Skyscraper large

“وزارت زنان” در گفتگو با شهلا اعزازى، استاد دانشگاه

89sd654gte

مژگان مدرس علوم

دولت محمود احمدی نژاد در حالی به کار خود پایان داد که در یک نگاه کلی کارنامه موفقی در حوزه زنان از خود بجا نگذاشت. اگرچه او کار خود در حوزه زنان را با جمله “زنان تاج سر همه ملت هستند” آغاز کرد و در طول تاریخ جمهوری اسلامی اولین وزیر زن در ریاست جمهوری او قدم به کابینه دولت گذاشت؛ اما میراث دولت او چیزی جز محدودیت‌ها و تبعیض‌های مضاعف برای زنان نبود.

در طول هشت سال گذشته در برخورد با مطالبات جامعه زنان همواره فرهنگ پدرسالارانه سنگینی کرد و زنان هیچگاه در ساختار برنامه ریزی و مدیریت کلان کشور جایگاهی نداشتند.

اما وعده های حسن روحانی در حوزه زنان بار دیگر امید برای رفع تبعیض های جنسیتی و پاسخگویی به مطالبات زنان را بالا برد. او در شعارهای انتخاباتی خود ایجاد وزارت خانه زنان را برای بازگرداندن حقوق زنان لازم دانست، طرحی که مخالفان و موافقان خود را داشت.

آیا ایجاد وزارت خانه زنان، گامی مثبت در جریان سازی عدالت جنسیتی در ساختار کشور خواهد بود یا محدودیت های بیشتری را برای زنان رقم خواهد زد؟

این سوال محوری و موضوع مورد بحث است که با دکتر شهلا اعزازی، استاد دانشگاه علامه طباطبایی و عضو انجمن محققان مستقل مسائل زنان در میان گذاشتیم.

 متن کامل گفتگو در پی می آید:

خانم اعزازی! به نظر شما ایجاد وزارت خانه زنان در جامعه کنونی ایران کمک به رفع تبعیض های جنسیتی می کند یا باعث تحکیم این تبعیضات می شود؟ 

تشکیل وزارت زنان مسئله جدیدی نیست و این طرح قبلا هم مطرح شده است و به یک صورت کلی نمی توانیم در خصوص مثبت و منفی بودن چنین طرحی و بدون در نظر گرفتن شرایط کلی حاکم بر جامعه و دید کلی که نسبت به زنان وجود دارد، نظر بدهیم. ایجاد چنین وزارت خانه ای با هدف و دید مرتبط است؛ که اصولا برای چه هدفی این وزارت خانه را می خواهند تشکیل دهند. اگر ایجاد چنین وزارت خانه ای برای ارتقاء موقعیت زنان باشد و یک وزارت خانه قوی و قدرتمند باشد که بتواند مشکلات زنان را به هئیت دولت یا وزارت خانه های دیگر ارجاع دهد و به آنها بقبولاند که اقداماتی برای رفع آن مشکلات انجام دهند (که بستگی به وزیر آن هم دارد) در کل عملی مثبت است. اما اگر بخواهد به عکس آن تبدیل شود و تبدیل به وزارت خانه ای شود که در جهت بیرون راندن زنان از فضای عمومی و در جهت ایجاد محدودیت زنان عمل کند، قطعا اقدامی منفی است.

مخالفان این طرح معتقدند که ایجاد وزارت خانه زنان خود نوعی تفکیک جنسیتی است و باعث احاله شدن همه مسائل زنان در این وزارت خانه می شود و وزارت خانه های دیگر از خود سلب مسئولیت می کنند…

ببینید من عکس این قضیه را می گویم، یعنی اگر یک وزارت خانه زنان بوجود بیاید آن وزارت خانه است که مطالبات زنان را باید به وزارت خانه بهداشت، آموزش و پرورش و وزارت خانه های دیگر ارجاع دهد و سعی در برطرف کردن نکات منفی که در این وزارت خانه ها وجود دارد کند. یا همانطور که شما اشاره کردید در جهت تفکیک جنسیتی کار کند مانند بیمارستان زنانه، بیمارستان مردانه. به همین علت مهم دید کلی است و اینکه هئیت دولت یا حکومت به چه هدفی این وزارت خانه را می خواهند تشکیل دهند؟ اگر در جهت رفع تبعیض جنسیتی باشد مفید خواهد بود زیرا به محلی تبدیل خواهد شد که کلیه مشکلات زنان در آن منعکس خواهد شد و به وزارت خانه های مرتبط ارجاع داده خواهد شد. اما اگر تصور و تفکر بر روی تشدید تبعیض جنسیتی باشد تبدیل به یک وزارت خانه منزوی می شود که در گوشه ای قرار گرفته و وزارت خانه های دیگر مشکلات زنان را به آنجا ارجاع می دهند و هرگز اتفاقی در جهت رفع مشکلات زنان نخواهد افتاد.

