Skyscraper large

رفتار مردم؛ بازتاب یک منظومه

734661 - فاریا بارلاس - faria barlas

فاریا بارلاس

در جامعه امروزه  شاهد آن هستیم که  رفتارهای گروهی مردم پتانسیل تاثیرگذاری بر تصمیمات جمعی را داراست.    رفتارهای اجتماعی مردم تابع فرد و هم تابع موقعیتی ست که فرد در آن قرار می گیرد. چنانکه می دانیم افراد مختلف در یک موقعیت معین به شیوه های متفاوت عمل می کنند. رفتار یک فرد بازتاب منظومه یگانه ای از ویژگی هایی است که وی با خود به موقعیت می آورد. نکته قابل تامل در رفتارهای فردی و    اجتماعی  آن است که اگر موقعیت ها در نظر افراد واقعی بنمایند پی آمد های آنها نیز واقعی خواهند بود. به بیان دیگر مردم تنها به ویژگی های عینی یک موقعیت واکنش نشان نمی دهند بلکه به تعبیر و تفسیرهای ذهنی خود از آن موقعیت نیز عکس العمل نشان می دهند. این امر یکی از عللی است که موجب می شود افراد مختلف در یک موقعیت عینی معین به گونه های متفاوت عمل کنند. فردی که یک عمل زیانبار را ناشی از سونیت تلقی می کند نسبت به شخصی که همان عمل را  ناشی از عدم صلاحیت می داند متفاوت رفتار می کند.  اینگونه  عکس العمل و واکنش ها را می توان در عرصه سیاسی جامعه نیز مشاهده نمود. به این معنی که شخصیت های سیاسی کشور و به خصوص انان که  بنا به هر دلیلی انتخاب مردم بوده اند و وعده احقاق مطالبات مردمی را داده اند همواره بر اساس  عملکردهای  سیاسی خویش در وزنه ازریابی مردم قرار می گیرند.  اعضای جامعه نیز با تکیه بر تعبیر و تفسیرهای ذهنی خود از این عملکردها واکنش نشان می دهند. به واقع رفتارهای فردی ما نیز در مقابل حوادث و اتفاقات روزانه بر پایه تعبیر و تفسیر ما از شرایط شکل می گیرد.  از نگاه روانشناسی نظریه مدل شناختی که روان پزشک آمریکایی  به نام ارین بک ارایه داد می تواند پدیده رفتارهای فردی و اجتماعی و پیوند آن به دیدگاه افراد و قوه پردازش اطلاعات را توضیح داد.  هستۀ مرکزی مدل شناختی این است که پردازش اطلاعات انسان یا ساختار معنایی بر تمام تجارب هیجانی و رفتاری تأثیر میگذارد. این طرز فکر پیشینه ای طولانی دارد و تا متفکران یونان باستان مانند زنون و اپیکور قابل ردیابی است. اپیکتتوس فیلسوف رواقی میگفت: این خود اشیا و پدیده ها نیستند که انسانها را تحت تأثیر قرار میدهند آنچه انسانها را تحت تأثیر قرار میدهد، نگرشی است که آنها نسبت به این اشیا و پدیده ها پیدا میکنند.

باید در نظر داشت که عوامل متعددی در پردازش اطلاعات انسان تاثیرگذار هستند و برخلاف تصور بسیاری , در مواقع متعددی اطلاعات داده شده از سوی اجتماع  و اطرافیان در مغایرت با واقعیت و یا انگیزه انان تفسیر و به دنبال آن تحریف می شود.

طرح ها یا اعتقادات مهم یک فرد موضوع تحریفات شناختی هستند . بدلیل این که اغلب طرح ها از کودکی شروع می شوند ، فرایندهای فکر که از این طرح پشتیبانی می کنند ، شاید اشتباهات دوران کودکی را منعکس نمایند. تحریفات شناختی زمانی ظاهر می شود که پردازش اطلاعات غلط یا غیر موثر است . این تحریفات اگر متناوبا و به دفعات رخ دهند ، می توانند منجر به ناراحتی ها یا اختلالات روان شناختی شود.

تحریف های شناختی اولین بار توسط آرون تی بک مطرح شد. خطاهای شناختی در نظریه بک عبارت است از باورهای غیر مطقی که به طور اتوماتیک وار به ذهن انسان خطور می کنند و بیشتر افراد در مواقع متعدد دچار تحریف ها و یا خطاهای شناختی در ابعاد کوچک و بزرگ می شوند و تنها زمانیکه تحریف ها به صورت گسترده ای رفتارها و واکنش های فرد را تحت تاثیر قرار دهند شخص دچار اختلالات روحی می شود. بنابراین می توان گفت که خطاهای شناختی بیش از تصور انسانها عملکرد آنان را تحت شعاع خود قرار می دهند و بسیاری از واکنش ها و رفتارهای فردی و گروهی افراد در جامعه را سبب می شود. در پردازش اطلاعات علاوه بر تجارب کسب شده از دوران کودکی طغیان احساسات و هیجان های دورنی ما نیز تاثیر گذارند. هیجانها معرف داده های درونی هستند که بر انگیزش و رفتـار اثر میگذارند. در واقع، هیجان ممکن است مقدم بر شناخت باشد و داده های تجربی نشان میدهد که از طریق ساختارهای مغزی زیر قشری کنترل میشود. هیجانها میتواننــد بـر طیفـی از فرایندهـای شـناختی، از جملـه سـوگـیری در توجـه و حافظـــه، قضاوتهــا و تصمیمگیری اثر بگذارند. بنابراین   احساسات  میتوانند بــه صـورت یـک منبـع اطلاعاتی بر قضاوت اثر بگذارند و هیجانها نیز موجـب هدایـت و سـوگـیری شـناخت میشـوند. در پـردازش اطلاعــات در انســان، شناخت تحـت تـأثیر عوامـل هیجـانی و فراشـناختی اسـت. بنـابراین، دستکاری حالتهای احساسی ممکن است باعث تغیــیر ارزیابیهـا شود. تشریح عکس العمل های ما با استفاده از تئوری های روان شناسی شناخت رفتارهای فردی و گروهی ما را امکان پذیر می سازد. ضمن اینکه بر اساس آنچه گفته شد مشاهده می کنیم که احتمال پردازش نادرست اطلاعات در افراد بسیار بالاست. این آگاهی می تواند مسبب انعطاف بیشتر افراد در پافشاری بر برخی واکنش ها و رفتارهای گروهی آنان باشد و  امکان برقراری گفتمان های سازنده در جامعه  را توسعه بخشد. 

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large