Skyscraper large
پرستو فروهر در گفتگو با راه دیگر:

می‌خواهند دگراندیشان را از حافظه جمعی محو کنند

sxfv444d

مژگان مدرس علوم

با وجود ممنوعیت های بسیار مراسم پانزدهمین سالگرد قتل داریوش و پروانه فروهر، بعد از ظهر یکم آذرماه ۱۳۹۲ در منزل آن دو آزادیخواه برگزار شد. ماموران امنیتی در حالی مانع از ورود شرکت کنندگان در مراسم شدند که خانواده فروهر امیدوار بودند امسال برخلاف سالهای گذشته بتوانند در فضایی آرام مراسمی برای عزیزان خود برگزار کنند. 

آخرین‌بار مراسم سالگرد قتل داریوش و پروانه فروهر، اول آذر سال ۸۲ در حسینیه‌ ارشاد تهران برگزار شد، اما پس از آن سال دیگر به خانواده فروهر اجازه برگزاری مراسمی رسمی برای سالگرد آن دو مبارز آزادی خواه داده نشد. 

پرستو فروهر با ابراز تاسف از برخوردهای غیرقانونی ماموران امنیتی به “راه دیگر” می گوید: “روز جمعه حدود پنجاه و شصت نفر از دوستان و آشنایان که از صبح برای شرکت در مراسم آمده بودند توانستند به داخل خانه بیایند اما حوالی یک و دو بعدازظهر ماموران که از شب گذشته و صبح هم حضور داشتند مانع از ورود افراد به خانه شدند. در حقیقت با نزدیک شدن به ساعت برگزاری مراسم یعنی ساعت سه بعدازظهر تعداد ماموران خیلی زیاد شد و کوچه را بستند. بعد تعدادی از آنها قبل از ساعت سه با بی سیم می خواستند وارد خانه شوند که من اعتراض کردم و گفتم اگر هم قصد برقراری آرامش را دارید باید بیرون از خانه باشید و لزومی ندارد وارد حریم خانه شوید. به هر حال خانه را ترک کردند اما نگذاشتند هیچکس وارد خانه شود. همان حرفهای را می زدند که تنها نزدیکان سببی و نسبی می توانند در مراسم شرکت کنند و باید کسی که می خواست ورد خانه می شد اول مورد تایید قرار می گرفت که مثلا این خاله و یا فامیل من است بعد راهش می دادند. در هر حال از ورود افراد و شخصیتهای سیاسی زیادی ممانعت بعمل آوردند.” 

پیش از آغاز مراسم، دو طرف کوچه که منزل فروهرها در آن قرار دارد توسط نیروهای انتظامی و امنیتی بسته شد و جمعیت زیادی که برای شرکت در این مراسم حضور یافته بودند، نتوانستند در مراسم شرکت کنند. اما با وجود تلاش نیروهای انتظامی و امنیتی در بازگرداندن و پراکنده کردن جمعیت، آنها در خیابانهای اطراف ایستادند و با سر دادن سرود “ای ایران” یاد فروها را زنده نگه داشتند. 

در میان جمعیت چهره های سرشناس سیاسی از جمله دکتر داوود هرمیداس باوند، محمد بسته نگار، دکتر فریبرز رئیس دانا، دکتر ناصر زرافشان، دکتر محمد ملکی و نسرین ستوده حضور داشتند. 

فرزند داریوش و پروانه فروهر با تاکید براینکه علی رغم این محدودیت ها جمعیتی زیادی در خیابانهای اطراف خانه حضور پیدا کردند ادامه می دهد: “جمعیت زیادی از مردم عادی و هم از طیف های گوناگون دگراندیشان که تعهدی حس می کردند که یاد دو انسان آزاده را گرامی و زنده نگه دارند و دادخواه قتل فجیع آنها باشند آمده بودند اما متاسفانه ماموران نگذاشتند آنها به داخل خانه بیایند و در همان خیابان ماندند. ساعتهای پایانی مراسم من رفتم سرکوچه تا از جمعیتی که بیرون ایستاده بودند تشکر و خداحافظی کنم و کاملا حس کردم که گاز فلفل زده بودند اما ماموران منکر می شدند و می گفتند سرفه های شما پای خودتان است. خانم ستوده و بسیاری زیادی از عزیزان را هم در آنجا دیدم و دو ساعت در خیابانهای اطراف ایستادند و چندین بار سرود “ای ایران” را خواندند و صدای جمعیتی را که این سرود محبوب پدر را می خواندند می شنیدم. در خانه هم مهندس معین فر ، مهندس شاه ویسی از همراهان سیاسی پدر و مادر سخنرانی کردند و خودم هم به شرح دادگاه های تشکیل شده برای پرونده پدر و مادر پرداختم. در انتها هم با خواندن سرود ای ایران مراسم را به پایان بردیم.” 

