Skyscraper large

خودرو سازی؛ فاسد، خشک و بی رونق

see6r5t4- ali jalali علی جلالی

علی جلالی

بابرگزاری نمایشگاه بین المللی خودرو در اصفهان و نحوه حضور شرکت های صنعتی و استقبال مردم از این نمایشگاه، آنچه در پایان می توان دریافت وضع ناخوشایند خودروسازی کشور است که به نوشته یک روزنامه اقتصادی کشور، به مثابه یکی از رودخانه های خشک و خالی کشور می ماند که از فرط سوءمدیریت و سیاست زدگی اقتصاد کشور به این روز افتاده است.

اگرچه مدتی از صدای بلند انتقادات نگذشته و هنوز هم از هر گوشه و کناری در مورد وضع نابسامان صنعت مهم و درآمدزای خودروسازی کشور فریادی بلند می شود، اما آنچه در یک نمایشگاه بین امللی آنهم در یک قطب صنعتی کشور به چشم می آید، اینست که راه برای رفع مشکلات بسیار سخت و سنگلاخ است.

شاید تمام اتفاقاتی که در این نمایشگاه رخ داده در کنار خبرهایی که در مورد احتمال تعطیلی برخی خطوط بزرگ تولید قطعات صنعتی و موتوری در کشور و همچنین اعتراض برخی نمایندگان به وجود رانت و فساد بالا در صنعت خودرو سازی منتشر شده اند، به خوبی پرده از اسرار پشت پرده این صنعت وابسته به سیستم انحصارگرای دولتی را به تصویر می کشند. 

خشک و خالی همچون زاینده رود!

روز گذشته روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی از نمایشگاه بین المللی صنعت خودرو سازی در اصفهان با اشاره به نوع حضور شرکت کنندگان در این رخ داد، فضای نمایشگاه را به رودخانه زاینده رود شبیه دانست که اینروزها خشک و خالی است.

این روزنامه در مطلب خود برای وصف نمایشگاه برگزار شده نوشت:”خشک و تقریبا خالی مثل زاینده‌رود؛ این شاید بهترین توصیف باشد برای دهمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت خودرو اصفهان؛ نمایشگاهی که هفته گذشته افتتاح و امروز به‌کار خود پایان می‌دهد، آن هم در شرایطی که تقریبا هیچ محصول جدیدی برای نمایش و رونمایی نبود و شرکت‌کنندگان در آن، به عرضه خودرو با رنگ‌های جدید یا همان محصولات پیشین خود بسنده کرده و خودرو جدیدی در غرفه‌ها به چشم نمی‌آمد.”

به نوشته دنیای اقتصاد، هرچند اصفهانی‌ها استقبال نسبتا خوبی از نمایشگاه دهم کردند، اما وقتی وارد سالن‌ها و غرفه می‌شدند، بیشتر همان خودروهایی را مشاهده می‌کردند که چند دقیقه قبل از ورودشان نیز آنها را در خیابان دیده بودند.

این گزارش در ادامه با اشاره به حضور پررنگ شرکت های چینی در این نمایشگاه ضمن شرح نحوه حضور آنها از استقبال خوب مراجعه کنندگان نیز نوشته و افزود:”طبق معمول چند سال اخیر، باز هم چینی‌ها بیشتر غرفه‌های نمایشگاه را به خود اختصاص داده بودند، البته نه خود آنها، بلکه شرکت‌های ایرانی که برندهای چینی را در ایران مونتاژ می‌کنند. در این بین، کرمان خودرویی‌ها لیفان X60 خود را با رنگی جدید (دودی)، به نمایشگاه آورده بودند تا از این روش برای کشاندن بازدید‌کنندگان به غرفه خود استفاده کنند و اتفاقا روششان نیز کارساز بود. “ 

حضور سوال برانگیز ایران خودرو

دنیای اقتصاد همچنین ضمن اشاره به حضور دیگر شرکت های خودرو در این نمایشگاه در مورد ایران خودرو نوشت:” تغییر رنگ را البته ایران‌خودرویی‌ها نیز تدبیر کرده بودند، به نحوی که در غرفه شان پژو ۲۰۶ و پژو پارس با رنگ‌های جدید (سبز انگوری) به چشم می‌آمد و هر چند ظاهری دلربا داشتند، اما باطن شان همان بود که بود. برای خیلی‌ها جای سوال شده بود که چرا ایران‌خودرو جدیدترین و پیشرفته محصولش؛ یعنی دنا را به نمایشگاه نیاورده، آن هم درحالی‌که دو روز دیگر پیش‌فروشش را آغاز خواهد کرد.” 

