Skyscraper large

فروش طلای سرخ ایرانی به نام افغانستان

 

df3g2df1g11g

علی جلالی

در سال‌های گذشته ایرانیان کشت زعفران را در قبال کشت و تولید خشخاش به افغان‌ها پیشنهاد و آموزش دادند و افغان‌ها هم در این زمینه پیشرفت مناسبی داشته و توانسته‌اند مقدار قابل توجهی از زعفران جهان را در کشور خود تولید کنند اما برخی دست‌اندرکاران از جمله نایب رییس اتحادیه صادرکنندگان زعفران از این توسعه کشت در کشور همسایه و دیگر کشورها به عنوان خیزش جهان برای تصاحب جایگاه ایران در تولید زعفران یاد کرده‌است.

این در حالیست که گزارشات منتشر شده از مشکلات زعفران کاران، موانع موجود در صادرات و همچنین قاچاق این کالا به کشورهای همسایه و صادرات آن با نام و برند آن کشورها حکایت دارد.

روز گذشته خبرگزاری دانشجویان ایران، در مطلبی با اشاره به صادرات زعفران ایرانی با برندهای دیگر کشورها از جمله افغانستان به اروپا نوشت: “به دلیل دریافت عوارض از صادرات زعفران، این محصول به صورت قاچاق از کشور خارج می‌شود و در افغانستان به عنوان زعفران افغان بسته‌بندی و به اروپا صادر می‌شود.”

ایسنا در گزارش خود به نقل از غلامرضا میری نایب رییس شورای ملی زعفران، نوشت: “با حذف عوارض صادرات زعفران، صادرات این محصول حداقل ٢۵ درصد افزایش می‌یابد. در حال حاضر کشور نیاز مبرمی به واردات ارز دارد و صادرت زعفران به عنوان یک محصول غیر نفتی از ارزش بالایی برخوردار است. در سال‌های گذشته با توجه به دو ماده‌ای که در کمیسیون ماده یک تصویب شد قرار بر این بود که از زعفران‌های بسته‌بندی شده صادراتی با وزن بالای ٣٠ گرم، پنج درصد عوارض دریافت شود.”

وی در گفت و گوی خود با این خبرگزاری افزود: “در بند دوم این مصوبه آمده است به زعفران‌های بسته بندی‌شده صادراتی زیر ١٠ گرم باید تا سقف ١٢ درصد جایزه پرداخت شود که در طول این چهارسال بند اول این مصوبه اجرا شد اما خبری از اجرا شدن بند دوم آن نبود.”

نایب رییس شورای ملی زعفران با بیان این‌که ١٠ تا ٢٠ درصد زعفران‌های تولیدی در آشپزخانه و مابقی در صنعت استفاده می‌شود، گفت: “از آنجا که مصرف زعفران کارخانه‌ها بالاست و این محصول را به صورت عمده خریداری می‌کنند خرید گرمی زعفران برای آنها توجیهی ندارد از این رو این محدودیت باعث شده که مشتریان ما به سمت تامین‌کننده‌هایی از قبیل افغانستان، چین، مراکش و… جذب شوند.”

میری نتیجه پرداخت عوارض زعفران را ایجاد محدودیت‌هایی از قبیل نبود رقابت صادرکنندگان دانست و اظهار کرد:” این محصول به صورت قاچاق از کشور خارج می‌شود و در افغانستان به عنوان زعفران افغان بسته‌بندی و به اروپا صادر می‌شود.”

نایب رییس شورای ملی زعفران در هفته های گذشته نیز با اشاره به اینکه رقبای ایران در بازار جهانی زعفران رو به افزایش هستند، نسبت به از دست دادن بازار زعفران هشدار داده و به همین خبرگزاری گفته بود: “رقبای ایران نوسانات قیمت زعفران را نمی‌پسندند و ایران در حال از دست دادن بازار جهانی است.”

میری همچنین با اشاره به اینکه قیمت زعفران از ابتدای امسال حدود ٢٠ درصد افزایش داشته از ارائه راهکارهایی برای جلوگیری از نوسان قیمت زعفران به مسئولان خبر داد که به اعتقاد وی اصلا مورد توجه مسوولان قرار نگرفته است.

وی با اشاره به اینکه زعفران نخستین محصول در کشور است که قیمت واقعی آن به دست کشاورز می‌رسد، افزود:” سود فروش زعفران برای فروشندگان تنها ٢٠ تا ٣٠ هزار تومان است.”

نایب رییس شورای ملی زعفران با اشاره به پیگیری های انجام شده در خصوص تاسیس بانک زعفران در چهار سال گذشته گفت:”در این بانک، زعفران در فصل برداشت از کشاورز خریداری شده و به عنوان پشتوانه تنظیم بازار نزد بانک نگهداری می‌شود. هنگامی‌که دلالان تصمیم می‌گیرند بازار کاذب ایجاد کنند، این بانک برای جلوگیری از نوسانات قیمت، از زعفران موجود به بازار ترزیق می‌کند چراکه این نوسانات شدید قیمت موجب از دست دادن بازار جهانی می‌شود. این بانک برای جلوگیری از ضرر کشاورزان هنگامی‌ که عرضه زیاد است نسبت به خرید زعفران اقدام می‌کند.”

