Skyscraper large

صنعت خودروسازی در بدترین شرایط

98f7gh77g

علی جلالی

در حالیکه انتقادات از وضع موجود خودروسازی در کشور پیش از این بارها در گزارشات و اخبار منتشر شده از سوی رسانه های داخلی و کارشناسان این حوزه منتشر شده است، اما گویی گوش شنوایی برای این مشکل وجود ندارد و مسوولان مربوطه بدون توجه به این مشکلات در پی حفظ خطوط تولید خود بوده و به هیچ کس هم جوابگو نیستند.

اگرچه بسیاری از ناظران براین عقیده اند که مشکلات بازار خودرو به عنوان گسترده ترین و سودآورترین صنعت جهان در کشور ما کلاف سردرگمی شده که برای رفع آن اقدامات گسترده و وسیعی لازم است که شاید بتوان آن را یک انقلاب صنعتی در کشور به حساب آورد.

انقلابی که در وضع فعلی و اراده موجود حرفی بیش نبوده و با مشکلاتی که دولت در حوزه های دیگر با آن روبرو است، امری تقریبا محال به حساب می آید.

اما به واقع جایگاه مردمی که برای رفع نیاز خود بخشی از درآمد خود را برای کسب آسایش و بدست آوردن بخشی از امکانات مدرن امروزی هزینه می کنند و در عوض کالایی با کیفیت پایین دریافت می کنند، کجاست؟ آیا انحصاری بودن خودروسازی در کشور کار را به اینجا رسانده و یا واقعا صنعت خودروسازی به آن اندازه استحقاق انجام وظایف و اختیارات خود را ندارد؟

آیا مدیریت حاکم بر صنایع خودرو سازی احساس مسوولیت نمی کند یا آنها هم به نوبه خود با مشکلاتی روبرو هستند.

البته نمایندگان مجلس شورای اسلامی در پی شکایات موجود در این خصوص، مجبور به واکنش شده و در تازه ترین اقدام خود مدیران این صنعت را مقصر دانسته و خواستار رسیدگی به وضع موجود شده و حتی از مردم خواسته اند تا در صورت داشتن شکایت به نمایندگان مراجعه کرده و موارد شکایت خود را در اختیار آنها قرار دهند.

کارشناسان صنعت خودرو سازی بر این عقیده اند که ادامه وضع موجود دو راه بیشتر پیش رو ندارد، یا تعطیلی واحدهای زیان آور و خسارت زا و یا یک انقلاب در صنعت خودروسازی کشور که پیش از این و در دولت های پیشین به عنوان خودروسازی ملی به ملت و کشور خسارت زده اند. 

سوء مدیریت خودروسازان

روز گذشته خبرگزاری مجلس شورای اسلامی، در گزارشی انتقادی در ارتباط با وضعیت خودروسازی کشور از سوء مدیریت خودروسازان، سرگردانی مالکان خودرو، کیفیت پایین تولید و همچنین خدمات بی کیفیت پس از فروش خبر داد.

بنابراین گزارش، در حالی که خدمات پس از فروش در دنیا به اهرمی برای رقابت تبدیل شده اما متاسفانه در ایران سرگردانی مشتری برای گرفتن خدمات پس از فروش وعده داده شده از سوی خودروسازان به داستانی تکراری تبدیل شده، داستانی که باعث می شود مطالبه گری مشتری نه یک حق، بلکه یک گرفتاری به تعویق افتاده محسوب شود .

این خبرگزاری در گزارش خود نوشت:”امروزه با توجه به گسترش رقابت در بازار جهان وتاثیر آن در اقتصاد کشور و همچنین توجه شرکت های تولیدی و خدماتی به اهمیت ارایه خدمات برتر، ضرورت طراحی و تولید سیستم های مکانیزه یکپارچه در رابطه با مدیریت خدمات پس از فروش دو چندان شده است. شرکت هایی که تا دیروز در فکر جذب مشتریان جدید بودند، امروزه به دنبال افزایش سطح رضایت مشتریان هستند، با این وجود در شرایطی که خدمات پس از فروش به عنوان یکی از عوامل موفقیت شرکت ها شناخته می شود،در کشور ما هنوز توجه زیادی به این مقوله نشده است.” 

