدی با اسرائیل را پیدا نخواهدکرد وازاین رو اسرائیل تا مدت ها احساس امنیت بیشتر خواهدنمود.

 


  • وبلاگ نویسنده
این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large