Skyscraper large

اقتصاد، دولت و سپاه به روایت جمشید أسدى

fgh56fg55g

علی جلالی

در پی سخنان رییس دولت یازدهم درباره فعالیت اقتصادى سپاه و یاری رساندن این نیرو به دولت برای به انجام رساندن برخی پروژه های اقتصادی، برخی فرماندهان سپاه با استقبال از این درخواست، قول همکاری داده و حتی صحنه را مناسب یافته و از نقدهاى ناظران اقتصادى و آنچه “تبلیغات علیه سپاه” خواندند شاکى شده اند. 

پس از تایید فعالیت اقتصادى سپاه توسط رییس جمهور، برخی کارشناسان اعتبار و کارکرد سخنان آقای روحانی برای حل و فصل مشکلات اقتصادی، هسته ای و حقوق بشر در ایران را در معرض پاره اى از پرسش ها قرار داده اند. 

در این باره دکتر جمشید اسدی، کارشناس اقتصادی و استاد دانشگاه در پاریس، طی گفتگویى با روزنامه راه دیگر، روند پیش رو را امیدوارکننده ندانست و حتی مسائل مطرح شده از سوی دولت و سپاه را نشانه ای در پیش بینی عدم تحقق شعارهای آقای روحانی در سیاست های پیش رو خواند. آنچه در پى مى آید مهمترین بخش دیدگاه هاى دکتر اسدى در گفتگو با راه دیگر است:

 معناى سخنان رهبر جمهورى اسلامى 

 ”آنچه را که آقای خامنه ای گفته است مبنی بر اینکه سپاه لزومی ندارد که در سیاست کشور مشارکت کند، بسیاری از منتقدان نظام و هموندان اوپوزیسیون، شتابزده اینطور قضاوت کردند که رهبر نظام معتقد است که سپاه دیگر در سیاست کشور شرکت نکند. 

اما به نظر من آقای خامنه ای نظام خود را به خوبی می شناسد. او می داند که این یک نظام سیاسی است که بخشی از جناح هایی که جزو پایه های آن هستند، با هم نوعی رقابت درون نظامی دارند که مبتنی بر خودی بودن و غیر خودی بودن است. اونجا که می گویند خودی و غیر خودی اشاره بر همین است. 

حیات نظام به تبادل بین این نیروها وابسته است، آنجایی که رهبر نظام می گوید سپاه در سیاست شرکت نکند، نه به این معنا است که اگر در بحران یا اتفاقی شبیه جنبش سبز ١٣٨٨ و اعتراضات مردمی بوجود آمد سپاه دخالت نکند، همچنین نه به این معنی است که اگر بحرانی متوجه ایران شد برای دور کردن این بحران از نظام جمهوری اسلامی سپاه پاسداران دست به اقداماتی در کشورهای دیگر مثل افغانستان و عراق نزند. 

این رقابت بین جناح های مختلف وجود داشته و بعضی از گردونه نظام برای همیشه بیرون انداخته شده و برخی دوباره حضور دارند. از بنی صدر گرفته تا آقای هاشمی در این رقابت مورد حمله و فشار قرار گرفته اند. اما این رقابت ها چیز تازه ای نیست، تنها چیزی که آقای خامنه ای خواسته این است که سپاه به نفع هیچ کس وارد نشود تا باعث به خطر افتادن نظام ولایت فقیه نشود.” 

رییس دولت و سخنان متضاد  

” حرف آقای حسن روحانی هم در عین اینکه تازگی ندارد، اما بسیار یأس آور و نگران کننده است. ایشان گفته است که سپاه باید در کارهای اقتصادی شرکت کند و عدم این مشارکت به گفته ایشان غلط است. از زمانی که ایشان دولت خودش را معرفی کرده، این دو خط متضاد را در تمام صحبت های ایشان می توان دید، اگر غیر از این بود ایشان جزو آن هشت نفر کاندیدای مورد تأیید رهبری قرار نمی گرفت. 

ببینید تیم اقتصادی آقای روحانی یکی از بهترین، کارآزموده ترین، با تجربه ترین و دانش آموخته ترین تیم های اقتصادی است که در تاریخ جمهوری اسلامی وارد این دولت شده، اما در عین حال می بینیم که در دل همین کابینه و دولت، جناح دیگری است که به شدت از خط و تفکر دیگری دفاع می کند. بگذارید روشنتر بگویم، اگر این تیم اقتصادی بخواهد به درستی کار کند باید اقتصاد بازار بنیاد را به راه بیاندازد و از انحصار و رانت خواری و فساد بیرون آمده و برای این کار نیاز به حقوق تجارت است و این یعنی حقوق مدنی و این یعنی حقوق شهروندی و باز هم به این معنی خواهد بود که حقوق مالکیت شخصی به رسمیت شناخته شود. 

اما می بینید تضاد چنین است که وزیر دادگستری در این کابینه کسی می شود که تا به امروز در کارنامه خدماتی ایشان جز دفاع از خواص نکته دیگری نمی بینید. 