بى توجهى دو شرکت بزرگ دولتی به انتقادات 

به نوشته ایکانا، شواهد حاکی از آن است که متاسفانه بسیاری نواقص از خرابی قطعات خودرو در ایران پس از تحویل خودرو به خریدار و در همان اوایل استفاده از خودرو صورت می گیرد کما این که در نمایندگی های مجاز برخی از خودروسازان شاهد خودروهایی با کارکرد بسیار کم هستند. به تعبیری دیگر هیچ گاه به مشتری مهلت آن داده نشده است که از خرید خود لذت ببرد.

هرگاه سخن از نامناسب بودن خدمات پس از فروش  خودروبه میان می آید، مسؤولان دو شرکت بزرگ دولتی خودروساز بنابر سنت دیرینه خود به دفاع از عملکردشان می پردازند و تقریباً هیچ کس به خاطر نمی آورد آنها انتقادهای مردم و کارشناسان را پذیرفته باشند وهر از گاهی مسئولان روی  نارضایتی های مردم در ارائه خدمات پس ازفروش تمرکز می کردند که بگویند «ما از خدمات پس از فروش خودرو غافل نیستیم» اما مطمئناً غافل بودند یا این که آنقدر تولید حائز اهمیت بود که خدمات پس از فروش اهمیت خودرا از دست می داد.

باید به این نکته توجه داشت که خدمات پس از فروش خودرو در ایران معضلی است حل نشدنی که متأسفانه با گذشت زمان به جای اصلاح ساختار معیوب گذشته، معیوب تر می شود. هم اکنون این معضل آنچنان عمیق شده که نارضایتی اغلب ایرانیان از شرکتهای خودروساز داخلی را به اوج خود رسانده است.این در حالی است که خودروسازان دولتی همواره بیشترین حمایتها را در کنار خود دیده اند، اما در بخش ارائه خدمات پس از فروش به مشتریان پشت سر خودروسازان یا واردکنندگان بخش خصوصی ایستاده اند. به طوری که در حال حاضر هیچ یک از خودروسازان دولتی را نمی توان از نگاه مردم در رده های بالای رتبه بندی ارائه خدمات پس از فروش مطلوب مشاهده کرد. در هر صورت خودروسازان کشور باید به این نکته توجه داشته باشند که ارائه خدمات نامناسب پس از فروش مانند تیغ دولبه هر روز از مشتریان این خودروسازان می کاهد. 

آمادگی مجلس برای دریافت شکایات

سطح نارضایتی مردم از سطح و کیفیت خدمات نمایندگی‌های خدمات پس از فروش خودروها به حدی رسید که نمایندگان مجلس که این روزها تحقیق و تفحص از صنعت خودرو را در دستور کار خود دارند بر دریافت شکایات مردمی از نحوه خدمات پس از فروش خودرو اعلام آمادگی کرده اند.

این خبرگزاری در ادامه به نقل از موید حسینی صدر یکی از اعضای هیأت تحقیق و تفحص از خودروسازان ضمن درج انتقادات وی از عملکرد خدمات پس از فروش خودروسازان نوشت: “مجلس می تواند به این موضوع ورود کند و خودروسازان را ملزم به انجام تعهدات خود در خدمات  پس از فروش خود کنند. ارائه خدمات پس از فروش از سوی خودروسازان بسیار ضعیف است.‌ خودروسازان به تعهدات خود برای ارائه خدمات پس از فروش محصولات خود عمل نمی کنند.”

عضو کمیسیون صنایع  و معادن مجلس درباره اقدام عملی مجلس برای برخورد با خودروسازانی که خدمات نامطلوب پس از فروش ارائه می دهند، گفت:”مجلس می تواند شکایات مردمی درباره خدمات نامطلوب پس از فروش را در قالب یک گزارش جمع آوری و به قوه قضاییه معرفی کند. چنانچه گزارشی از سوی مردم درباره ارائه خدمات نامناسب پس از فروش به مجلس ارائه شود کمیسیون صنایع و معادن این موضوع را پیگیری می کند.” 

مردم ناراضی هستند

خبرگزاری مجلس در ادامه مطلب خود به اظهارات الله وردی دهقانی یکی دیگر از تحقیق و تفحص کنندگان از صنعت خودروسازی نوشت:”بسیاری از مردم در مراجعات خود از خدمات پس از فروش خودورسازان ناراضی هستند. متاسفانه این مشکل همیشه وجود داشته است.”

