Skyscraper large
بیم و امیدهای سومین دور مذاکرات هسته‌ای

ظریف: یا با هم می‌بریم یا با هم می‌بازیم

xv45sdf65g4fg

روشنک آسترکی

سومین دور از مذاکرات هسته‌ای امروز و بر اساس آنچه در پایان ژنو ۲ از سوی وزیر امور خارجه ایران و طرف مقابل اعلام شد در شهر ژنو با گروه ۱+۵ از سرگرفته می‌شود.

آغاز سومین دور از دور جدید مذاکرات ایران و ۶ کشور درحالی آغاز می‌شود که مذاکرات پیچیده و سخت ژنو ۲ در حالی به پایان رسید که مذاکرات به دلیل عدم هماهنگی طرف مقابل ناتمام باقی ماند. دو طرف در روزهای اولیه بر سر یک بیانیه مشترک یا متنی از یک توافقنامه به نتیجی رسیده بودند و همین امر باعث شد که کا‌ترین اشتون از ظریف درخواست کند که سفر خود به ایتالیا را به تعویق بیاندازد و جان کری را به ژنو دعوت کند.

شنیده‌ها حاکی از آن است که انتشار اخبار مربوط به حضور جان کری باعث شد تا سایر اعضای ۱+۵ نیز به این نتیجه برسند که مذاکرات در ژنو جدی شده و توافق نزدیک است. بر همین اساس نیز فابیوس، وزیر امور خارجه فرانسه پیش از جان کری، خود را به ژنو رساند و بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که حضور فابیوس تنها برای ایجاد اختلال در مذاکرات بود.

به هر حال ژنو ۲ به دلیل عدم هماهنگی و توافق طرف مقابل توانست توافقی را در کارنامه خود ثبت کند و به همین دلیل نیز مذاکرات به ژنو ۳ موکول شد. 

تأکید مقامات ایرانی بر بازى بُرد بُرد 

محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران، روز گذشته در کلیپی که در سایت یوتیوب به ۵ زبان منتشر کرد، گفت: «باید باور داشته باشیم که تحمیل، پایدار نیست و باور داشته باشیم که با هزینه دیگران نمی‌توان پیشرفت کرد و باور داشته باشیم که یا با همدیگر می‌بریم یا با همدیگر می‌بازیم. تعادل رمز موفقیت است». 

به گفته وى «ایران به دنبال پیوستن به باشگاه کشورهای دارای سلاح هسته‌ای نیست و این انرژی را برای «تنوع در اقتصاد» کشور می‌‌خواهد».

وی برنامه هسته‌ای را با «توان تعیین سرنوشت» ایرانی‌ها گره زده و در عین حال گفته است «این به معنای لجبازی یا در نظر نگرفتن نقطه نظرات دیگران نیست». 

وزیر خارجه ایران همچنین افزود: «برای ما ایرانی‌ها انرژی هسته‌ای پیوستن به یک باشگاه یا تهدیدآفرینی برای دیگران نیست. انرژی هسته‌ای یک جهش، یک حرکت به سوی تعیین سرنوشت خویش است، به جای اینکه به دیگران اجازه دهیم برای ما تصمیم بگیرند. استفاده از این فرصت یگانه نیازمند یک موضع برابر و انتخاب یک مسیر بر پایه احترام متقابل و به رسمیت شناختن عزت همه انسان‌ها و بیش از آن به رسمیت شناختن این واقعیت است که هیچ قدرتی، هرچند مقتدر، نمی‌تواند سرنوشت دیگران را تعیین کند.»

از سوی دیگر روز گذشته، ۲۸ آبان ماه زنجیره انسانی با شرکت بیش از ۱۰۰۰ نفر از دانشجویان ایرانی در اطراف تاسیسات هسته‌ای فردو شکل گرفت. این زنجیره انسانی به همت کمیته دانشجویی حفظ و توسعه دستاوردهای هسته‌ای تشکیل شد و تعداد زیادی از تشکل‌های دانشجویی در تشکیل این زنجیره حضور داشتند. علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی که در جمع زنجیره دانشجویی حاضر در اطراف تاسیسات هسته‌ای فردو حاضر شده بود، با دادن اطمینان خاطر به دانشجویان گفت: هیچ قدمی بر خلاف منافع ملی برداشته نمی‌شود و تمامی اقدامات در یک چارچوبی است که اجماع مسئولین را در بر دارد و تمام حقوق ما محفوظ است.