کره و ژاپن

این روزنامه در ادامه حضور شرکت های کره ای و ژاپنی را هم عنوان کرده و نوشت:”اما کره‌ای‌ها نیز دیگر شرکت‌کنندگان در نمایشگاه دهم، به حساب می‌آمدند و در این بین، اطلس خودرو (نمایندگی انحصاری محصولات کیا در ایران) با کیا سول و پیکانتو خود به اصفهان آمده بود و در غرفه رامک خودرویی‌ها نیز محصولاتی مانند نیو اکتیون در معرض دید بازدید‌کنندگان قرار گرفت. در کنار کره‌ای ها، شرکت ژاپنی سوبارو هم که به تازگی میهمان ایران شده، یکی دو خودرو خود را به نمایشگاه آورده بود، بر خلاف هموطنانش (تویوتا، نیسان و هوندا) که هرچه چشم چرخاندیم، آنها را در سالن‌های نمایشگاه ندیدیم.  البته از سایپا و پارس‌خودرو هم خبری نبود؛ گویا برایشان عادت شده که وقتی ایران‌خودرو در نمایشگاهی شرکت می‌کند؛ آنها غایب آن نمایشگاه باشند و وقتی سایپا و پارس‌خودرو حضور داشته باشند، ایران‌خودرو نباشد.” 

شرکتی که رغبت نداشت

به نوشته این گزارش، از میان مصاحبه هایی که در حاشیه دهمین نمایشگاه صنعت خودرو اصفهان برگزار شد، سخنان هاشم یکه‌زارع مدیرعامل ایران‌خودرو جالتر به نظر آمده و به نوشته گزارشگر این روزنامه یکه زارع حدود نیم ساعت در جمع خبرنگاران قرار گرفت تا پاسخگوی پرسش‌های آنها باشد.

بنابراین گزارش، وی در خصوص روابط آتی ایران‌خودرو با خودروسازان خارجی (به‌خصوص رنو و پژو) بدون نام بردن از شرکت خاصی گفت:”در ماه‌های اخیر مذاکرات گسترده‌ای با خودروسازان خارجی برای توسعه‌ همکاری‌ها و تولید خودروهای جدید در ایران، انجام شده است.”

وی با اشاره غیر مستقیم در مورد وضع همکاری با خودروسازان فرانسوی تاکید کرد: “همان شرکتی که در حال حاضر در سکوت بیشتری به سر می‌برد شاید به یکی از پرکارترین شرکت‌ها در ایران تبدیل شود. مذاکرات با این شرکت طی ۱۰ روز آینده نهایی خواهد شد. شرکت موردنظر پیش‌تر رغبتی برای سرمایه‌گذاری در ایران نداشت، اما در مذاکراتی که با یکدیگر داشتیم، آنها تقریبا به انجام سرمایه‌گذاری رضایت دادند و قرار است طی ۱۰ روز آینده، مسائل مربوط به نحوه سرمایه‌گذاری در ایران و چگونگی ورود آنها به بازار کشور، نهایی شود.” 

حضور پژو و رنو کنار هم

براین اساس و به گفته مدیرعامل ایران‌خودرو، شرکت فرانسوی موردنظر، ۲۳ درصد فروشش در بازار ایران بود و از همین رو وقتی ایران را ترک کرد، مشکلات زیادی برای آن در فرانسه ایجاد شد؛ بنابراین با توجه به واقعیات موجود، این شرکت باید متفاوت با گذشته عمل کند. با توجه به اظهارات مدیرعامل ایران‌خودرو، مشخص است که منظور وی از «خودروساز فرانسوی» شرکت پژو است و ظاهرا پژویی‌ها شرایط کلی ایران‌خودرو را برای حضور دوباره در بازار کشور، پذیرفته‌اند.  همچنین آن طور که مدیرعامل ایران‌خودرو عنوان کرد، در مذاکره با دیگر شرکت‌ فرانسوی (رنو) نیز مقرر شده محصولی جدید از این خودروساز در ایران به تولید برسد و در پی آن ایران‌خودرو می‌تواند روی پلت‌فرم مربوطه یک محصول شاسی‌بلند و یک محصول سدان به صورت مشترک طراحی و تولید کند. علاوه‌بر این قرار شده که این دو محصول جدید، هم در ایران و هم در زنجیره جهانی خودروساز فرانسوی عرضه شود. یکه‌زارع در عین حالی که تلویحا از حضور توامان رنو و پژو در ایران صحبت به میان آورد، تاکید کرد که ۱۰ سال پیش باید به جای رنو، خودروساز دیگری به ایران می‌آمد. به گفته وی، در آن زمان پژو حضور فعالی در خودروسازی و بازار ایران داشت و اینکه یک خودروساز فرانسوی دیگر را نیز در کنار این شرکت قرار دادیم، اشتباه بود. 