نایب رییس شورای ملی زعفران با اشاره به اینکه نوسان قیمت زعفران روزانه ۴٠٠ هزار تومان است و کار در فضایی با این نوسانات دشوار است، اظهار کرد: “بانک کشاورزی وابسته به وزارت جهاد کشاورزی است اما مسئولان در برابر پیشنهاد احداث بانک زعفران به هیچ وجه ترتیب اثر ندادند حتی با مسئولان مجلس، وزارت‌ تجارت، سازمان توسعه تجارت، وزارت جهاد کشاورزی و بانک‌ها این پیشنهاد را مطرح کرده‌ایم.”

به گفته وی؛ ٩۵ درصد از صادرات زعفران کل کشور از مشهد صورت می‌گیرد که حداکثر ٢٠ درصد زعفران تولید شده در کشور مصرف می‌شود. این در حالیست که هم اکنون ١٢٠ هزار خانوار روستایی از این راه امرار معاش می‌کنند و ۵٠٠ میلیون دلار ارزآوری برای کشور دارد.

این سخنان در حالی منتشر می شود که چندی پیش نیز یک عضو دیگر شورای ملی زعفران هم با اشاره به حضور زعفران هایی با نام و نشان افغانستان در بازار به این خبرگزاری گفته بود: “زعفران افغان هیچوقت رقیب زعفران ایرانی نمی‌شود.”

علی حسینی عضو شورای ملی زعفران، با اشاره به تولید بیش از ٩٠ درصد زعفران جهان در ایران زعفران افغانستان را رقیب جدی برای ایران ندانسته بود. این سخنان وی در پاسخ به نگرانی برخی کارشناسان از تهدیدآمیز بودن توسعه کشت زعفران در افغانستان برای زعفران ایرانی عنوان شده است.

وی با تاکید بر حفظ جایگاه تولید زعفران در ایران گفته بود: “سالانه حدود ٣٠٠ تن زعفران در جهان تولید می‌شود که ایران با تولید حدود ٢٧٠ هزار تن تولیدکننده و تامین کننده بیش از ٩٠ درصد زعفران جهان است و کشورهای دیگر تنها ١٠ درصد از این محصول را تولید می‌کنند. برخی کشورها مانند افغانستان که حدود یک درصد از زعفران جهان را تولید می‌کنند هیچ‌گاه نمی‌توانند تهدیدی برای زعفران ایرانی باشند.”

عضو شورای ملی زعفران با بیان اینکه حدود ۵٠٠ هزار کشاورز در مزارع زعفران فعالیت دارند از درآمد سالانه حدود ٨٠٠ هزار تومانی آنها از محل فروش خبر داده و گفت: “در حال حاضر در اوج فصل برداشت زعفران هستیم که تا ٢٠ روز آینده ادامه دارد و پیش‌بینی می‌شود حدود ٢٧٠ تن زعفران از مزارع کشور برداشت شود. هر هکتار زمین زعفران در شرایط مطلوب حدود چهار کیلوگرم محصول می‌دهد که بین ١۶ تا ٢٠ میلیون تومان نصیب درآمد کشاورزان می‌شود حتی اگر قیمت ٣٠ تا ۴٠ هزار تومانی گل زعفران را نیز محاسبه کنیم هر هکتار زعفران حدود ۵٠٠ کیلوگرم گل دارد که درآمدی حدود ١۵ تا ٢٠ میلیون تومان نصیب کشاورز می‌شود.”

به گفته وی اگر هزینه پیاز یا بذر زعفران را به دلیل افزایش و تکثیر آن در سال‌های آینده در نظر نگیریم، هر زعفران‌کار از تولید هر کیلوگرم زعفران یک تا دو میلیون تومان سود می‌برد. وی همچنین معتقد است که اگر به صورت میانگین حدود ١/۵ میلیون تومان سود را برای هر کیلوگرم زعفران تولید شده در نظر بگیریم، زعفران‌کاران پس از فروش ٢٧٠ تن محصول خود حدود ۴٠۵ میلیارد تومان سود می‌برند که می‌توان سرانه سود آن‌ها را حدود ٨٠٠ هزار تومان در نظر گرفت.

حسینی علت سرانه سود پایین کشاورزان نسبت به دلالان را در این دانست که آن‌ها تعداد اندکی هستند که کل سود حاصل از فروش زعفران در بین آن‌ها تقسیم می‌شود اما ۵٠٠ هزار زعفران کار با تحمل سختی‌ها و مشکلات از تولید محصول خود سود چندانی نمی‌برند. پیش از این عضو شورای ملی زعفران اعلام کرده بود که دلالان از فروش طلای سرخ ٢۵٠ میلیارد تومان سود می‌برند.

تا به امروز ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان است و به دلیل دارا بودن تنوع آب و هوایی، بسیاری از محصولات باغی و زراعی آن از جمله زعفران ، دارای کیفیت عالی می باشد. طی ده سال اخیر ، میزان تولید زعفران ایران رشد قابل توجهی داشته که بخش گسترده ای از این تولیدات صادر می شود.

طبق اطلاعات موجود، ایران با سطح کشتی بیش از ۴١ هزار هکتار و تولید سالیانه نزدیک به ٢٧٠ تن زعفران، اولین و بزرگترین تولیدکننده زعفران می باشد که بیش از ٨۵درصد تولید جهانی را به خود اختصاص داده است. بعد از ایران؛یونان با ٧/۵ تن تولید ،مراکش با ٣/٢ تن تولید ،کشمیر با ٣/٢ تن تولید، اسپانیا با ١ تن تولیدو ایتالیا با ١/٠ تن تولید سالیانه، به ترتیب در مقامهای دوم تا ششم تولید زعفران در جهان قرار دارند.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large