Skyscraper large

زمزمه بنزین هزار تومانی در سال آینده

see6r5t4- ali jalali علی جلالی

علی جلالی

روز گذشته برخی خبرگزاری ها با ارائه آمارهایی متناقض مدعی افزایش و کاهش مصرف سوخت بنزین در کشور شدند و در مواردی هم گزارش هایی درباره چشم انداز قیمت آن داشته اند؛ از جمله گزارشى که با اشاره به رشد متوسط مصرف بنزین در کشور و بالارفتن تقاضا، از زمزمه هایی در مورد افزایش قیمت در سال ٩٣ نوشت و خبر داد که قیمت آن تا مرز ١٠٠٠ تومان هم خواهد رسید. 

به نوشته خبرگزاری مهر، در حالی قرار است دولت برای تداوم اجرای هدفمندی یارانه‌ها در سال ۹۳ لایحه‌ جداگانه به مجلس ارائه کند که در لایحه بودجه سال آینده بندی درباره ساز و کار اصلاح قیمت حامل‌های انرژی به ویژه بنزین وجود ندارد. با این حال، نمایندگان مجلس پیش بینی می‌کنند سال آینده قیمت بنزین به بیش از یکهزار تومان افزایش یابد. 

بنابراین گزارش، آمارهای رسمی حاکی از آن است که از ابتدای سالجاری تاکنون متوسط مصرف بنزین معمولی و سوپر کشور با ثبت رشدی حدود هفت درصدی به بیش از ۷۰ میلیون لیتر در روز افزایش یافته است. از این رو از ابتدای سالجاری تاکنون بیش از ۱۷ میلیارد لیتر بنزین در کشور مصرف شده است که مطابق با قیمت‌های فوب منطقه خلیج فارس در این مدت معادل ۱۲ میلیارد دلار بنزین در داخل کشور مصرف شده است. 

افزایش قاچاق بنزین به کشورهای همسایه 

این خبرگزاری اصولگرا همچنین با اشاره به رشد افسار گسیخته مصرف این فرآورده استراتژیک نفتی نوشت:”به دلیل تفاوت قیمتی بنزین در داخل و خارج کشور قاچاق و انحراف این محصول به کشورهای همسایه به ویژه پاکستان افزایش یافته است.” 

مهر همچنین در مورد امکانات دولت برای بالابردن بهای بنزین نوشت: “هر چند مطابق با مصوبات قانون بودجه سالجاری، دولت از ابزارهای قانونی لازم برای افزایش قیمت بنزین را در اختیار دارد اما ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت کشور از تثبیت بهای این بنزین تا پایان اسفند ماه سالجاری خبر داده است. دولت هم هفته جاری در لایحه پیشنهادی بودجه سال ۱۳۹۳ به مجلس شورای اسلامی راهکاری برای افزایش قیمت حامل‌های مختلف انرژی همچون بنزین و گازوئیل پیش بینی نکرده و قرار است  طرح اصلاح قیمت بنزین و سایر حامل‌های انرژی با ارسال لایحه جداگانه به مجلس مورد بحث و بررسی قرار گیرد.” 

شرط وزیر و پیشنهاد افزایش قیمت 

مهر در ادامه گزارش خود با اشاره به نظرات مختلف مسوولان در دولت و مجلس شورای اسلامی به سناریوهای مختلفی اشاره کرد که برای افزایش قیمت بنزین به عنوان پرطرفدارترین محصول نفتی کشور مطرح شده است. 

براین اساس بیژن زنگنه وزیر نفت، یکی از شروط افزایش قیمت بنزین را تولید خودروهای کم مصرف اعلام کرده و گفته است: “با تصمیم مشترک مجلس شورای اسلامی و وزارت نفت احتمال افزایش قیمت بنزین از سال آینده وجود دارد.” 

جعفر قادری عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی از رایزنی دولت و مجلس برای حذف سهمیه بنزین برای سال ۱۳۹۳ خبر داده است. 

عباس کاظمی مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی افزایش سهم گازوئیل در سبد سوخت خودروها، توسعه صنعت سی.ان.جی و اصلاح قیمت را سه سناریوی در دست اجرای دولت برای مدیریت و مهار مصرف بنزین اعلام کرده است. 

ناصر رئیسی فرد رئیس اتحادیه جایگاه‌داران سوخت کشور با ارائه دو پیشنهاد جدید جایگاه‌داران سوخت به دولت خواستار لغو سهمیه‌بندی و عرضه تک نرخی بنزین به‌منظور کاهش فساد در جایگاه‌ها شده است. 

اردشیر دادرس رئیس هیات مدیره انجمن صنفی سی.ان.جی از وعده دولت مبنی بر تثبیت قیمت CNG حتی در صورت افزایش قیمت بنزین به بیش از یکهزار تومان خبر داده و اعلام کرده است: “پیش بینی می‌شود سال آینده تنها کارمزد فروش CNG بدون افزایش قیمت فعلی به دو برابر افزایش یابد.” 