نماینده مردم  ورزقان در مجلس شورای اسلامی به دلایل عدم ارائه مطلوب خدمات پس از فروش اشاره کرد و افزود: “عدم فروش رقابت، عدم تنوع شرکت های خودروسازی، محدودیت واردات و برخی مسائل اقتصادی شرایط را به گونه ای فراهم کرد تا خودروسازان پاسخگوی نیاز مردم و ارائه خدمات مطلوب پس از فروش نباشند. نحوه ارائه خدمات پس از فروش از خودروسازان در  تحقیق و تفحص مورد بررسی قرار گرفته است. گزارش تحقیق و تفحص در مراحل پایانی قرار دارد.

الزام و اجبارکارساز است؟

ایکانا در بخش دیگر گزارش خود نوشت:”علاوه بر گسترش مراکز خدمات پس از فروش و بر اساس آیین نامه جدید ارتقای کیفی خودروهای داخلی نیز در دستور کار خودروسازان قرار گرفته که این امر بیانگر آن است که از این پس علاوه بر رشد کمی می توان شاهد رشد کیفی مراکز خدمات پس از فروش خودروهای داخلی نیز بوده.اما امروز سؤال بسیاری از خریداران خودرو این است که آیا الزام و اجبار دستگاه های نظارتی، دولتی و واحدهای انتظامی در امر گسترش توسعه خدمات پس از فروش می تواند ضمانت کافی را در بهبود کیفیت تولید خودرو به وجود آورد و یا اساساً گسترش این خدمات در اندازه­های مورد انتظار در حالی که باید قیمت ثابت باشد، عملی است و یا صرفاً پس از مدتی یا خدمات به حال قبل درخواهدآمد و یا همان افزایش قیمت شکل خواهدگرفت، البته راه دیگری نیز وجود  دارد که همانند پاره ای از موارد بخشی از قطعات یا بخش‌های خودرو به دلایل مختلف حذف شود.” 

تامین قطعات دردقیقه ۹۰

این خبرگزاری در ادامه به نقل از عظیم گودرزی، کارشناس صنعت خودرو نوشت:”نارسایی تجهیزات کنترل، عدم دقت و محدودیت منابع انسانی در کنترل کیفیت نسبت به تعداد مونتاژ روزانه، عوامل اصلی در مراجعه مکرر خریداران خودرو به نمایندگی های خدمات پس از فروش است. به دلیل عدم انطباق درست قطعات که باعث عدم امکان تنظیم دقیق کلاچ، ترمز و ذوزنقه فرمان شده و یا نامناسب بودن تجهیزات کنترل کیفیت حین فرآیند مونتاژ که منجر به شل بودن پیچ و مهره و نشت سوخت یا روغن می شود، مصرف کنندگان را دچار مشکل کرده و باعث افزایش مراجعه آنان به مراکز خدمات پس از فروش می شود.”

این کارشناس خودرو دقیقه ۹۰ بودن خودروسازان را برای تامین قطعات خود از قطعه سازان و انتخاب قطعه ساز را از دیگر عوامل مراجعه دارندگان خودرو به نمایندگی های مجاز می داند و معتقد است: “وقتی خودروساز برای تامین قطعات خود به چندین قطعه ساز سفارش می دهد باعث می شود که قطعات با هم تطابق و هم پوشانی نداشته باشند.” 

 حقوق مشتری در هزارتوی خدمات پس از فروش

خبرگزاری مجلس در انتهای مطلب خود افزود:”در حال حاضر بیش از دو هزار قطعه ساز کوچک و بزرگ به صورت مستقیم و غیرمستقیم با خودروسازان کشور همکاری و قطعات مورد نیاز خطوط تولید و بازار لوازم یدکی را تامین می کنند. اما حجم تولید قطعات بی کیفیت توسط این قطعه سازان به اندازه ای بالاست که خودروسازان از محل خدمات پس از فروش هم به سود قابل ملاحظه ای دست پیدا می کنند. کارشناسان و تحلیل گران  صنعت خودرو معتقدند که در صنعت خودروی ایران تاکنون اقدام موثری در راستای رفع این نقیصه انجام نشده و همین امر افزایش مشکلات فنی خودروها را به دنبال داشته است. به طوری که برخی از خودروهای ساخت داخل تنها چند روز پس از خروج از کارخانه روانه مراکز خدمات پس از فروش می شوند. متاسفانه در کشور ما برخی از تولیدکنندگان به دلایلی از جمله قیمت ارزان تر و جلوگیری از توقف خط تولید، از قطعات نامناسب استفاده می کنند.” 