بگذارید یک تضاد دیگر را بگویم، وقتی که آقای روحانی رییس جمهور شده بودند و هنوز کابینه خودشان را معرفی نکرده بودند، نشستی داشتند با ارباب جراید و در پاسخ سوالات اقتصادی به طور قاطع و روشن پاسخ می دهد که اقتصاد به شرطی به راه می افتاد که از انحصارگرایی جلوگیری شود. 

به ویژه اینکه در شرایط حاضر بسیاری از تحریم ها بر سر ایران و کشور رفت که مسبب آن سپاه پاسداران و فعالیت های آن است که اگر متصدی آن سپاه پاسداران نبود، آن بخش های اقتصادی مورد تحریم قرار نمی گرفت. پس ایشان ادعای بیرون آمدن سپاه از اقتصاد و جلوگیری از انحصارگرایی در اقتصاد داشتند اما در صحبت دیگری می گوید کار غلطی است که سپاه از اقتصاد بیاید بیرون.” 

توافقی از پیش تعیین شده  

“توافقى میان رهبرى و دولت صورت گرفته، این توافق مربوط به امروز و دیروز نیست، این توافق مربوط به زمانی است که این هشت نفر کاندیدا مورد تأیید رهبری و نظام قرار گرفتند، خود آقایان باید نظام را پذیرفته و در چارچوب آن فعالیت کنند و این یعنی جناح های فرادست نظام که خود را صاحب کشور می دانند بپذیرند. 

به باور من تضاد و دوگانگی در دولت ایشان وجود دارد و این اشتباه است که فکر کنیم حتی یک در هزار می توان تعادل را حفظ کرد و از مشکلات ایران کاست.می توان تعادل را نگه داشت، اما نمی توان مشکلات اقتصادی سیاسی کشور را حل کرد. 

این که آقای روحانی گفتند که از سپاه دعوت کرده اند به اقتصاد معنی آن این نیست که سپاه می خواهد برگردد به اقتصاد، بلکه ایشان فقط توافقی که از پیش شده را عنوان کرده است.” 

ادعاهاى سپاه 

 ” آنچیزی که فرماندهان سپاه و از جمله سردار شریف گفته اند، همان رقابتی است که به پیش از این به شما گفتم. این سخنان نشان می دهد که در کشور ما رقابت اقتصادی وجود ندارد یعنی رقابت عادلانه بازار بنیاد وجود ندارد، ایشان هم همین را بیان می کند. 

از روز اول این حرف ها یک تعارف بود. حضور سپاه در طول تاریخ انقلاب به شکلی درآمده که بیرون رفتن آن از بخش اقتصاد منوط به این تعارف ها نخواهد بود. درآمدهای سرشاری که از این قراردادهای اقتصادی نصیب سپاه شده آنقدر اشتهاء آور است که هیچ یک از این آقایان از سود آن نخواهد گذشت. اگر بخواهیم مقایسه ای بکنیم، بیشترین قراردادهای اقتصادی نظامیان در زمان ریاست جمهوری احمدی نژاد صورت گرفته و بیشترین سود را این نیروها برده اند.” 

 استقبال نظامیان از دخالت بیشتر در اقتصاد  

 ” اینکه یکی از فرماندهان خواستار بررسی و پیگیری ارتباط رقبای منتقد اقتصادی خود به جریان های سیاسی شده است، به خوبی نشان از امنیتی بودن فضای رقابت اقتصادی کشور است. و شوربختانه این احتمال وجود دارد که با ایراد این سخنان و چراغ سبز دولت روحانی این قضیه شدت بیشتری بگیرد. 

اما در خصوص دلیل ادعای سردار شریف در مورد دخالت ملی مذهبی ها در اقتصاد و قراردادهای بزرگ بگذارید بگویم که هیچ یک از این افراد در نظام جمهوری اسلامی، نه تنها قراردادهای اقتصادی و رانت خواری در دولت ندارند، بلکه وضع اقتصادی بسیار خرابی هم دارند.” 

نشانه‌ها و نگرانی‌ها 

” متأسفانه این مهندسی انتخابات هم که در این نوبت انجام شد، متفاوت بود. کسانی که در حقیقت این انتخابات را هم مهندسی کردند، خواسته اند که همچنان نیروی فرادست در اقتصاد و سیاست کشور باشند. 

“آنچیزی که باعث نگرانی است اینکه، اگر قرار نباشد که دولت و نظام اسلامی در مورد پرونده هسته ای با جامعه جهانی به توافق برسند، بدون شک مدیران کشور کماکان در مورد کارآفرینی و سرمایه گذاری و به راه انداختن چرخ اقتصادی به مشکل بر خواهند خورد، در این شرایط تنها چیزی که می تواند به یاری دولت بیاید، بخش نظامی امنیتی است که متأسفانه این در صحبت های مطرح شده به خوبی دیده می شود.  چرا که وقتی قرار باشد تحریم ها و مشکلات سرمایه گذاری و تجارت بین المللی بر قوت خود باقی باشد، نظامی ها باید مشارکت کنند و راه دیگری نخواهد ماند.

در نهایت با این درخواست روحانی وپاسخ سپاه و آنچه که مطرح شده است گمان ادامه سیاست تنش افروزی در مورد پرونده هسته ای و توافق با جامعه جهانی بر قوت خود باقی است.”

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large