Skyscraper large

کارشکنی تازه تُرکها در وصول مطالبات ایران

see6r5t4- ali jalali علی جلالی

علی جلالی

در پی توافق موقت ماه گذشته میان ایران و قدرتهای جهانی، صحبت هایى برای بازگشت بخشی از طلب های ایران از کشورهای خریدار نفت مطرح شد؛ اظهاراتى که باعث شد تا ناظران اقتصادى منتظر بازگشت شدن پولهای بلوکه شده به اقتصاد ضعیف کشور باشند. اما آخرین خبرها از ممانعت ترکیه برای بازپرداخت بدهی هند به ایران حکایت دارد؛ گویا ترکها به بهانه توافق نهایی بر سر مسئله هسته ای، از بازگشت این پول به ایران جلوگیری به عمل می آورند. این در حالیست که پیش از این یک مقام بلند پایه ترک از انجام این امر در صورت درخواست ایران و موافقت هند خبر داده بود. 

به نوشته منابع خبری، بانک دولتی “هالک بانک” ترکیه، که یکی از بزرگترین بانک های این کشور و از معدود موسسات مالی است که پیش از این به رغم تحریم های آمریکا در این مدت به معامله با ایران ادامه داده است. 

به گزارش خبرگزاری دولت، یک مقام ارشد بانک هالک ترکیه به دنبال توافق موقت ماه گذشته (۲۴ نوامبر) ایران با قدرتهای جهانی در ژنو از عدم بازپرداخت بدهی نفتی هند به ایران خبر داده و این امر را منوط به رسمی شدن لغو تحریم های غرب علیه ایران دانست. 

به نوشته این خبرگزاری، این بانک تنها هنگامی می تواند فرآیند پرداخت های هند به ایران بابت نفت را بازگشایی کند که تحریم های غرب به طور رسمی برداشته شود. 

بهانه عدم پیشرفت رسمی مذاکرات 

ایرنا روز گذشته به نقل از هاکان آیدوگان رییس بخش عملیات خارجی بانک هالک ترکیه نوشت :” اگر گفت و گوهای انجام شده در ژنو رسمی شود، ما می توانیم پرداخت های هند به ایران بابت نفت را از سر بگیریم. برغم پیشرفت بزرگ و دستاوردهای مثبت در زمینه مذاکرات هسته ای ایران، پیشرفت رسمی در این رابطه وجود نداشته است.” 

به نوشته منابع خبری، پیش از این شش قدرت جهانی و تهران در ماه نوامبر به یک توافق موقت رسیدند که مطابق آن در قبال محدود کردن برنامه هسته ای ایران، رهایی محدودی از تحریم های اقتصادی برای این کشور ایجاد و راه برای از سرگیری برخی پرداختها به ایران بابت صادرات نفت هموار می شود.  

خلف وعده وزیر اقتصاد ترکیه 

این گزارش در حالی منتشر می شود که چندی پیش ظفر گاگلایان وزیر اقتصاد ترکیه در یک نشست در استانبول در جمع فعالین اقتصادی ترک وعده داد؛ که تمامی بانک های ترکیه آمادگی دارند که معاملات بین بانک های ایرانی و اروپائی را به انجام برسانند.  

به گزارش شبکه خبر جمهوری اسلامی، وزیراقتصاد ترکیه در۸ آذر ماه اعلام کرد، به دنبال ایجاد توافق بین ایران و ۵+۱، شرایط برای همکاری همه بانک های ترکیه ای با ایران فراهم شده است. 

بنابراین گزارش، وزیر اقتصاد ترکیه گفته است که  به خاطر فشاری که توسط آمریکا به ایران وارد شد بانک های خصوصی ترکیه نمی توانستند معاملات تجاری با ایران را انجام بدهند و اکنون این محدودیت ها برداشته شده است و نه تنها هالک بانک ترکیه بلکه بقیه بانک های ترکیه ای هم  در تجارت با ایران شرکت خواهند کرد. این سخنان وزیر اقتصاد ترکیه اولین سخنان یک مقام رسمی ترک در مورد کاهش تحریم ها علیه ایران است. 

