Skyscraper large
پاسخ مشاور اقتصادی اتحادیه اروپا به "راه دیگر"

چرا ایران نباید میز مذاکره را ترک کند؟

s6d5f7g748f

محل برگزارى مذاکرات ژنو- وبسایت شبکه خبر

مژگان مدرس علوم

«طرح این تحریم ها در مقطع کنونی بسیار نامناسب بود اما ایران نباید میز مذاکره را ترک کند»؛ این را دکتر مهرداد عمادی، مشاور اقتصادی اتحادیه اروپا به “راه دیگر” مى گوید؛ او تاکید مى کند که «اگرچه بخش دیپلماتیک بسیار مهم است اما زیربنای اقتصاد هم بسیار قابل اهمیت است. اقتصاد ایران اصلا شرایط خوبی ندارد و یکی از تاریکترین برهه ها را می گذراند بطوریکه از زمان جنگ هم شرایط بدتر است». به باور دکتر عمادى «آمریکا لابی های خارجی هم دارد و کشورهای متحد آمریکا فشار می آورند و تهدیدهای عجیب و غریب می کنند تا مذاکرات پیش نرود. اما با تمام این کارشکنی ها به نظر من منافع ملی ما ایجاب نمی کند میز مذاکره را رها کنیم. مسائل جدی تری در راستای این مذاکرات برای ایران است و اشتباه بسیار بزرگی خواهد بود اگر ایران به استفاده از گفتار خشونت آمیز با غرب و آمریکا بازگردد».

هنوز یکماه از توافقنامه ژنو سه نگذشته است که بار دیگر دیوار بی اعتمادی بین ایران و غرب شکل گرفت. طی روزهای گذشته آمریکا نام هفده شرکت و شخص حقیقی خارجی به فهرست تحریم های ایران اضافه کرد.

این در حالی است که بر اساس توافق‌نامه ژنو که ماه پیش بین ایران و شش قدرت جهانی امضا شد ایران تعهد کرد بخشی از فعالیت‌های هسته‌ای خود را کند یا متوقف کتند و در عوض در شش ماه آینده تحریمی علیه این کشور اعمال نشود. پس از این اقدام بود که هیات ایرانی، مذاکرات تیم کارشناسی مذاکره کننده هسته ای ایران را که به منظور به دست آوردن راهکارهای دست یابی به راهکار اجرایی توافق ژنو در وین برگزار شده بود را ترک کرده و به ایران بازگشت.

عباس عراقچی در گفتگویی با بیان اینکه تحریم‌های جدید خلاف روح توافقنامه ‍ژنو است، رویکرد و عملکرد آمریکا را “غیر سازنده” و “سردرگم” توصیف کرد.

اما کاخ سفید در واشنگتن اعلام کرده است که افزایش شرکت ها و افراد تحت تحریم های اقتصادی علیه ایران، نقض کننده هیچ یک از بخش های توافق میان ایران و گروه ۱+۵ در ژنو نیست. و باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا به اعمال نکردن هیچ تحریم جدیدی علیه ایران در ارتباط با برنامه هسته ای این کشور پایبند است.

اما جان کری وزیر امور خارجه آمریکا در مجلس نمایندگان این کشور گفته است که معتقد نیست هرگز نباید ایران را تحریم کرد ولی تاکید دارد که “الان وقت انجام این کار نیست”.

با دکتر مهرداد عمادی، مشاور اقتصادی اتحادیه اروپا درباره گسترش فهرست تحریم ها علیه ایران و تاثیر آن بر روند مذاکرات آتی به گفتگو نشستیم که متن آن در پی می آید:

آقای عمادی همانطور که اطلاع دارید چند شرکت ایرانی و خارجی به فهرست تحریم‌های آمریکا اضافه شدند به نظر شما علت گستردگی تحریم ها بعد از توافقنامه ژنو چیست؟