بهبود کیفیت در گرو افزایش قیمت

چندی پیش نیز دبیر انجمن خودروسازان ایران در گفت و گویی که با پایگاه خبری “بورس نیوز” انجام داد بهبود وضعیت سودآوری خودروسازان را در گرو افزایش قیمت ها دانست.

به نوشته این پایگاه خبری، صنعت خودرو و ساخت قطعات از جمله صنایعی است که در صورت گسترش مناسبات و روابط بین المللی کشور می تواند تغییرات اساسی در وضعیت تولید و سودآوری خود ایجاد کند و به عنوان یکی از صنایع پربازده بورس مطرح شود. کاهش تعرفه واردات خودرو، تغییر قیمت های فروش داخلی و انعقاد قرارداد قطعه سازان با کشورهای خارجی از جمله مباحثی هستند که در خصوص شرکت های فعال در گروه خودرو و ساخت قطعات مطرح می شود و تعیین تکلیف هر یک از این موارد اثرات مثبت یا منفی در وضعیت سودآوری خودروسازان و قطعه سازان در پی خواهد داشت.”

بنابراین گزارش، احمد نعمت بخش دبیر انجمن خودروسازان ایران گفت: “طبق روال همیشگی، دولت با نزدیک شدن به پایان سال درخواست خود را به دستگاه های اجرایی مبنی بر اظهار نظر در خصوص تعرفه ها اعلام می کند. به گونه ای که در حال حاضر وزارت صنعت، معدن و تجارت با نزدیک شدن به پایان سال جاری در حال بررسی این تعرفه هاست و تاکنون نیز نتیجه نهایی آن مشخص نشده است.

دبیر انجمن خودروسازان ایران در خصوص افزایش قیمت فروش خودرو تصریح کرد: “وزیر صنعت، معدن و تجارت به دلیل وضعیت نامناسب سودآوری این صنعت، بر افزایش قیمت خودرو معتقد بود که این برنامه پس از مطرح شدن در مجلس با مخالفت برخی از نمایندگان خانه ملت مواجه شد و بدین ترتیب وزیر صنعت نیز دستور ثابت ماندن قیمت ها تا پایان سال را دارد.”

نعمت بخش به رشد حدود سه تا چهار برابری قیمت قطعات اولیه مورد نیاز تولید خودروسازان اشاره کرد و اظهار داشت: “قیمت قطعات و لوازم اولیه مورد نیاز خودروسازان در حالی با رشد قابل توجهی همراه بوده که قیمت خودرو تنها ۲٫۲ برابر شده و در نهایت برآیند افزایش دو عامل اثرگذار بر وضعیت سودآوری مجموعه های خودروساز موجب تحقق زیان بیش از پنج هزار میلیارد تومانی آنها از سال گذشته تاکنون شده است.” 

کلاف مشکلات در دست دولت

وی افزود: “مدیران دو شرکت بزرگ خودروساز ایران خودرو و سایپا نیز به دلیل انتصاب آنها به این سمت توسط دولت به ناچار اقدام به تمکین از دولت مبنی بر عدم تغییر قیمت فروش تولیدات خود هستند. برهمین اساس انتظار آن می رود تا وزیر صنعت با توجه به وضعیت نامناسب سودآوری خودروسازان نسبت به حمایت از این صنعت و شرکت های فعال در آن اقدام نماید.” 

