Skyscraper large

مذاکره با آمریکا آزمونی برای رهبری

s5df55d-مهدی ساوالان پور- mehdi savalan poor

مهدی ساوالان پور

در سالهای پس از انقلاب ۵۷ و به ویژه در دوران آیت الله خامنه‌ای در کسوت رهبر جمهوری‌اسلامی، بارها بحث مذاکره با آمریکا از جانب افراد و سیاسیون هر دوطرف مطرح شده اما همیشه یک نظر بالاتر از دیگر نظرات وجود داشته است، پاسخ منفی رهبر کنونی نظام.

امروزه ایران به واسطه اتخاذ سیاست‌های نادرست در بحث هسته‌ای وارد تقابل با جامعه بین‌الملل شده که این تقابل نه تنها باعث گردیده چهره‌ای نامطلوب از ایران و ایرانی به تصویر کشیده شود، بلکه آمریکا و همپیمانانش در اتحادیه اروپا به منظور ایجاد فشار بر نظام جمهوری اسلامی، تحریم های گسترده اقتصادی علیه ایران را اجرایی کرده و عملا کشور را دچار انزوا کردند.

حل بحران هسته‌ای امروز به مهم‌ترین مساله در حاکمیت تبدیل شده است که به دلیل ناتوانی ایران در مذاکرات و سیاسیت‌های انقباضی اتخاذ شده از سوی رهبر جمهوری اسلامی، هزینه‌های زیادی را بر کشور و مردم وارد آورده است و بحران اقتصادی ناشی از تحریم‌ها به بزرگ‌ترین چالش میان مردم و حاکمیت تبدیل شده است.

در این میان تقابل بین ایران و آمریکا بیشترین ضربه را در حل مساله هسته‌ای به ایران وارد کرده است که به نظر می‌رسد تا هنگامی که این روش وجود دارد هرگونه سرمایه‌گذاری دیپلماتیک منجر به شکست شده و راهی برای برون رفت از شرایط فعلی وجود ندارد و به این دلیل بارها بحث گفتگوی مستقیم میان این دو کشور به اشکال گوناگون مطرح شده است تا هر دو طرف بر اساس سیاست‌هایشان وارد گفتگویی معنا‌دار شوند.

با پیروزی حسن‌روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۴ خرداد، هر دوطرف نشانه‌های خوبی را برای این مساله ارسال کردند و غرب امیدوار است روحانی اعتدال‌گرا پاسخ مثبتی به این حرکت بدهد و با تعیین کابینه و تیم مذاکره کننده هسته‌ای میانه‌رو، راه را حتی برای مذاکره دو جانبه و مستقیم با آمریکا باز کند.

اما در این میان نقش سیدعلی خامنه‌ای که سالهاست بر طبل نفی مذاکره با آمریکا می‌کوبد بسیار حیاتی و تاثیرگذار است، با وجود شواهدی مبنی بر خواست رییس جمهور منتخب و سران دولت آمریکا برای مذاکره، اوست که تصمیم نهایی را می‌گیرد.

رهبر کنونی انقلاب اسلامی در تازه‌ترین اظهارات خود در خصوص مذاکره با آمریکا با تاکید بر اینکه امریکایی‌ها غیرقابل اعتماد و غیرمنطقی هستند و در برخوردهایشان صادق نیستند، گفته است: ما همواره معتقد به تعامل با دنیا بوده و هستیم اما نکته مهم در تعامل با دنیا، شناخت طرف مقابل و درک اهداف و شگردهای اوست زیرا اگر او را به درستی نشناسیم، پشت پا خواهیم خورد.

وی با بیان اینکه در ابتدای امسال هم گفتم که به مذاکره با امریکا خوش‌بین نیستم خطاب به مسئولان جمهوری اسلامی گفته است: در تعامل با دنیا، نباید عملکرد دشمنان خود را از یاد ببریم حتی اگر بنابر مصالحی، آن را به روی او نیاوریم و در تعامل با دنیا، هنر این است که بتوانید راه خود را ادامه دهید بدون آنکه طرف مقابل بتواند مانع حرکت شما بشود و اگر تعامل با دنیا منجر به برگشت از مسیر شود، یک خسارت است که این مسائل باید مورد توجه مسئولان باشد.

در شرایطی این سخنان از سوی خامنه‌ای مطرح می‌شود که با پیروزی حسن‌روحانی موج امیدی از تغییر در سیاست‌های جمهوری اسلامی در انظار جهانی پدید آمده است، اما رهبر ایران این پیام را به غرب می‌دهد که هرگونه مذاکره و تعاملی فقط با اجازه و مدیریت من است که صورت می‌گیرد و تغییر رییس قوای اجرایی کشور تاثیری در این خصوص ندارد.

این سخن که حسن‌روحانی سیاست‌گذار جمهوری اسلامی نیست بلکه تنها مجری سیاست‌های تعیین شده نظام از سوی رهبری است از زبان منصوبین و نزدیکان آقای خامنه‌ای به کرات تکرار شده و آنان حتی آرا ریخته شده در صندوق‌های رای یازدهمین انتخابات ریاست جمهوری را نشانه اعتماد و ارتباط مردم به رهبری می‌دانند.

در این زمینه به اظهارات زیر از سوی برخی مسئولان نظام بنگرید:

آیت‌الله علوی‌گرگانی از مراجع تقلید: مسئولان باید بدون چون و چرا از رهبری معظم انقلاب تبعیت محض داشته باشند و کسی نمی‌تواند از این موضوع مستثنی باشد و مسئولان باید فرمایشات رهبر معظم انقلاب را در تمام زمینه ها ملاک عمل خود قرار دهند و بدانند که این تبعیت ارزشمند خواهد بود.