این گسترده تر شدن تحریم ها در مورد شرکت های حمل و نقل ایرانی که اتهامشان ارتباط با نهادهای امنیتی بود سه علت می تواند داشته باشد. اول اینکه، در کنگره آمریکا رادیکالهای جمهوری خواه و جناح تند دموکرات ها با هماهنگ کردند تا نگذارند آقای اوباما به بازسازی ارتباط با ایران ادامه دهد. آنها نه تنها خواستار تحریم های جدید بودند بلکه خواستار اجرای شدیدتر تحریم هایی که وجود دارد هستند. در این ارتباط پرونده تحریم هایی که از چند ماه پیش برای این شرکت ها درنظر گرفته شده بود را الان روی میز گذاشتند که البته زمان بسیار نامناسبی برای این اقدام بود؛ چراکه ایران نشان داده بود که می خواهد این مسئله را با گامهای مثبت پیش ببرد. دوم اینکه، همانطور که اشاره کردم پرونده این شرکت ها از مدتها پیش(بیش از یک و نیم سال) زیر سوال و در حال بررسی بود و اینطور نبود که این تحریم ها را بطور اتفاقی و شتاب زده الان مطرح کنند  و روی میز بگذارند. آمریکا از سوی کشورها عربستان و اسرائیل و حتی قطر و همانطور که دیدیم حتی فرانسه تحت فشار بوده و هست و از همین رو آقای اوباما دارد نشان می دهد که اگر احساس شود که نهادتهای تجاری ایران زیر سوال هستند در مقابل آنها می ایستیم و بطور شفاف این تحریم ها را اجرا می کنیم. سوم اینکه، البته این ارزیابی من است که در داخل خود ایران نشان داده شود که اگر دولت روحانی که می خواهد از راه دیپلماتیک مسائل و مشکلات را مدیریت کند، نتواند کاری کند بازگشت به تشدید تحریم ها کم هزینه خواهد بود. بنابراین این سه عاملی که مطرح کردم بی تاثیر نیست. در خود آمریکا هم نمی توانیم انکار کنیم که متاسفانه زمان روی میز گذاشتن و طرح این تحریم ها در مقطع کنونی بسیار نامناسب بود به همین دلیل سه سناتوری که نمی خواستند روابط ایران و آمریکا بازسازی شود تلاش های خود را افزایش دادند اما با همه اینها ایران و آمریکا باید به روند مذاکرات ادامه دهند و ببینند هدف از این گفتگو ها چیست.

دقیقا چند روز پیش از این تحریم سخنگوی کاخ سفید اعلام کرده بود که دولت اوباما به شدت با تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران مخالف است، حتی اگر این تحریم‌ها با تاخیر به اجرا درآید اما همین رویکرد دو گانه منجر به بی اعتمادی ایران شده است بطوریکه این اقدامات را غیرسازنده و خارج از مسیر تفاهم انجام شده در ژنو می داند. آیا گفتگوهای کارشناسی ایران و ۱+۵ هم  که از دو روز پیش متوقف شده می تواند مرتبط با این مسئله باشد؟

6sd5fg4fقطعا بی ارتباط با هم نیستند، برخی از ارتباط ها بطور شفاف و برخی دیگر شاید به صورت غیر مستقیم تر باشند اما واقعیت این است که من بارها بطور مستقیم از برخی مقامات آمریکایی شنیدم که تحریم ها و فشار آوردن بر ایران غیرسازنده است و باید از کانالهای دیپلماتیک استفاده کرد. اما همانطور که گفتم چه دوست داشته باشیم و چه نه، در درون آمریکا بخاطر مسائل مالی کابینه آقای اوباما بسیار تحت فشار است و همانگونه که در ایران کسانیکه از راههای دیپلماتیک استفاده می کنند تحت فشار رادیکالها و جناح تندرو هستند، در آمریکا هم دقیقا این مسئله دیده می شود. بخصوص که آمریکا لابی های خارجی هم دارد و کشورهای متحد آمریکا فشار می آورند و تهدیدهای عجیب و غریب می کنند تا مذاکرات پیش نرود. اما با تمام این کارشکنی ها به نظر من منافع ملی ما ایجاب نمی کند میز مذاکره را رها کنیم. مسائل جدی تری در راستای این مذاکرات برای ایران است و اشتباه بسیار بزرگی خواهد بود اگر ایران به استفاده از گفتار خشونت آمیز با غرب و آمریکا بازگردد.