افت کیفی خودرو ملی در برابر خودرو وارداتی

روزنامه دنیای اقتصاد نیز در گزارشی که پیشتر منتشر کرده بود با اشاره به کاهش کیفیت برخی خودروهای داخلی نوشته بود:” ‌تازه ترین رده‌بندی سطح کیفی خودروهای داخلی در شرایطی اعلام شد که مرسدس بنزهای E280 و E200، بدون کسب حتی یک نمره منفی، در صدر جدول قرار گرفتند و چند خودرو از جمله ریو، سمند، تندر ایران‌خودرو و آوانته، با افزایش امتیاز منفی روبه‌رو شدند. در مجموع ۲۵ خودرو تولید یا مونتاژ داخل مورد ارزیابی کیفی قرار گرفته و در سه دسته خیلی خوب، خوب و قابل قبول تقسیم‌ شده‌اند. طبق معمول رتبه‌بندی‌های قبلی، سطح کیفی خودروهای تولیدی در نه معیار سیستم فنربندی، تعلیق و فرمان، موتور، ‌ترمز، تجهیزات الکتریکی، تزئینات داخلی و خارجی، صداهای غیرعادی، بدنه، نفوذ آب و رنگ مورد ارزیابی قرار گرفته و ۲۵ خودرو مورد نظر، بر اساس مجموع نمرات منفی به دست آمده رتبه‌بندی شده‌اند. “

دنیای اقتصاد همچنین نوشت:”در رتبه‌بندی تیر ماه، هیچ خودرویی در دسته حداقل یا غیر قابل قبول قرار ندارد. از نکات جالب ارزیابی کیفی خودروها در تیر ماه، می‌‌توان به افت کیفی قابل توجه سمند و ریو اشاره کرد. همچنین خودروهایی مانند پراید نسیم، مزدا۳ و نیسان رونیز، در این ارزیابی غایب هستند.” 

افت فرانسوی‌ها

بنابراین گزارش، رده‌های ششم تا یازدهم جدول رده‌بندی کیفی خودروهای داخلی در تیر ماه، به فرانسوی‌ها اختصاص یافته است، فرانسوی‌هایی که در بین آنها، مگان، تندر ایران‌خودرو و زانتیا، با افزایش نمره منفی در مقایسه با ارزیابی قبلی، مواجه شده اند. مگان که ششمین عضو جدول و بهترین فرانسوی در ارزیابی تیر ماه است، در پنج معیار از جمله سیستم موتور، بدنه و رنگ، نمره منفی به دست آورده است.

پس از این خودرو، پژو ۲۰۶‌های صندوق‌دار و ‌هاچ‌بک ایران‌خودرو قرار دارند که به ترتیب ۶/۲۷ و ۴/۲۷ نمره منفی کسب کرده‌اند.

۲۰۶ صندوق‌دار به جز ترمز، صداهای غیرعادی و نفوذ آب، در سایر معیارها نمره منفی به دست آورده و این در حالی است که مدل‌ هاچ‌بک ۲۰۶ در تمام معیارها نمره منفی به خود می‌‌بیند. از ۲۰۶‌ها که بگذریم، به تندرهای پارس‌خودرو و ایران‌خودرو در رده‌های نهم و دهم جدول می‌‌رسیم. تندر پارس‌خودرو که تنها چهار دهم امتیاز منفی بیش از همتای ایران‌خودرویی‌اش کسب کرده، در چهار معیار تزئینات، صداهای غیرعادی، بدنه و رنگ امتیاز منفی به خود می‌‌بیند.

نمره منفی رنگ این تندر، زیاد به نظر می‌‌رسد. اگرچه تندر ایران‌خودرو تنها ۱/۱ نمره منفی با تندر پارس‌خودرو فاصله دارد، اما در همه معیارها امتیاز منفی به خود می‌‌بیند. بیشترین نمره منفی این محصول به بخش بدنه مربوط می‌‌شود. هم‌اکنون در بازار خودرو کشور، تندر پارس‌خودرو حدود ۳۰۰ هزار تومان گران‌تر از همتای ایران‌خودرویی‌اش به فروش می‌‌رسد. از تندر که بگذریم، بد نیست سری هم به عروس فرانسوی سایپا بزنیم.

زانتیا که ظاهرا از سایپا جدا شده و دیگر به تولید نمی‌رسد، در پنج معیار از جمله سیستم تعلیق، بدنه و نفوذ آب، امتیاز منفی دارد. بیشترین نمره منفی این خودرو به بدنه آن مربوط می‌‌شود.” 

بیشترین افت کیفی برای ریو

براین اساس، پس از زانتیا، محصولی از بخش خصوصی در رده دوازدهم قرار گرفته است. هیوندایی ورنا که مانند آوانته در راین خودرو به مونتاژ می‌‌رسد، به جز سیستم موتور، ترمز و نفوذ آب، در باقی معیارها امتیاز منفی دارد و بیشترین آن به رنگ مربوط می‌‌شود. رده بعد از ورنا، در حالی به ریو رسیده که این کره‌ای، در مقایسه با ارزیابی قبلی، نمره منفی بیشتری کسب کرده و از این حیث، بین خودروهای تحت ارزیابی تیر ماه، رکورددار است. ترمز، تنها معیاری است که این مونتاژی سایپا در آن نمره منفی ندارد. ریو در معیار سیستم موتور همچنان نمره منفی زیادی دارد. 