سیدمجتبی شفیعی رئیس ستاد سوخت با تاکید بر اینکه تاکنون تصمیمی درباره اصلاح قیمت بنزین گرفته نشده از تثبیت بهای این فرآورده نفتی تا پایان سالجاری خبر داد و تاکید می‌کند: “هرگونه تغییر در قیمت و یا سهمیه‌های بنزین اطلاع رسانی خواهد شد.” 

عرضه بنزین هزار تومانی 

در همین مورد نیز جلیل جعفری بنه خلخال عضو کمیسیون انرژی مجلس روز گذشته درباره تعیین قیمت بنزین برای سال ۹۳، گفت: “با توجه به اینکه افزایش قیمت حامل‌های انرژی امسال اتفاق نیفتاد به نظر می‌رسد در بررسی بودجه سال آینده دوباره بر روی همان ۳۸ درصد افزایش حامل های انرژی توافق شود چرا که بیش از این فشار تورمی به اقتصاد وارد می کند. 

این مقام مسئول با بیان اینکه اگر قیمت بنزین ۳۸ درصد افزایش یابد قیمت آن از ۷۰۰ تومان به هزار تومان خواهد رسید، یادآور شد: “در بررسی بودجه سال آینده دوباره بر روی همان ۳۸ درصد افزایش حامل‌های انرژی توافق شود چرا که بیش از این فشار تورمی به اقتصاد وارد می‌کند .”  

انتقاد از کیفیت بنزین تولیدی  

این خبرگزاری نزدیک به اصولگرایان در ادامه بدون اشاره به هشدارهای پیش از این کارشناسان در خصوص تولید بنزین با کیفیت غیراستاندارد از زمان دولت دهم تا کنون، ضمن اشاره به انتقادات معصومه ابتکار رئیس سازمان حفاظت محیط زیست به کیفیت و استاندارد بنزین تولید شده در داخل کشور نوشت: “وزارت نفت در تازه ترین گزارش خود در تشریح اقدامات ۱۰۰ روز نخست فعالیت دولت تدبیر و امید از ادامه تولید بنزین در مجتمع‌های پتروشیمی به عنوان یک دستاورد یاد می‌کند. این در حالیست که آمارهای رسمی منتشر شده توسط وزارت نفت حاکی از آن است که هم اکنون به طور متوسط روزانه حدود ۸ میلیون لیتر ماده اولیه این نوع بنزین در پتروشیمی‌ها تولید و برای عرضه تحویل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی می‌شود و تولید بنزین پتروشیمی تا اطلاع ثانوی ادامه خواهد داشت.” 

با وجود تولید بنزین در مجتمع‌های پتروشیمی، روند واردات به طور متوسط روزانه حدود ۴ میلیون لیتر بنزین کماکان ادامه دارد و وزارت نفت پیش بینی کرده تا پایان فروردین ماه سال آینده واردات این فرآورده استراتژیک نفتی ادامه یابد. 

در حال حاضر ظرفیت تولید بنزین استاندارد پایه نفتی در پالایشگاه‌های نفت کشور به طور متوسط روزانه حدود ۶۵ میلیون لیتر است که از چند روز گذشته با بهره برداری از طرح بنزین سازی پالایشگاه نفت اصفهان، سه میلیون لیتر بنزین با استاندارد یورو ۴ اتحادیه اروپا به ظرفیت تولید کشور افزوده شده است.  

کاهش مصرف بنزین 

این در حالیست که واحد مرکزی خبر در گزارشی متفاوت؛ روز گذشته از کاهش مصرف بنزین خبر داده، نوشت: “مصرف بنزین کشور در هفته پیش کاهش یافت و با میانگین روزانه ۶۲ میلیون و ۱۰۰ هزار لیتر به ۴۴۹ میلیون و ۹۰۰ هزار لیتر رسید.” 

بنابراین گزارش، مصرف این فرآورده در مقایسه با هفته پیش از آن ۱۵ میلیون لیتر کاهش داشته است. که بیشترین مصرف بنزین با ۷۰میلیون و ۷۰۰ هزار لیتر به روز پنج شنبه( ۱۴ آذر) و کمترین میزان مصرف آن نیز با ۵۵میلیون و یکصد هزار لیتر، به روز جمعه(۱۵ آذر) مربوط می شود. همچنین آمار مراجعه وسایل نقلیه (انواع خودرو و موتورسیکلت) به مجاری عرضه سوخت کشور در هفته پیش به حدود ۲۴ میلیون بار رسید. مجموع مصرف بنزین تهران نیز در روزهای نهم تا پانزدهم آذر با ۴/۴ میلیون لیتر کاهش به ۸۱ میلیون و ۸۰۰ هزار لیتر رسید. مجموع مصرف بنزین سوپر کشور نیز هفته پیش با میانگین روزانه سه میلیون و ۴۵۰ هزار لیتر به ۲۴,۲ میلیون لیتر رسید.” 

