Skyscraper large

عصاره نیم قرن خانواده ملی مذهبی

6ser89qy4er5t

تقی رحمانی

دو سال از آن روزهای فاجعه برای ما می گذرد .دردی جان کاه که پدر ،برادر و خواهر را از ما گرفت.اما میراث بر جا مانده از پدر، مشعل راه مان می شود. حماسه و میراث بر جای مانده از برادر، امیدوارمان می کند.همه محبت های خواهر دلگرمی مان می دهد.

چرا که برای ملی – مذهبی ها تراژدی، فاجعه و حماسه با هم خلق شد . برتارک این جریان جایگاه یافت.آن هم در سرزمینی که آبستن حوادثی مهم است که می تواند ویران گر و هم سازنده باشد…

اما ازسحابی آموختیم که ایران کلید واژه اول است این کلید واژه (ایران) بسیار معنی دار است. امروز ایران در خطر است .او می خواست ظرف ایران بماند .در اسفند ۱۳۸۰ه.ش که بعد از انفرادی ۱۴ ماهه از زندان آزاد شد بر اثرخسته گی فراوان وقتی چانه به عصا می داد و چرتی می زد در نگاهش می شد این نگرانی را خواند که چه می شود سرنوشت این وطن . جمله ای داشت به این مضمون که خامنه ای با ایران چه می کند؟ ای وای.

ایران و ماندن ظرف ایران دغدغه او بود.در سال ۱۳۸۴ ه.ش زمانی که ازدلیل حمایت اواز هاشمی می پرسیدیم ؟ می گفت وضع بدتر می شود، همیشه تاریخ به جلو نمی رود شما تجربه ندارید.بعد ناگهان برافروخته می شد و می گفت این ها با این مملکت چه می کنند.

ماندن ظرف ایران ونشکستن آن ،دغدغه سحابی بود، تا زنده بود. ازسالها پیش به حفظ ایران می اندیشید و معتقد بود که ظرف ایران نباید، بشکند. انگارخطررا سالها پیش دیده بود خطری که امروز نزدیک تر شده است….

زمانی که یک مبارز سیاست مدار می شود و بعد به تجربه در می یابد که توسعه متوازن راه نجات ایران است یعنی تلفیق اقتصاد خرد با کلان .رفاه نسبی مردم با راه اندازی و رونق تولید در جامعه میسراست. به جای طرح شعار آزادی و یا عدالت به توسعه متوازن روی آورد که به معنی ادامه راه مصدق در زمان حاضر است. او ایران را برای همه می خواست.با انعکاس دیدگاه های ملی و متنوع در نشریه ایران فردا ،ایران برای همه خواستن را نشان داد. در عین حال به قول خودش، زیر سقف سانسور حرکت کردن هم کار مهمی بود، تابتواند به نسل جدید حافظه تاریخی مصدقی ها را منتقل کند. از ایده توسعه متوازن که ادامه راه مصدق بود سخن بگوید و هم اولین نفری باشد که سیاست تعدیل اقتصادی را به صورت کار شناسی مورد نقد و بررسی قرار دهد.در عین حال جمعی کارشناس به دور مجله گرد آورد و هم کارشناس بسازد که چند تن از آنان هم اکنون زندان هستند مانند مدنی، رجائی، پدرام و رضایی و… و هم بسیاری عاشق ایران که تحت فشار و بازداشت و بازجویی اند مانند لشنی، آقا خانی، روئین و خوش سیرت…

در ایده توسعه متوازن او نظریه سوسیال دموکراسی داشت و همانند مشعل راه به این ایده می اندیشید؛ ایده ای که باید روی آن بسیاراما واگر گذاشت. اما وی به آن باور داشت و معتقد بود مخاطب قرآن، ناس است و ناس، مردم معمولی هستند پس بدون تبعیض مردم را صاحب حق می داند. 