این شبکه خبری با اشاره به گزارش کاخ سفید که در پی توافق هسته ای ایران و غرب منتشر شده بود نوشت: “برآورد می شود که برخی تحریم ها علیه ایران، باعث کاهش مبلغ ۸۰ میلیارد دلار از درآمد نفتی  ایران شده باشد.  تا قبل از توافق ژنو، بانکها از ترس مجازات آمریکا هر نوع معامله نقل و انتقال پول با بانک مرکزی ایران را متوقف کرده بودند اما اکنون به همه بانک های ترکیه این اجازه داده شده است.  بنا به برآورد دولت آمریکا از سال ۲۰۱۲ معادل ۸۰ میلیارد دلار پول فروش نفت ایران در بانک های خارجی بلوکه شده است و ایران به موجب تحریم ها نمی تواند این پول ها را به داخل کشور انتقال دهد و یا در معامله جهانی از آنها استفاده کند.” 

شبکه خبر همچنین نوشت: “بانک دولتی هالک بانک ترکیه یکی از بزرگترین بانک های ترکیه ای به عملیات معاملات ارزی با ایران ادامه می دهد و یکی از معدود بانک هایی بود که کلیه عملیات ارزی و بین بانکی را با بانک های ایرانی به انجام رسانید.” 

این معاملات که از طریق هالک بانک ترکیه انجام  می شود برای پرداخت هزینه نفت چند پالایشگاه هندی به ایران است و پالایشگران هندی تا ماه ژانویه سال جاری از این روش برای پرداخت بدهی های نفتی خود به ایران استفاده می کردند که اکنون این سیستم پرداختی دوباره به اجراء‌ گذاشته خواهد شد. 

خوشبینی شبکه خبر 

شبکه خبر همچنین پیش بینی کرده بود که کشور هندوستان خرید نفت از ایران را در ماه آتی شدت بیشتری خواهد بخشید و انتقال میلیاردها دلار از حساب بدهکاری پالایشگاه هندوستان به ایران در طی هفته آینده انجام و پول های بلوکه شده به حساب بانک های ایرانی  واریز خواهد شد.” 

پیش از این تنها یک بانک ترکیه ای و یک بانک چینی، معاملات بانکی ایران را انجام می دهند اما اکنون بانک های اصلی ترکیه به جمع بانک های دیگر پیوسته اند تا معاملات بانکی ایران را انجام دهند. 

شکبه خبر همچنین در گزارش خود نوشت: “خبرهای رسانه های بین المللی نشان می دهد که از طریق گشایش روابط بانکی با ترکیه و احتمالا با کشورهای دیگر، به تدریج بدهی پالایشگاه های هند و چین به ایران پرداخت خواهد شد. رقم بدهی هند و چین و کشورهای دیگر چیزی در حدود ۴۰ تا ۶۰ میلیارد دلار است اما مشخص نیست که میزان پرداخت این بدهی با چه حجم و فرصت زمانی و در چه مقطعی انجام می شود. اما در هفته های آینده خبرهای خوشی در ارتباط با بازپرداخت بدهی هند و چین و کشورهای دیگر را خواهیم شنید. به نظر می رسد که به خاطر بهبود روابط ایران و غرب به دنبال توافق با ۵+۱، نوعی سبقت بین کشورها در افزایش روابط اقتصادی با ایران محتمل است و از هفته های آینده شاهد بهبود روابط مالی و بانکی و تجاری خواهیم بود.” 

 مذاکره با هند برای نحوه دریافت طلب نفتی 

خبرها پیش از این هم در تاریخ ۲۰ آذر از سفر هیاتی از بانک مرکزی ایران برای مذاکره درباره نحوه اولین پرداخت نفتی هند به ایران پس از کاهش تحریم ها حکایت داشته است. 

پیش از این خبرگزاری رویترز، از مذاکره مقامات ایران و هند درباره نحوه پرداخت اولین بدهی نفتی هند به ایران پس از کاهش تحریمها خبر داده و نوشته بود: “ایران و ۵+۱ ماه گذشته درخصوص برنامه هسته ای ایران و همچنین لغو برخی تحریم ها علیه ایران و کار روی یک راهکار جامع طی شش ماه آینده به توافق رسیدند.” 