ما هنوز خودرو ساز نیستیم

یکه‌زارع در انتها این را هم گفت که ایران‌خودرو در حال حاضر «خودروساز» نیست و او سعی می‌کند طی ۶ سال آینده این شرکت را به معنای واقعی «خودروساز» کند. مدیرعامل ایران‌خودرو همچنین به ماجرای خودرو ملی نیز اشاره کرد و گفت که از نظر من فقط «سمند» خودرو ملی به حساب می‌آید و سایر خودروهایی که ملی نامگذاری شده‌اند، فیس لیفت و تغییر شکل یافته‌اند. 

کاهش رضایت مشتریان 

این در حالیست که خبرگزاری دولت نیز در گزارشی مربوط به وضعیت بازار خودرو در تازه ترین گزارش خود با اشاره به تحقیقات انجام شده در مورد محبوبیت و رضایتمندی محصولات خودروهای داخلی نوشت:”اندازه گیری رضایت مشتریان از کیفیت خودروهای سواری در حالی برای دهمین دوره متوالی از سوی شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران صورت گرفت که میانگین رضایت مشتریان در شش ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل یک درصد افت داشته است.”

بنابراین گزارش و بر اساس این ارزیابی، با ۲۷ هزار و ۴۳۷ نفر از خریداران ۴۴ خودرو سواری که از ۱۱ شرکت عرضه کننده خودرو در شش ماهه نخست سال ۹۲ خودرو خریداری کرده بودند، مصاحبه انجام شده است. 

قطعات چینی عامل نارضایتی

به نوشته ایرنا، در شش ماهه نخست سال ۹۲ بر خلاف دوره های گزارش روند رضایت مشتریان از میانگین خودروهای سواری در مقایسه با شش ماهه دوم ۹۱ افت یک درصدی داشته است که از علل این افت می توان به جایگزین شدن قطعات اصلی خودرو با قطعات چینی مشابه به دلیل تحریم صنعت خودرو اشاره کرد. 

ظرفیت‌های از دست رفته

از سوی دیگر خبرگزاری مهر نیز در گزارش خود به نقل از محسن صالحی نیا معاون وزیر صنعت نوشت:”قطعه‌سازان برخی از ظرفیت‌ها را به دلیل کاهش تولیدات از دست داده‌اند.”

به نوشته مهر، وی در بازدید از یک کارخانه سازنده قطعات خودرو در شهرک صنعتی سمنان با بیان اینکه واحدهای قطعه ساز به دلیل کاهش تولیدات در کشور بخش از ظرفیت های تولیدی خود را از دست داده اند افزود: “این مشکل در ماه های آینده با فعالتر شدن صنعت خودرو و افزایش تولیدات برطرف می شود.”

بنابراین گزارش، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه بخشی از سالن های کارخانه سازان سمنان غیر فعال و نیروهای آن کاهش یافته است گفت: “در جلساتی این مشکلات رسیدگی و برای رفع آن اقدام می شود.” 

خطر تعطیلی برخی واحدهای بزرگ تولیدی

این خبرگزاری منتقد دولت در ادامه گزارش خود با اشاره به سخنان مدیر عامل شرکت سازان سمنان در خصوص مشکلات صنعت خودروسازی و تولید قطعات یدکی مناسب در کشور به نقل از وی نوشت: “برای رفع مشکلات صنعت خودروسازی با توجه به سابقه ۲۵ ساله در این عرصه نامه ای در ۱۰ بند به وزیر صنعت، معدن و تجارت نوشته و ارسال کرده ایم تا صنعت خودرو از مشکلات فعلی خارج و روند رو به رشدی بگیرد. در غیر این صورت باید در آینده شاهد واحدهایی نظیر کرمان موتور و یا پارس باشیم که پس از تولید ۲۰ هزار دستگاه خودرو تعطیل شوند.”