افت کیفیت سمند

به نوشته این روزنامه، نگاهی نیز به اوضاع کیفی سمند، پژو ۴۰۵ و پارس بیندازیم، خودروهایی که رده‌های چهاردهم تا هجدهم جدول را به خود اختصاص داده‌اند. در این بین، سمند که در مقایسه با رده‌بندی قبلی با افزایش اندک نمرات منفی روبه‌رو شده، در تمام معیارها امتیاز منفی دارد و بیشترین آن به تزئینات مربوط می‌‌شود. پژو ۴۰۵ تولید مرکز نیز که پشت سر سمند قرار گرفته، حائز نمره منفی در تمام معیارها شده است. نمرات منفی این خودرو در معیارهای بدنه، سیستم موتور و ترمز، زیاد به نظر می‌‌رسد. پژو پارس خراسان نیز که در رده بعدی جای گرفته، اگرچه در سیستم تعلیق و نفوذ آب، نمره منفی ندارد، اما امتیاز منفی بالایی در بخش بدنه کسب کرده است.

پشت سر این محصول، پژو ۴۰۵ خراسان به چشم می‌‌آید که به جز سیستم تعلیق، تجهیزات الکتریکی و نفوذ آب، در باقی معیارها نمره منفی به خود می‌‌بیند. این خودرو نیز در بدنه امتیاز منفی بالایی به دست آورده است.

پارس تولید مرکز نیز که عضو هجدهم جدول و آخرین خودرو خیلی خوب داخلی در تیر ماه است، در تمام معیارها امتیاز منفی دارد. بیشترین نمره منفی این خودرو به تزئینات آن مربوط می‌‌شود.”

در بین پرایدهای تحت ارزیابی کیفی تیر ماه، تنها صبا رکورد منفی به خود نمی‌بیند. این محصول که بیست و دومین عضو جدول به شمار می‌‌رود، البته در تمام معیارها نمره منفی دارد. صبا همچنین در ترمز، بدنه و رنگ نیز امتیاز منفی بالایی به دست آورده است.

پس از این خودرو، سایپا۱۳۲ در شرایطی قرار گرفته که در معیارهای تجهیزات الکتریکی و رنگ، بیشترین نمره منفی را بین خودروهای تحت ارزیابی تیر ماه، به خود می‌‌بیند.

پراید پارس‌خودرو نیز که در رده بعدی جای گرفته، بدترین بدنه دارا است. رکورد کسب نمره منفی را در چهار معیار سیستم تعلیق، تزئینات، صداهای غیرعادی و نفوذ آب نیز پراید ۱۴۱ در اختیار دارد. این محصول میهمان تقریبا همیشگی قعر جدول رده‌بندی کیفی خودروهای داخلی، به شمار می‌‌رود. 

خودرو چینی رکورد دار نمره منفی

چینی کوچک بازار خودرو ایران، در ارزیابی کیفی تیر ماه رکورددار کسب نمره منفی در سه معیار ترمز، تجهیزات الکتریکی و سیستم موتور، به حساب می‌‌آید. MVM به جز صداهای غیرعادی و نفوذ آب، در سایر معیارها نمره منفی به خود می‌‌بیند. MVM که کم‌مصرف‌ترین خودرو داخلی به شمار می‌‌رود، در بخش خصوصی به مونتاژ می‌‌رسد. پس از این خودرو، پژو روآ در شرایطی عضو بیستم جدول است که در همه معیارها امتیاز منفی دارد. نمره منفی روآ در معیار سیستم موتور، بسیار بالا به نظر می‌‌رسد. پشت سر روآ، یک چینی دیگر به نام لیفان قرار گرفته است. نفوذ آب، تنها معیاری است که لیفان در آن نمره منفی به خود نمی‌بیند. لیفان البته در معیارهای ترمز، بدنه و سیستم موتور نیز امتیاز منفی بالایی دارد.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large