داریوش فروهر دبیر کل حزب ملت ایران و از رهبران جبهه ملی ایران که در دوران نخست وزیری مصدق، رهبری حزب ملت ایران را در دست داشت. پس از کودتای ۲۸ مرداد، داریوش فروهر برای اجرای قانون اساسی مشروطه و برقراری مردم سالاری به مبارزات خود ادامه داد و بخاطر این مبارزات، ۱۴ سال را در زندان بسر برد. پس از انقلاب اسلامی سال ۵۷، داریوش فروهر به مبارزات مردم پیوست و در دولت مهدی بازرگان وزیر کار و سپس وزیر مشاور بود. وی در سالهای آغازین انقلاب به صف منتقدین نظام جمهوری اسلامی پیوست و به زندان افتاد. وی خواستار برگزاری یک همه پرسی برای تعیین یک نظام حکومتی جدید برای ایران شده بود. 

پروانه اسکندری از رهبران جنبش دانشجویى و نخستین زنى بود که به عضویت شوراى مرکزى جبهه ملى ایران درآمد. وی همچنین مدیر مسئول نشریه جبهه ملى ایران بود که در مبارزات دگراندیشان در کنار همسرش حضور فعال داشت. 

زنده یاد داریوش فروهر و پروانه اسکندری روز اول آذرماه ۱۳۷۷ به ضرب چاقوی ماموران اطلاعات بطرز فجیعی به قتل رسیدند. جنایتی که سرآغاز افشاء شدن قتل شمار زیادی از دگراندیشان و نویسندگان بود و به قتل‌های زنجیره‌ای معروف شد.

دادگاه رسیدگی به قتل‌های زنجیره‌ای به صورت غیرعلنی و بدون حضور خانواده مقتولان و وکلای آن‌ها برگزار شد. در پی روند غیرقانونی رسیدگی به این پرونده، خانواده مقتولان دادگاه را به دلیل «عدم رفع نقص پرونده» و «عدم معرفی آمران اصلی» تحریم کردند. بدین ترتیب دادگاه متهمان قتل‌های زنجیره‌ای بدون نتیجه و معرفی آمران و مسببان اصلی مختومه اعلام شد. 

پرستو فروهر خاطرنشان می کند: ” به نظر من قتل دگراندیشان در جامعه ما سنت تلخ دیرینه‌ای است و در واقع استبداد برای سرکوب دگراندیشان نه تنها آن‌ها را به قتل می‌رساند بلکه سعی می‌کند که آن‌ها را از حافظه جمعی محو کند. آنچه را که خودم در مورد پدر و مادرم شاهدش بودم. هیچ چیزی در مورد آن‌ها نباید گفته و نوشته شود، درب خانه آن‌ها باید بسته باشد، مراسمی برای آن‌ها نباید گرفته شود و بایستی از حافظه جمعی پاک شوند. سالهای پیش از صبح روز مراسم دو سر کوچه را نرده کشی می کردند و کسی حق حضور نداشت و حتی بر رفت و آمدهای خود ما هم فشار می آوردند. اما امسال در عین حال که گذاشتند فراخوان در روزنامه منتشر شود اما باز محدودیت ها ادامه داشت و به اعتراض های ما پاسخ داده نشد. البته امسال برخلاف سالهای گذشته که در همان فرودگاه احضار می شدم این اتفاق نیافتاد و بخاطرهمین امیدوار بودم که امسال بتوانیم مراسمی شایسته آن دو بزرگوار برگزار کنیم. اما چند روز قبل بدنبال یک تماس تلفنی به یکی از دفترهای اطلاعات فراخوانده شدم. بعد از مراجعه گفتند برگزاری مراسم در خانه مجاز است اما چارچوب هایی را تحمیل کردند که عین ممنوعیت بود. یک فراخوان برای آگاهی در روزنامه اطلاعات منتشر کردم و برخلاف سالهای گذشته که اجازه نمی دادند فراخوان ما در یک روزنامه رسمی منتشر شود اما امسال چاپ شد و این باعث خوش بینی ما برای برگزاری مراسم بود. بر اساس همین وقتی برخورد ماموران را در روز برگزاری مراسم دیدیم نه تنها من بلکه شرکت کنندگان با بهت و ناباوری با اینگونه برخوردها مواجه شدیم.” 

وی در پایان با “غیر”منطقی خواندن این برخوردها گفت: “بعد از اعتراض ما یکی از ماموران گفت این دستور شورای تامین شهر است و چندین بار گفتند ما دستور از بالا گرفته ایم. در هر صورت عملی که انجام دادند ممانعت کامل بود و توضیح بیشتری ندادند. شاید نمی خواستند لفظ ممنوعیت را بکار ببرند اما چارچوب هایی تنگ و غیر منطقی که برای چنین مراسمی گذاشتند خودش ممنوعیت است. واقعا با چه منطقی همخوانی دارد که کسانی که سالهای سال دوست نزدیک و همراه خانواده فروهر بودند حق شرکت در مراسم سالگرد آن عزیزان را نداشته باشند؟!”

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large