هادی قوامی نماینده اصول‌گرای مجلس : قطعا با تغییر رییس‌جمهور تغییری در سیاست‌های کلی نظام اتفاق نمی‌افتد بلکه این نظام منسجم‌تر، متحدتر و با کیفیت بهتری این اهداف را دنبال خواهد کرد و تنها فرمایشات رهبری است که باید مد نظر قرار گیرد.

حجت الاسلام محمدتقی پورمحمدی، نماینده مردم آذربایجان‌شرقی در مجلس خبرگان: رییس جمهور منتخب باید قانون و امر ولایت فقیه را فصل الخطاب قرار دهد و بتواند در راستای سیاست‌های کلی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران گام بردارد.

حجت الاسلام عبدالله حاجی صادقی جانشین نمایندگی رهبری در سپاه: در نظام اسلامی یک سیاست گذار بیشتر وجود ندارد که آن هم ولی فقیه است، رییس جمهور رییس قوه مجریه است نه نظریه پرداز و سیاست‌گذار در روابط خارجی، سیاست‌های خارجی دست رییس‌جمهور نیست بلکه دیپلماسی خارجی بر عهده رییس جمهور است. کاندیداهایی در مناظره‌ها سخن از تغییر و تحول در سیاست خارجی می‌گفتند، این سخن درستی نبود، چون سیاست خارجی دست شما نیست که بخواهید آنر ا تغییر دهید این ها در حوزه اختیارات ولایت است.

سرتیپ پاسدار یدالله جوانی مشاور نمایندگی رهبر جمهوری اسلامی در سپاه : اگر تصور غربی‌ها این باشد که با روی کارآمدن دولت جدید در ایران، رفتار سیاسی نظام اسلامی در موضوع هسته‌ای تغییر می‌کند، این اشتباه بزرگی از سوی آن‌ها است.

در حالی این سخنان از سوی طرفداران رهبر انقلاب بیان می‌شود که حسن روحانی در تبلیغات  انتخاباتی بارها وعده بازگشت عقلانیت در سیاست خارجی و تعامل با دنیا داده بود و تنها راه حل مشکلات اقتصادی را گفتگو و مذاکره برای رفع تحریم‌های اتخاذ شده از سوی غرب بیان کرده و سیاست‌های هشت ساله دولت احمدی‌نژاد و نظام را باعث به وجود آمدن مشکلات دانسته بود.

وی دلیل ورود خود به عرصه رقابت‌های انتخاباتی را اینگونه بیان کرده بود: ما برای اینکه به اهداف ملی دست پیدا کنیم و برای اینکه کشور را از تحریم ظالمانه نجات دهیم و برای اینکه روابطمان را با دنیا براساس تعامل سازنده بنیان‌گذاری کنیم در این عرصه ورود کرده‌ایم.

اما با توجه به صحبت‌های اخیر آقای خامنه‌ای و موضع گیری اقتدارگرایان در بحث مذاکره با آمریکا و حل مشکلات ناشی از سیاست‌های هسته‌ای، رییس جمهور منتخب راه سختی در پیش رو دارد هرچند از سوی دولت باراک اوباما ابراز امیدواری برای مذاکره رو در رو وجود دارد و درخواست نمایندگان آمریکا برای تعامل با ایران هم در این راستا صورت گرفته است .

حسین سبحانی‌نیا در خصوص این اقدام نمایندگان آمریکا گفته است: خواسته نمایندگان کنگره آمریکا از اوباما برای اتخاذ رویکرد دیپلماتیک با ایران واقع‌بینانه‌تر از برخوردی است که برخی سیاست‌مداران آمریکایی در قبال ایران دارند و همین اخیرا موضعی گرفته بودند و قضاوت بیجایی کرده بودند که با دولت آقای روحانی نمی‌شود کار کرد یا امیدی برای کار با او بست، در حالیکه هنوز دولتی تشکیل نشده است و درخواست نمایندگان آمریکا برای تعامل با ایران نشان از اختلاف‌نظر بین مقامات کنگره نسبت به مساله ایران است و ما امیدواریم همین نگاه آمریکا را در مسیر درست و واقع‌بینانه‌ای نسبت به مسائل کشورمان قرار دهد.

اما در این میان نیویورک تایمز خبری را منتشر کرده است که در اوایل ماه جولای( اواخر خرداد ماه) نوری مالکی در دیداری با سفیر ایالات متحده در بغداد به او گفته که حامل پیامی از سوی دولتمردان ایران است و مدعی شده که رییس جمهور جدید ایران در برقراری گفتگو با آمریکا جدی است و نخست وزیر عراق به مقامات دولت اوباما اطلاع داده است که ایران خوستار مذاکره مستقیم با آمریکا در مورد مسئله هسته ای است و عراق قرار است زمینه این مذاکرات را مهیا کند.

البته این خبر با تکذیب حسن دانایی‌فر سفیر ایران در عراق مواجه شده و وی خبر این روزنامه درباره ارایه پیامی از سوی ایران به آمریکا توسط نوری‌ مالکی مبنی بر آمادگی ایران برای مذاکره مستقیم با آمریکا را رد کرده است.

در خاتمه باید گفت این آقای خامنه‌ای است که باید تصمیم بگیرد که آیا همچنان بر مواضع گذشته خود باقی بماند یا اینکه با قبول شرط عقلانیت، راه را برای مذاکره سازنده بین رییس جمهور جدید و غرب باز کند، زیرا شرایط کنونی نشان از امتحان سختی برای حاکمیت به رهبری وی است که مردوی در این آزمون می‌تواند پیامدهای فاجعه بارتری را برای کشور به ارمغان بیاورد.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large