es888qy6543eztبرادر می گفت که سحابی پسر ،عصاره نیم قرن خانواده ملی – مذهبی است. باز هدی می گفت که مهندس با طرح مسئله کار شناسی در میان سیاسیون توانست راه سیاست و توسعه متوازن را به هم پیوند زند. حال سخن از مبارزی درس خوان یا درس خوانی است که ایران دوست است که یا کارشناس ملی است و یا به کار شناس ملی باور دارد. این مبارز و کارشناس یکدیگر را به رسمیت می شناسند . هردو به دنبال توسعه متوازن در ایران اند. به عبارتی هماهنگ کردن تعهد و تخصص و ارج نهادن به ایده کارشناسی ملی در ایران فردا اصلی مسلم است چرا که عدالت با شعار حس وجان می گیرد اما با علم وعمل تحقق می یابد. پس واژه کارشناس ملی، کلید واژه مهمی در ادبیات سیاسی سحابی بود.در این نگاه هر کس در هر جا که به ایران می اندیشد می تواند در راه سربلندی ایران گام بردارد ، البته اگر ایران را دوست دارد. چون هر ایرانی می تواند از تخصص خود برای ایران مایه بگذارد تا توسعه متوازن عملی شود.

توسعه متوازن اگر در باغ سبزسحابی نقشه راه است، کار شناس ملی، برنامه راه را می نویسد. در این جاست که سیاسیون و متخصصان در کنارهم قرار می گیرند و امکان تعامل هموار می شود….

این ایده را به نام مهندس بازرگان ذکر می کرد که دولت را اسقاط نکنیم. بعدها خودش این ایده را کامل کرد وتوضیح داد که درجریان انقلاب ما دولت را اسقاط کردیم نه تنها دولت مردان را چون دولت مردان با قدرت یافتن دربی دولتی ناشی ازانقلاب، قدرت را به سوی خود کامه گی بردند و در عمل بر بی قانونی افزودند .بارها این سخن درست دیگران را تکرار می کرد که در بی دولتی، ضعیفان بیشتر آسیب می بینند. دولت در ایده اوبه عنوان موتور توسعه و اصل مهمی برای سامان دادن به امور بود.در این ایده با بسیاری چالش داشت .اما وی دلایل مهمی برای نظرش درانبان تجربه اش داشت. کلید واژه دولت در اندیشه سحابی جایگاهی در رابطه با توسعه متوازن داشت وبرقراری نظمی که مردم را به حساب آورد…

مذهب از نظر او موجد اخلاق بود ، انگیزه بخش برای فعالیت و ایثار .مذهبی بودن برای او خود را در ایثارگری برای ایران ومردم نشان می داد.

برای مبارزه و توسعه متوازن بدون این که به نظرات “آمار تیاسن” آشنا باشد می گفت که مذهب و هویت ایرانی ما می تواند انگیزه برای دموکراسی و توسعه متوازن باشد و کارشناسان ملی را انگیزه دهد و هم باعث شود مبارزان اخلاقی تر عمل کنند. در این ادعا الگویش مهندس بازرگان و طالقانی وحنیف نژاد بود.البته سحابی دیگران را غیر اخلاقی نمی دانست و به شجاعت بسیاری از مبازران غیر مذهبی باور داشت.

اما همگان می دانند که مذهبی بودن برای سحابی قید نبود. در نتیجه هویت مذهبی وی لطیف و جذاب، تحمل پذیر نسبت به دگراندیشان و مداراگر با مخالفان خود بود و این ویژگی و انگیزه را از باور مذهبی خود می گرفت.آنان که با وی آشنابودند این نکته را در می یابند که وی از خدای خود آموخته بود که رحیم باشد.حتی زمانی خشمگین می شد .توان آن را داشت که از رفتار خود پوزش بخواهد و هم توان نقد خود را داشت. به همین خاطر بود که توانست به ایده های مهمی دست یابد. وی همیشه پذیرای نقد بود . 

 


  • گزیده یادداشتى با عنوان “همه کلید واژه‌های سحابی پسر” که به مناسبت دومین سالگرد درگذشت عزت‌الله سحابی، دخترش هاله و شاگردش رضا صابر، در پایگاه اطلاع رسانى ملّى مذهبى منتشر شد. 
این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large