اگرچه پیش ازاین بحث سناریوی تک‌نرخی شدن سوخت و بررسی احتمال حذف بنزین ۴۰۰ تومانی در برخی رسانه ها مطرح شده بود. 

به نوشته خبرگزاری تسنیم در هفته های گذشته، سناریوهای متعددی به منظور مهار مصرف بی رویه سوخت در کشور و بهینه سازی الگوی مصرف در دولت مطرح شد که پس از صحبت از لزوم افزایش نرخ ها و کاهش سهمیه ها، اکنون بحث تک نرخی شدن سوخت به صورت جدی در حال بررسی است. 

این خبرگزاری وابسته به سپاه پاسداران در گزارش خود که در آذرماه منتشر شد، نوشت: “در حالی که اغلب مردم از سهمیه بنزین ۷۰۰ تومانی به عنوان سهمیه بنزین آزاد و از سهمیه بنزین ۴۰۰ تومانی به عنوان سهمیه بنزین نیمه یارانه ای یاد می کنند، در هر لیتر بنزین ۴۰۰ تومانی بیش از ۲۵۰۰ تومان و در هر لیتر بنزین ۷۰۰ تومانی بیش از ۲ هزار تومان یارانه دولتی پرداخت می شود.” 

تسنیم همچنین متوسط مصرف بنزین کشور را در زمان کنونی در مرز ۷۰ میلیون لیتر در روز دانسته و با اشاره به اینکه در مجموع مصرف از ابتدای سال جاری تاکنون ٧٣ درصد بنزین با نرخ ۴٠٠ تومان و ٢٧ درصد بنزین با نرخ ٧٠٠ تومان به مصرف رسیده است نوشت:”روزانه معادل ۲۱۰ میلیارد تومان بنزین در کشور به فروش می رسد که از این رقم حدود ۳۵ میلیارد تومان را مردم پرداخت می کنند و حدود ۱۷۵ میلیارد تومان یارانه سوخت از بیت المال پرداخت می شود. در صورتی که اگر با همین میزان مصرف، بنزین با نرخ واحد ۷۰۰ تومان عرضه شود، از مجموع ۲۱۰ میلیارد تومان ارزش معادل بنزین به فروش رسیده، ۴۹ میلیارد تومان را مردم پرداخت می کنند و به عبارتی بدون افزایش قیمت بنزین، روزانه ۱۴ میلیارد تومان از یارانه بنزین کاهش می یابد.” 

هزینه بالای عرضه سوخت چند نرخی 

بنابراین گزارش، برای محاسبه میزان فروش و عملیات تراکنش لحظه ای سوخت با نرخ های متفاوت، مجموعه ای نرم افزاری با پشتیبانی گسترده نیروی انسانی فراهم شده اما با این وجود، حجم تراکنش ها با توجه به اختلاف نرخ ها و حجم ها بسیار زیاد است به طوری که جمع آوری و پشتیبانی از این حجم عظیم دیتا به‌کارگیری سرورهای قدرتمند را ضروری کرده که صرف هزینه ای افزون بر هزینه های دیگر دولت را به دنبال داشته است.” 

تسنیم در مطلب خود با اشاره به گفته های مصطفی کشکولی مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران نوشت: “عرضه چند نرخی فرآورده‌های نفتی، ارتقاء مستمر و ایجاد شرایط مطمئن برای جلوگیری از آسیب پذیری سامانه هوشمند سوخت را ضروری می‌سازد که این امر هزینه های هنگفتی را به سیستم تحمیل می کند.” 

حذف بنزین ۴٠٠ تومانی 

این گزارش همچنین می افزاید: “طرح مسائلی چون افزایش عرضه خارج از شبکه فرآورده های نفتی و وجود جذابیت برای متخلفان به منظور نفوذ در سیستم هوشمند سوخت به عنوان آثار منفی عرضه سوخت به صورت چند نرخی در دولت مطرح شده و هم اکنون حذف بنزین ۴۰۰ تومانی در حال بررسی است. در این خصوص دو روش برای حذف بنزین ۴۰۰ تومانی مطرح است. یکی افزایش نرخ ۷۰۰ تومان به ۱۰۰۰ تومان و افزایش نرخ ۴۰۰ تومان به ۷۰۰ تومان که این روش ادامه عرضه بنزین چند نرخی را در پی دارد. اما در روش دیگر بدون افزایش نرخ بنزین تنها نرخ ۴۰۰ تومانی حذف شده و به تبع آن بنزین با نرخ ثابت ۷۰۰ تومانی عرضه می شود.” 

به نوشته تسنیم، در این روش، با توجه به افزایش نسبی کیفیت بنزین معمولی، تک نرخی شدن بنزین معمولی و سوپر نیز مدنظر قرار گرفته است. احتمال تصویب این طرح در هیئت دولت و اجرای آن پیش از نوروز ۹۳ زیاد است به طوری که پس از اجرای این طرح، به منظور جلوگیری از بروز تنش در تأمین سوخت نوروزی همانند سالهای گذشته سهمیه بنزین نوروزی تخصیص خواهد یافت.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large