آقای عمادی جدای از فشار جریانهای تندرو داخلی در ایران و آمریکا، کشورهای عربی از جمله عربستان و یا قطر مدعی شده اند که کشورهای عرب عضو شورای همکاری خلیج فارس هم باید در مذاکرات هسته ای تهران با غرب حضور داشته و کشورهای ۱+۵باید به ۲+۵ تغییر پیدا کند. علت طرح این ادعا با توجه به اینکه موضوع پرونده هسته ای و تشکیل گروه مذاکره کننده سابقه ده ساله دارد در این مقطع چیست؟ وآیا اساسا امکان پیوستن مجموعه کشورهای عربی به گروه مذاکره کننده امری شدنی است؟

واقعیت این است که یک گروگان کشی تاریخی بی اندازه پرهزینه برای ایران در منطقه تشکیل شده که متاسفانه عربستان سعودی (که قاعدتا باید متحد ایران باشد و اگر امنیت منطقه به خطر بیفتد از همه بیشتر این دو کشور به خطر می افتند) نقش پیشآهنگ این تشکل بسیار غیردوستانه با ایران را در پیش گرفته است و دو تن از شاهزاده های با نفوذ عربستان سعودی همین موردی که اشاره کردید یعنی مذاکره با کشورهای ۲+۵ را مطرح کردند که جا دارد در اینجا مسئله دیگری را مورد اشاره قرار دهم مبنی بر اینکه حتی در مذاکرات اتمی مربوط به بازرسی های آژانس طرح کرده اند که ما باید بطور مستقیم ناظر باشیم که این امر استقلال قانونی و حقوقی ایران را زیر سوال می برد. مانند اینکه دو کشور در یک منطقه با هم جنگیده باشند و کشور فاتح می خواهد از تاسیسات کشور شکست خورده بازرسی کند! متاسفانه عربستان سعودی که این خواسته ها را مطرح می کند بدنبال سناریویی هستند که ایران را بصورت فعلی نمی خواهند و از نظر جغرافیایی آن را طور دیگری می خواهند و این تاسف آور است و این مسئله برای هر دو کشور و دیگر کشورهای منطقه هزینه خواهد داشت.

با توجه به مسائلی که اشاره کردید سفرهای منطقه ای آقای ظریف به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و دیدار با مقامات این دولت ها را مثبت ارزیابی می کنید؟

متاسفانه تصویری از ایران ساخته شده که تمام آن بدون پایه نیست و مبنای آن بر رفتارهایی بوده است که دولت های گذشته انجام دادند و ایران را بصورت یک کشور ترسناک نشان داده اند. اما در این زمان و مقطع مهمترین ابزار استفاده از سفرهای دیپلماتیک، نه تنها در سطح وزیر بلکه در حد سفرهای فرهنگی موثر است تا یک بازسازی فرهنگی، اقتصادی و سیاسی با کشورهای منطقه ایجاد شود. از این طریق هم نگرانی این کشورها کاسته می شود و هم به این کشورها نشان داده می شود که ایران هیچ زمانی خواستار فشار آوردن و بدست آوردن امتیازهای منطقه ای و تقسیم کشورها از نظر شیعه بودن نبوده و نیست، چراکه اساسا به سود ایران هم نیست و تنها هزینه خواهد پرداخت.

به عنوان آخرین پرسش با توجه به پیچیده شدن روابط ایران و آمریکا چشم انداز روند مذاکرات آتی را چطور می بینید؟

علی رغم تحریم هایی که از قبل بوده اما در زمان نامناسب مطرح شده، من افق را مثبت می بینم. در سفرهایی که در هفته گذشته به شرکت های مختلف از جمله شرکت های خودرو سازی اروپا تا شرکت های نیروگاه دو کشور فرانسه و آلمان داشتم، تمایل قابل توجهی برای بازگشتن به ایران و بازسازی روابط تجاری و صنعتی با ایران وجود دارد. به نظر من اگرچه بخش دیپلماتیک بسیار مهم است اما زیربنای اقتصاد هم بسیار قابل اهمیت است. اقتصاد ایران اصلا شرایط خوبی ندارد و یکی از تاریکترین برهه ها را می گذراند بطوریکه از زمان جنگ هم شرایط بدتر است. در غرب هم ایران بعنوان بزرگترین بازار منطقه و کشوری که بیشترین پتانسیل و امید را می تواند در بازارهای تجاری اروپا و شرکت های آمریکایی ایجاد کند شناخته شده است. بنابراین این کشش ها دو طرفه، من را هنوز محتاطانه امیدوار نگه می دارد که با وجود این فراز و فرودها و همچنین با توجه به خواستن مردم ایران برای بهبود وضعیت اقتصادی، چشم انداز مذاکرات را روشن می بینم.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large