رئیس سازمان انرژی اتمی با تاکید بر اینکه دانشجویان این پیام را به مسئولین می‌رسانند که مسئولین حق ندارند نسبت به منافع ملی عدول کنند، اظهار داشت: اگر مسئولی این پیام را نشنود نمی‌تواند به مسئولیت خود ادامه دهد.

همچنین روز گذشته حسن روحانی در گفتگوی تلفنی خطاب به همتای چینی خود با بیان اینکه اگر مشکلات ایجاد شده نبود مذاکرات اخیر پیشرفت قابل ملاحظه‌ای داشت و می‌توانستیم به یک توافق برد-برد دست پیدا کنیم، گفت: ما انتظار داریم چین به عنوان یک کشور بزرگ و مسئول در عرصه روابط بین‌الملل به وظیفه خود در برابر زیاده‌خواهی برخی از کشور‌ها عمل کند. 

آن سوی میز مذاکرات 

از حدود دو هفته پیش که دور دوم مذاکرات پایان رسید و طرفین اعلام کردند به توافق نزدیک شده‌اند، شمار ی از منتقدان توافق احتمالی در اسرائیل و برخی کشورهای‌ عربی همچنان بر مخالفت خود نسبت به توافق احتمالی اصرار دارند. این درحالی است که در گروه ۱+۵ نیز فرانسوی‌ها موضع‌ سخت‌تری دارند. 

مقام‌های کشورهای عربی خلیج فارس و از جمله عربستان و امارات در روزهای اخیر با مقام‌های گروه ۱+۵ گفت‌وگو کرده‌ و نگرانی‌های خود را درباره ایران بیان کرده‌اند. در همین حال روزنامه‌های این کشور‌ها که دیدگاه‌های حکومتی را بازتاب می‌دهند لحن تندتری نسبت به مذاکرات داشته‌اند. 

اما بیش از همه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل از ایجاد روند مثبت در مذاکرات ناراضی به نظر می‌رسد و ادعا می‌کند این توافق امنیت این کشور را به خطر می‌اندازد. نتانیاهو که در ماههای گذشته مواضع تندی علیه ایران داشته است در آخرین اظهار نظر خود هشدار داده است که سلاح اتمی ایران می‌تواند آلمان را هم مورد تهدید قرار دهد. او در مصاحبه‌ای که روز سه‌شنبه، ۲۸ آبان در روزنامه «بیلد» آلمان منتشر شده می‌گوید: «ایران موشک‌های قاره‌پیمایی می‌سازد که نه تنها اسرائیل، بلکه کل اروپا و حتی آمریکا را می‌توانند نشانه روند.»

نخست‌وزیر اسرائیل با بیان این نگرانی که «ایرانی‌ها این موشک‌ها را نه با ماده انفجاری که با کلاهک هسته‌ای مجهز می‌کنند» هشدار می‌دهد که اگر این توانایی از جمهوری اسلامی گرفته نشود، «یک روز آلمانی‌ها از خواب بلند می‌شوند و می‌بینند که موشک‌های هسته‌ای ایران شهرهای کشورشان را هدف گرفته است». مصاحبه نتانیاهو بخشی از کارزاری است که دولت اسرائیل در آستانه دور جدید مذاکرات ایران و گروه ۱+۵ در ژنو به راه انداخته است.

پیش از آغاز مذاکرات و دست یابی به این توافق نکته حائز اهمیت این است که برعکس ایران، طرف مقابل تا کنون اغلب بر سر مواضع خود باقی نمانده است و باید دید که آیا در دور جدید مذاکرات همچنان ۱+۵ بر روی متن پیشنهادی خود پایبند است و یا با ادعاهای جدیدی به میدان می‌آید. آنچه مسلم است توافق احتمالی تنها در صورتی حاصل خواهد شد که طرف مقابل همچنان بر مواضع خود که در مذاکرات گذشته به عنوان نظر نهایی همه اعضا ارائه کرده است باقی بماند و ایران نیز بتواند اصلاحات خود را بر متن مورد نظر بیان کند.  

به هر حال این متن پیشنهادی آن طور که به نظر می‌رسید شامل گام اول، آخر و هدف مشترک است که در صورت توافق برای اجرا یک سال زمان نیاز دارد.

و سرانجام؛ این امر قطعی به نظر می‌رسد که ایران هیچ پیش شرطی را در این توافق نخواهد پذیرفت و گام اول مذکور نیز اقدامات قابل برگشت خواهد بود و در صورتی که همزمان نباشد از سوی ایران نیز اجرایی نخواهد شد.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large