Skyscraper large

چشم انداز گردشگری در سال ٢٠١۴

dfg747d8f7gf - داریوش آل آقا dariosh al agha

داریوش آل آقا

نخستین پرسشی که در ابتدای هر سال دغدغه ذهنی فعالان هر صنعت می گردد، پیش بینی وضعیت آن صنعت در سال پیش رو به لحاظ جنبه های متعدد و به ویژه جنبه اقتصادی است که همیشه به رغم واقعیت های موجود، سعی در ارائه تصویری خوش بینانه می گردد. اما بی تردید مهم تر از این خوش بینی ظاهری، لزوم توجه و چگونگی تطبیق با موج ها و گرایشات روز و تاثیر آن بر بدنه صنعت است که با دقت نظر در آن می توان آینده به مراتب واضح تری را متصور شد.

صنعت گردشگری هم از این قاعده مستثنی نیست؛ صنعتی که در طول سالیان گذشته همواره به عنوان آلترناتیوی قدرتمند برای صنایع خودرو سازی و نفت یاد شده و روند صعودی آن در سهم تولید ناخالصی کشورها و ایجاد اشتغال، امید های فراوانی را برای ایجاد الگویی اجتماعی و فرهنگی در کشمکش های سیاسی برای دوستی ملت ها و رهایی آنان از بند گرفتارهای اقتصادی به وجود آورده، امروز با حقایقی روبروست که می بایست در مسیر موفقیت مدنظر قرار گیرند.

تحقق پیش بینی هایی نظیر آنکه تا سال ۲۰۲۳، مجموع سهم فعالیت های اقتصادی صنعت گردشگری در تولید ناخالص ملی کشورهای جهان به مرز ۱۰٫۵ تریلیون دلار و سهم آن از سرمایه گذاری های جهان به ۱٫۳ تریلیون دلار و از صادرات به ۲ تریلیون دلار خواهد رسید و از هر ۱۰ شغل یک شغل را به خود اختصاص خواهد داد، در گرو لزوم توجه به تغییراتی است که هر سال این صنعت بیش از سایر صنایع جهان به لحاظ ماهیتش به خود می بیند.

امسال با دوری یک ساله دیگر از زمان پیدایش بحران اقتصادی جهان، هر چند امیدها به پایان یافتن آن قوت یافته اما آنچه که در طول این مدت بر صنعت گردشگری اثر گذارد، گرایش های صرفه جویانه و اقتصادی ای بود که به نظر می رسد امسال نیز همچنان سایه آن بر سر این صنعت سنگینی کند و بایدهای متعددی را به وجود آورد. در حقیقت، صنعت گردشگری بیش از هر صنعت دیگر تحت تاثیر مسائل اقتصادی حاکم بر جهان راه خود را می جوید و هر قدر در طی نیمه دوم قرن بیستم و این سال های پس از قرن بیست و یک سعی گردید تا از آن تعریفی حیاتی در سبد خانوار گردد، بازهم به عنوان اولویتی دست چندم در خانواده ها بر اثر تلاطمات اقتصادی موج های جدیدی را ایجاد می کند که کلیت صنعت را در بر می گیرد.

در این بین، سوای جنگ و منازعات داخلی و اثرگذاری مخربش بر صنعت گردشگری آنچنان که در مصر و این اواخر در ترکیه شاهد بودیم، حتی تنش ها و سیاه بازی های سیاسی هم تاثیرگذار ظاهر شدند که نمونه بارز آن جنگ دولتمردان امریکا بر سر لایحه خدمات درمانی بود. به طوری که امروز به اذعان کارشناسان گردشگری، افزایش یا کاهش نرخ خدمات درمانی در امریکا می تواند تاثیر مستقیم بر میزان سفرهای مردمان این کشور داشته باشد. در سوی دیگر، اخبار بهبود اوضاع اقتصادی، اجتماعی و سیاسی نیز اثرات مثبتی را بوجود آورد. آنچنان که ژاپن توانست با ایجاد اطمینان خاطر در رفع مصائب سونامی بار دیگر به عرصه رقابت در این صنعت باز گردد و یا مذاکرات ژنو درباره نزاع ایران و غرب که در ظاهر پنجره های امید را بر روی گردشگری کشورمان گشود.