درپی این گزارش خبرگزاری های کشور هم از مذاکره هند و ایران درباه نحوه از سرگیری پرداختهای نفتی هند به ارز های خارجی و همچنین یک برنامه برای پرداختهای نفتی به یورو از طریق یک بانک ترکیه ای خبرداده اند. 

 بر این اساس؛هیاتی از ایران به ریاست غلامعلی کامیاب، معاون ارزی بانک مرکزی ایران در هند حضور پیدا کرده و با مقامات وزارت دارایی و بانک مرکزی هند دیدار کردند. 

هند هم پرداخت های دلاری را شروع نمى کند 

 اروند مایارام یک مقام ارشد وزارت دارایی هند در این خصوص به دیگر رسانه ها گفت: “در حال حاضر هند پرداخت های دلاری را که به واسطه محموله های نفتی وارداتی باید بپردازد، شروع نخواهد کرد. این دیدار عمدتا روی نتایج توافق هسته ای اخیر روی مساله بیمه محموله های نفتی، مشکل کشتیرانی تحت تحریم ها و راههای افزایش واردات نفت از ایران و افزایش صادرات هند به ایران متمرکز بود.” 

آرون کل رییس بانک یو سی اُ هند نیز پس از این مذاکرات مدعی شده بود که حدود سه میلیارد روپیه از سوی پالایشگاههای هندی در حساب های ایران نزد این بانک واریز شده است. 

 ایران پیش از توافق هسته ای و در ماه اکتبر هم از پالایشگاههای هندی خواسته بود که پرداخت های نفتی خود را به یورو و از طریق هالک بانک ترکیه از سر بگیرند. 

 در همان زمان یک مقام بلند پایه ترکیه ای مدعی شد: “ما هنوز هیچ درخواستی از ایران یا هند دریافت نکرده ایم. اگر یکی از این طرفین خواستار پرداخت صورت حساب نفتی از طریق هالک بانک شود، ما از انجام این تراکنش خوشحال خواهیم شد.” 

توافقات پیشین 

 گزارش های پیش از این حاکی از آغاز پرداخت ۵۵ درصد طلب نفتی ایران از هند به یورو و از طریق بانک ترکیه ای در اواسط سال ۲۰۱۲ بوده که مابقی بدهی توسط هند، به روپیه و از طریق بانک “یو سی اُ” این کشور پرداخت می شده، که به دلیل اعمال تحریم های دیگر از سوی آمریکا این مسیر هالک بانک در ماه فوریه متوقف شد. 

 به گفته منابع پالایشگاهی در هند؛ تا پایان ماه نوامبر پالایشگاههای هندی حدود دو میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار به ایران بدهکار بوده اند. 

 هند دومین خریدار نفت ایران است، اما صادرات نفت ایران به این کشور در ماههای آوریل تا اکتبر به ۱۷۰ هزار بشکه در روز رسیده است که نسبت به سال گذشته ۴۰ درصد کاهش نشان می دهد. 

 یک مقام وزارت دارایی هند هم در این خصوص به منابع خبری گفت: “هند به پرداخت بخشی از بدهی خود به روپیه و از طریق بانک یو سی اُ ادامه خواهد داد تا اطلاعات جدیدی را در زمینه لغو تحریم های آمریکا و اتحادیه اروپا علیه ایران دریافت کند.” 

 هند پس از اعمال تحریم ها به دنبال این بوده که عدم توازن تجاری خود را با ایران که در حال حاضر به دلیل واردات نفت به سمت ایران است، از طریق افزایش صادرات به ایران جبران کند و برای اینکار صادرات خود را در قبال نفت به ایران افزایش داده است. 

در ادامه این سیاست، آجای ساهای مدیرکل سازمان صادرات هند اظهار داشته بود: “صادرات هند به ایران در سال مالی جاری منتهی به ۳۱ مارس ۲۰۱۴ به شش میلیارد دلار خواهد رسید که تقریبا دو برابر صادرات ۳٫۲ میلیارد دلاری در سال مالی گذشته است. همچنین مکانیزم تجارت براساس روپیه به افزایش صادرات محصولات کشاورزی، دارویی و خودرویی به ایران کمک کرده است.” 

منابع آگاه صنعتی از سوی دو کشور هم پیش از این از سفر یک هیات صنعتی هند به تهران سفر برای صادرات بیشتر این کشور به ایران خبرداده بودند.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large