عصار حسینی یادآور شد: “این کارخانه که دارای شش سالن مجهز است هم اکنون بشدت نیروهای شاغل در آن کاهش یافته و مطابق با ظرفیت های تعیین شده فعالیت نمی کند.” 

رانت خواری و فساد در خودرو سازی

اما خبرگزاری مجلس در آخرین گزارش خود از وضع خودروسازی کشور در گفت و گویی با حسینی صدر عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، از وجود رانت‌خواری و فساد مالی در برخی شرکت‌های خودروساز خبر داده و همچنین به ضرورت حذف تعرفه واردات خودرو نیز اشاره کرد.

این نماینده مردم در مجلس نهم از رانت خواری در صنعت خودرو خبرداد و گفت:  رانت‌خواری و فساد گسترده مالی در برخی شرکت‌های خودروساز معضل امروز این صنعت است  ودر بحث واردات قطعه ، در همه قراردادهایی که خودروسازان می بندند رانت هایی وجود دارد و تمام هزینه  این رانت خواریها بر دوش مردم  سنگینی می کند.

به نوشته این خبرگزاری، وی با بیان اینکه رانت‌خواری و فساد گسترده مالی در برخی شرکت‌های خودروساز معضل امروز این صنعت است،گفت: “چرا باید هزینه های سوء مدیریت و ضعف خودروسازان را بر مردم پرداخت کنند،دولت باید با حذف تعرفه واردات خودرو، حق انحصاری واردات این کالا را برای عده ای خاص بردارد.”

موید حسینی صدر همچنین در واکنش به طرح کاهش تعرفه واردات خودرو در جلسه اخیر شورای رقابت با بیان اینکه موافق انجام این کار است، گفت: “باتوجه به اینکه  نرخ ارز نسبت به ۲ سال گذشته حدود ۳ برابر افزایش پیدا کرده است در حالی که هیچ افزایش در دستمزدها، مالیات و سایر هزینه ها صورت نگرفته است  کاهش و حتی حذف تعرفه واردات خودرو ضروری  است.” 

تحمیل هزینه سوءاستفاده ها بر مردم

نماینده مردم خوی و چایپارهدر مجلس با تاکید بر اینکه ملت ایران حقوقی دارند و می خواهند با هزینه کمتر از بهترین خودروها استفاده کنند، تصریح کرد:  “چرا ما باید هزینه ضعف خودرو سازان، سوء استفاده ها و ضعف مدیریتی  آنها را با اخذ تعرفه های سنگین  بر مردم تحمیل کنیم. وقتی  کسی با پول خودش می رود و خودرو وارد می کند چه دلیلی دارد که ما تعرفه های سنگین واردات را بر هزینه های آنها بیافزاییم.” 

باید تعرفه واردات به صفر برسد

  حسینی صدر با بیان اینکه به اعتقاد من  در شرایطی که نرخ  ارز آزاد گران است حتی باید تعرفه واردات خودرو به صفر برسد و حذف شود، افزود: “هیچ دلیلی ندارد که ما این همه امتیاز را به خودروسازان بدهیم.”

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با تاکید بر اینکه در عرصه  صنعت خودروسازی دولت باید بالاخره،  یک روزی  انحصار واردات این کالا  را بردارد، تصریح کرد: “در حال حاضر به دلیل انحصاری بودن واردات خودرو   ثروت برخی از افراد به شکل نجومی چندبرابر شده است. دولت باید شرایطی فراهم کند تا  هرکسی براحتی بتواند  خودروی مورد نظرش را وارد کند.  از بین بردن انحصار واردات خودرو و حذف تعرفه واردات این کالا برای ساماندهی برای صنعت خودرو  ضروری است.” 

به مردم اجازه واردات بدهید

حسینی صدر با تاکید بر اینکه دولت باید به مردم اجازه و امکان واردات خودرو را بدهد، گفت: “دولت باید با ابزاری مانند کاهش و حذف تعرفه واردات خودرو،  حق انحصاری واردات این کالا را برای عده ای خاص بردارد  و برای همیشه بحث ها و تعارفات را کنار بگذارد.  اگر تعرفه واردات خودرو حذف و واردات آن از حالت انحصاری خارج شود، خودرو سازان هم به خودشان می آیند و سعی می کنند در کوتاه مدت به وضعیت تولید شان سامان دهند.”

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large