بنابراین، صنعت گردشگری را در سال ۲۰۱۴ میلادی می توان در حالت کلی و صرفنظر از مسائل فنی، متاثر از دو جنبه کلان اقتصاد و امنیت در جهان نگاه کرد. در جنبه اقتصادی، موج بزرگی از ارزان سازی سفر بوجود آمده که بیش از همه تغییر رویکردهای دست اندرکاران بخش حمل و نقل و هتل ها را شامل شده است. در بخش حمل و نقل، رقابت در حمل و نقل هوایی آنچنان فشرده نشان می دهد که هر روز به موازات اعلام اخبار پیشنهادهای پروازهای ارزان از سوی یک ایرلاین، احتمال اعلان ورشکستگی از سوی ایرلاین دیگر هم می رود و تلاش دولت ها برای ایجاد جایگزین های دیگر همچون توسعه ناوگان های حمل و نقل عمومی نتوانسته سبب تغییر گرایش مردم حتی در مسیرهای کوتاه گردد. ناگفته پیداست که در این بین “نرخ سوخت” بیش از هر عامل دیگر نقش حیاتی را برای فعالان حمل و نقل هوایی در این رقابت پیدا کرده است به طوری که با افزایش تمایلات سفرهای ارزان حتی در سفرهای کاری، قیمت مناسب بیش از نام برند و ارائه خدمات مهم جلوه می کند. از این رو انتظار می رود امسال نیز جنگ تصاحب سهم بیش تر از مسافران وابسته به قیمت باشد که صد البته بیش از توان تعدد و تنوع پروازها به قدرت سران ایرلاین ها در لابی خرید سوخت ارزان تر بستگی پیدا می کند.

در صنعت هتل نیز اگرچه گرایش های اقتصادی مسافران، موجی از ساخت و سازهای هتل های طبقه متوسط را پدید آورده و اخبار تولد برندها و توسعه هتل هایی با این کلاس بیش از هر زمان دیگر در تاریخ این صنعت دیده می شود اما پیچیدگی های بیش تری را به نسبت سایر بخش های فعال در صنعت گردشگری موجب شده چراکه از یک سو هتل ها سوای درگیری بهای انرژی با انبوهی از تغییرات قیمت کالاهای مصرفی نیز مواجه اند که تنها راه گریز برای رقابت در عرصه اقتصادی، متعادل سازی خدماتشان نسبت به سابق باقی می ماند که این خود می تواند وجاهت آنان را متزلزل سازد. به عبارت دیگر، با توجه به آنکه صنعت هتل بیش از سایر بخش های زیر چتر گردشگری تحت تاثیر نوسانات قیمت در سایر بازارهاست، برای ماندن در عرصه رقابت ناگزیر به حذف و یا کاهش برخی خدمات خود است – آنچنان که در سال ۲۰۱۳ برای نخستین بار صحبت از حذف خدمت “روم سرویس” در هتل های برخی برندهای صاحب نام شد و یا مثلا تغییر نگاهی که در استفاده از “مینی بار” بوجود آمد – که این مهم می تواند تبعات خاص خود را داشته باشد.

شاید از منظر گرایش های بزرگ و کوچک یا همان Micro trends یا Macro صنعت هتل بیش از سایرین هنوز تحت تاثیر گرایش های میکرو یا کوچک باشد. بدین معنا که تعریف کلی هتل بیش از آنکه بر ساختمان و دکوراسیون مجلل دلالت کند بر ارائه خدمات متفاوت استوار است و قدمت همین تعریف که امروزه از سوی طبقه مرفه یا همان اقلیت (به نسبت سایرین) به برخورداری از آن اصرار می گردد، موجب می شود تا هتل ها در برزخی برای کسب رضایت مهمانان خود قرار گیرند و شاید در آینده ای نزدیک شاهد شکافی عمیق در بین سطح کلاس هتل ها با توجه به اوضاع اقتصادی باشیم یعنی هتل هایی با خدمات فوق لوکس در مقابل هتل های متوسط.

در بحث امنیت نیز امسال باید منتظر ظهور بیش تر نیروهای پلیس گردشگری Tourism Policing Forces یا TOPPs در کشورهای مختلف دنیا بود که امروزه وجودشان نوعی احساس امنیت روانی را برای مسافران موجب می شود. خاصه آنکه هنوز هم احتمال بروز اتفاقات تروریستی در گوشه و کنار دنیا، فضای گردشگری را آمیخته با نوعی هراس پنهان ساخته است. امسال در حالی که برگزاری رقابت های جام جهانی مهم ترین رویداد ورزشی و البته گردشگری سال به حساب می آید اما نگرانی های امنیتی بیش از هر زمان دیگر دغدغه برگزاری باشکوه آن است.

خلاصه کلام آنکه در شکل کلی، موفقیت صنعت گردشگری در سال ۲۰۱۴ میلادی وابسته به رعایت اصول اقتصادی و موازین امنیتی خواهد بود به ترتیبی که بتوان سفرهای اقتصادی را در سایه امنیت خاطر بوجود آورد و سیاست های تشویقی و برنامه های بازاریابی نیز در این راه تعریف کرد. همانگونه که امروز جمهوری دومینیکن با بهره گیری از بهترین پلیس گردشگری دنیا نام خود را بر سر زبان ها انداخته و یا پاناما که همیشه به عنوان یکی از قطب های همیشگی گردشگری لوکس در جهان شناخته می شود برای عقب نماندن از گردونه رقابت، یک ماه بیمه رایگان را برای گردشگران پیشنهاد می دهد. 

 


این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large