تشکیل وزارت زنان یکی از مهمترین وعده های آقای روحانی در حوزه زنان بود آیا با راهبردهایی که از سوی ایشان مطرح شده است چشم انداز روشنی در جهت رفع تبعیضات موجود علیه زنان می بینید؟

ما همیشه سعی می کنیم نگاه خوش بینانه و چشم انداز روشنی داشته باشیم و این حداقل امید را از دست نمی دهیم. اما هنوز اطلاعی از اینکه آقای روحانی در این زمینه چه خواهند کرد و وعده هایی که داده شده تا چه حد می تواند جامه عمل به خود بپوشاند نداریم. به هر حال زمانیکه در انتخابات وعده ای داده می شود قطعا امکانات را تا حدودی سنجیده اند و خود را موظف به انجام قول و قرار خود می دانند. امیدوارم ایشان هم وعده های خود را سنجیده باشد و اینکه چرا وعده داده و هم اینکه خود را موظف به انجام آنها بداند. اما مسئله مهم تر از آن این است که زمانیکه مطالبات مطرح می شود خودش نوعی طرح مسئله است. یعنی اگر فرض کنیم آقای روحانی هم نتوانند به این مطالبات جواب دهند، این مطالبات چیزی نیست که از بین برود و دوباره مطرح می شود و باعث متوجه کردن هئیت دولت و دست اندرکاران به چنین مطالباتی می شود. حالا دولت تا چه اندازه مسئول باشد و خودش را در برابر مطالبات زنان و گروههای دیگر مسئول بداند مسئله ای است که در آینده خودش را نشان خواهد داد. اما به اعتقاد من هر دولتی که روی کار می آید باید در مقابل درخواست های مردم بخصوص درخواست هایی که گروههای تحت فشار (یعنی اقلیت البته نه به معنای کمبود تعداد، بلکه بمعنای به حاشیه رانده شده ها) پاسخگو باشد. در هر حال مطالبات و درخواست های زیادی از آقای روحانی شده است و ایشان کسی است که باید به این درخواست ها پاسخ دهد و کسانی هم که این درخواست ها را مطرح کردند انتظار پاسخگویی مثبت را از ایشان دارند.

 به مطالبات زنان اشاره کردید، به نظر شما اهم مطالبات و انتظارات زنان از دولت  چیست؟

مطالبات زیادی مطرح شده است و مهمترین آن این است که:

دید تبعیض جنسیتی از بین برود. متاسفانه در چند سال اخیر شاهد بودیم که تبعیض جنسیتی نه تنها تبدیل به تبعیض مثبت برای زنان نشد، بلکه به تبعیض مثبت برای مردان تبدیل شد. نمونه های آن را در تفکیک جنسیتی دانشگاهها دیدیم که بخش زیادی از دختران به دانشگاه راه پیدا نکردند.

  • مطالبه بعدی آن است که آنچه که حقوق انسانی و آنچه که باید به تک تک افراد جامعه تعلق گیرد به زنان هم تعلق بگیرد؛ نه اینکه به صرف زن بودن از حقوق اصلی خود محروم شوند.
  • حذف دید زن ستیزی و داشتن دیدگاهی مثبت نسبت به مسئله زنان از دیگر مسائلی است که در جامعه زنان مطرح می شود.
  • رفع مشکلاتی که در زمینه های اقتصادی، اجتماعی، حقوقی و …است، به شرط داشتن دید مثبت نسبت به اینکه حقوق برابر زن و مرد باید در جامعه وجود داشته باشد.
  • همچنین توزیع قوانین خانواده که بصورت مکتوب وجود دارد که نابرابری در خانواده است.
  • در حوزه اقتصادی هم باید فکری به حال بیکاری دختران تحصیلکرده کرد. زیرا اگر درصدها را مورد توجه قرار دهیم می بینیم که دختران با تحصیلات بالا دوبرابر بیشتر از مردان بیکار هستند.

البته این مطالبات زمانی تحقق خواهند یافت که اراده ای برای پاسخگویی و رفع مشکلات زنان باشد.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large