Skyscraper large

آیاتِ سینمایی، در حالِ نزول‌اند

IMG_1718-shahab-amopor شهاب عموپور

شهاب عموپور

«شایسته است که گروهی از مومنین، در بخشِ نمایشی قرار گیرند و در فیلم‌نامه‌نویسی، اعمّ از فیلم‌نامه برای کارِ داستانی، مستند و … فعّال باشند». این‌ها که خوانده شد، نه آیات قرآن‌اند و نه احادیثِ نبوی؛ و امّا هم قالبِ حدیث دارند و هم چونان آیه‌ای به نظر می‌رسند که در حال نزول است. آیه‌ای که از جانب اهالی حوزه‌ی علمیّه صادر می‌شود و در آسمان دولتِ دهم برقی می‌زند و کوه سینما را می‌شکافد، تا بر ویرانه‌اش که فراهم آورده‌اند، سختمانِ سینمای مومنان بنا‌ شود.

جشنواره‌ی “روحانی در قاب سینما” که چند روز پیش پایان یافت، گرچه در ظاهر صرفا یک جشنواره‌ی جدید سینمایی بود که با موضوعیّت “طیف معمّمان جامعه” شکل گرفت و یک دبیرِ معمّم نیز آن را اداره می‌کرد؛ امّا عملا مجالی شد تا مشخّص شود که روی‌کرد حاکمیّت در اسلامی کردن سینما نیز، هم‌چون روی‌کردِ “اسلامی کردن دروسِ دانشگاه‌ها”، جدّی گرفته شده است. این بخشی از سخنان حجت‌الاسلام شهیر، “پناهیان” است که در اختتامیّه‌ی این جشنواره، ابراز کرده:

«شایسته است که گروهی از مومنین در بخش نمایشی قرار گیرند و در فیلم‌نامه‌نویسی، اعم از فیلم‌نامه برای کار داستانی، مستند و … فعّال باشند. وقتی می‌گوییم فیلم‌نامه‌نویسی، منظورمان مغز متفکّر رسانه‌ی دیداری است و همه‌ی ژانرها را در بر می‌گیرد. آن‌هایی هم که می‌خواهند مستند بسازند، باید یک سیری را در کارشان در نظر گیرند». او، هم در بحث تخصّصیِ فیلم‌نامه‌نویسی، راه‌کارهای منبری دارد: «ما خیلی وقت‌ها اشتباه می‌کنیم که مستند را شبیه یک قصّه در نظر نمی‌گیریم و نتیجه این می‌شود که سطح مستند پایین می‌آید. فیلم‌نامه نویسان برای این‌که در موضعی هستند که می‌خواهند در آن موضع راحت‌تر انتقال معنا کنند، باید بدانند که طرح مستند و داستانی، با طرحی که یک سخنران می‌نویسد، تفاوتی ندارد». هم در زمینه‌ی محتوایی، پیش‌نهاد و آموزش می‌دهد: «مردم این زمان، نیاز به یک تلنگر دارند. اگر شما به عنوان فیلم‌ساز، زیباییِ رفتار یک محجّبه را به نمایش بگذارید و روحیّه‌ای که پشت انتخاب حجاب است را، در لابه‌لای کنش‌ها نشان دهید…».

آیت‌الله “مقتدایی”، نایب رییس جامعه‌ی مدرّسین حوزه‌ی علمیّه‌ی “قم” نیز، در طیّ همین جشنواره‌ی تازه تأسیس، بر اسلامی کردن سینما تأکید دارد و می‌گوید: «مگر حوزویان چه می‌خواهند؟ آنها تنها می‌خواهند که سینمای ما دینی و اسلامی باشد و از هنر اسلامی نشأت بگیرد. همان‌گونه که مقام معظّم رهبری فرمودند، سینما می تواند یک مبلّغ دینی باشد. من، گزارش این نشست را به حوزه‌ی علمیّه‌ی قم منتقل خواهم کرد تا هرچه سریع‌تر، تعامل بین سینما و حوزه ایجاد شود و بتوانیم سینمای مطابق با شأن نظام جمهوری اسلامی ایران، داشته باشیم».

وزیر ارشاد اسلامی ایران، در تازه‌ترین روی‌کرد، برای “حضور هنرمندان دینی در عرصه‌ی هنر”، اعلام نیاز کرده و از اولویّت‌بندیِ کمک‌های دولتی برای آن‌ها خبر می‌دهد: «ما آمادگی کامل داریم که از هنرمندان ارزشی کشورمان حمایت کرده و کمک به آن‌ها را در اولویّت‌های خود قرار دهیم».

برخی از افرادی که در این سال‌ها با همین کمک‌های کلانِ دولتی وارد عرصه‌ی فیلم‌سازی شده‌اند نیز، بر سهم‌خواهیِ بیش‌تر برای خویش و هم‌فکرانِ خویش؛ و بر تنگ‌تر ساختنِ فضا برای اندیشمندانِ فیلم‌ساز، اصرار دارند. “مسعود ده‌نمکی”، انصار حزب الله سابق و سینماگرِ کنونی: «نیاز انقلاب، این است که از هر ۱۰۰ کارِ تولید شده، هشتاد اثر را مذهبی‌ها بسازند و با نگاهی دموکراتیک، بیست‌تای دیگر متعلّق به سینماگرانِ روشنفکر باشد؛ که بالاخره آن‌ها نیز باید باشند».

حرفِ آخر را هم، یک معمّمِ دیگر است که می‌زند. حجت‌الاسلام” قائم‌مقامی”، در جریان یکی از نشست‌های جنبیِ جشنواره‌ی برشمرده، چنین اتمامِ حجّت می‌کند که «اگر قرار باشد، پدیده ای به نام سینما باقی بماند، راهی ندارد مگر که به سمت دین برود. سینما اگر نخواهد به سمت دین و اسلام بیاید، از بین رفته و نابود می‌شود».  

“مسعود جعفری جوزانیِ” فیلم‌ساز، گرچه به عنوان نماینده و حَکَمِ رییس دولت در کمیته‌ی بازگشاییِ خانه‌ی سینما حضور یافت، امّا او نیز دریافته که بازیِ بزرگ‌تری در جریان است و عدّه‌ای به عمد در حال تخریب سینما و گردشِ آن به سمتی که خود می‌خواهند، هستند. او پیامی را صادر می‌کند، که خطاب به همین‌هاست. هم‌اینانی که نمی‌خواهند سینمایی بماند، جز آن‌‌ که خود می‌پسندند. آن‌هایی آنکه صرفا به تولیدِ آثار مطلوبِ و متناظر با افکارِ خویش می‌اندیشند و از “دخالت در تخصّص‌های نمایشی گرفته، تا تقسیم‌بندی‌های حمایتیِ مومنانه و طردِ تکفیری”، ابایی ندارند. جوزانی، به چوب‌اندازانِ لای چرخ سینما خطاب کرده:

«از خود بپرسند، طیّ این سال‌ها که سرمایه‌‌ی کشور را در دست دوستان و هم‌فکران نزدیک‌شان قرار دادند، به جز فیلم‌هایِ فرمایشی، تحقیرآمیز و ورشکسته، حاصلی برای وطن‌شان داشته است؟ شاید اگر در خلوتِ خویش، صادقانه به این پرسش‌ها پاسخ بدهند، مجاب شوند که دست از این همه عناد بردارند و سینمای نجیب ایران را به حال خود رها کنند». 

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large