Skyscraper large
آخرین "گزارش سالانه حقوق بشر" اعلام كرد

ایران؛ مقام دوم جهان در اعدام

65esf48se

عکس از مهر

مژگان مدرس علوم

بر اساس آخرین گزارش سالانه حقوق بشر ایران، آمار اعدام های اعلام شده در سال ۲۰۱۲جزو بالاترین آمار اعدام سالانه در ۱۵ سال گذشته می‌‌باشد.

ایران بعد از چین دومین کشور در جهان است که بیشترین اعدام را انجام می دهد. چین، ایران، عراق، عربستان سعودی، ایالات متحده امریکا و به تعقیب آنها یمن، کشورهایی هستند که بیشترین مجازات اعدام در آنجا اجرا می شود.

احمد شهید، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در گزارش خود در باره ایران می گوید که حین دو هفته بین ۳۰ تا ۸۰ تن اعدام شده اند. به گفته او از آغاز سال ۲۰۱۲ به این سو، حتی بیشتر از ۳۰۰ مورد اعدام در ایران وجود داشته است.

اعدام نوعی کیفر و مجازات و یکی از موارد پیش بینی شده در قانون برخی کشورهاست که در آن بر اساس حکم دادگاه -عمومی، جنایی، نظامی و غیره- زندگی یک انسان سلب می‌شود. درگذشته اعدام در کشورهای بسیاری از جهان انجام می‌شد. اما امروزه تعداد زیادی از کشورها بدلیل فشارهای افکار همگانی و سازمان‌های مدافع حقوق بشر این روش مجازات را برچیده‌اند و یا کمتر آن را به اجرا در می‌آورند. بعضی کشورهای جهان از راه برگزاری همه‌پرسی، اعدام را از قوانین قضایی خود برداشته‌اند. با وجود این، هنوز در بسیاری کشورها از جمله ایران حکم اعدام اجرا می شود و طی سالهای اخیر افزایش هشدار دهنده داشته است.

به گفته کمیسیون حقوق بشر مجازات اعدام از نظر حقوق بین الملل محدود به بدترین جنایات می باشد. در همین زمینه، سازمان عفو بین الملل بدون در نظرداشت چگونگی جرم، به صورت کل مخالف استفاده از مجازات اعدام است.

بیش از ۵۰ درصد اعدام های لحاظ شده در گزارش سالانه حقوق بشر ایران بر اساس اطلاعات منتشر شده در وب سایت دادگستری، شبکه ملی رادیو و تلوزیون ایران، خبرگزاری های رسمی یا دولتی و روزنامه ها بوده اند. ۴۹ درصد موارد اعدام این گزارش بر مبنای اطلاعات به دست آمده از سایر نهادهای غیر دولتی حقوق بشر و منابع داخلی سازمان حقوق بشر ایران است که اعم از شاهدان عینی، افراد خانواده، وکلا و منابع درون زندان می باشند.

کشتار جمعی در زندان وکیل آباد

با وجود این، گزارش سالانه ۲۰۱۲سازمان حقوق بشر ایران، کلیه موارد مجازاتهای اعدام در ایران را در بر نمی گیرد، زیرا به دلیل عدم شفافیت دستگاه قضایی احتمال می رود تعداد زیادی اعدام مخفیانه وجود داشته باشد.

سازمان حقوق بشر ایران در سال ۲۰۱۲ گزارش های بسیاری نیز مبنی بر اعدام های مخفی در ایران دریافت کرده است. در گزارش سالانه ۲۰۱۲سازمان حقوق بشر ایران قادر به تائید اعدام های مخفیانه در ۱۵ زندان مختلف ایران شده است. اکثرموارد اعدام های مخفیانه گزارش شده مربوط به زندان های استان تهران و کرج: قزل حصار، رجایی شهر و اوین و زندان وکیل آباد مشهد می باشند.

در سال ۲۰۱۲، مراجع ایران فقط هویت ۲۳% اعدامیان محکوم به جرائم مواد مخدر را فاش کرده اند و  ۷۷ % باقی هویت شان مشخص نیست. زندان ارومیه(آذربایجان غربی) بالاترین آمار اعدام های گزارش نشده را بعد از تهران/کرج و زندان وکیل آباد داراست. فقط ۸۵ مورد از ۳۲۵ مورد اعدام مخفی زندان وکیل آباد در سال ۲۰۱۲ ذکر شده است. اعدام های مخفی زندان وکیل آباد، بعد از یک وقفه چندماهه به علت واکنش های بین المللی، دوباره از اکتبر ۲۰۱۲ آغاز شده و هر هفته در روزهای چهارشنبه و یکشنبه ادامه پیدا کرده است.

ازدحام در زندان ها می تواند یکی از دلائل اعدام های دسته جمعی باشد که مقامات ایران برای مشکل ازدحام و جمعیت زندانیان به آن متوسل شده اند. به گزارش های رسمی،۲۵۰۰۰۰زندانی در زندان های ایران وجود دارند که ۴۳% آنها به جرائم مربوط به مواد مخدر محکوم هستند.

از جمله می توان به آمار زندانیان سال ۲۰۱۱ زندان وکیل آباد که ۱۳۰۰۰نفر بوده است اشاره کرد. این در حالی است که این زندان فقط ظرفیت اسکان ۳۰۰۰نفر زندانی را دارد. بر اساس منابع سازمان حقوق بشر ایران در حال حاضر قریب به ۲۰۰۰۰ هزار زندانی در زندان وکیل آباد به سر می برند. به گفته شاهدان عینی، زندانیان مجبور هستند که روی پله ها و در راه رو ها بخوابند.

جرائم مرتبط با مواد مخدر قسمت اعظم مجازات های منجر به اعدام سال ۲۰۱۲ ایران را تشکیل می دهد و بسیاری از زندانیان اعدام شده هویت شان فاش نمی شود. اعتراف اجباری، دادگاه های ناعادلانه و فقدان توجه کافی نهاد های حقوق بشری و جامعه جهانی به مورد قضایی متهمان، روند برخورد با بسیاری از زندانیان متهم به قاچاق مواد مخدر در ایران است. این در حالی است که زندانیان باید حق داشته باشند که وکیل مدافع بگیرند و پرونده های آنها به نحو شفاف وصحیح مورد بررسی قرار گیرد اما مقامات قضایی ایران اجازه ورود وکلا را به این دست از پرونده ها را نمی دهد. به علاوه اینکه محکومین حق استیناف برای حکم اعدام خود را هم نداشته اند. بدین ترتیب در مورد منصفانه بودن محاکمه های متهمان شک و تردیدهای زیادی وجود دارد. و سازمان های حقوق بشر هراس دارند که در میان کسانی که مخفیانه اعدام شده اند، ممکن است فعالان سیاسی و اقلیت های مذهبی یا قومی بوده باشند.

اعدام در ملاء عام برای ایجاد رعب در جامعه

اما در کنار اعدامهای گسترده مخفیانه در زندان ها، تعدادی از اعدام ها با حضور مردم صورت می گیرد. در بسیاری از اماکن، اعلامیه و پوسترهای زمان اعدام اعلام و توزیع می شود. بعد از اعدام نیز، عکس های زندانیان به دار آویخته شده توسط رسانه ها و روزنامه ها چاپ و نشر می شود.

بعد از اعتراضات سال ۲۰۰۹، تعداد اعدام ها خصوصا اعدام های ملاعام به صورت چشمگیری افزایش یافت. اعدام های در ملا عامِ سال ۲۰۱۲ شش برابر اعدام های ملا عام سال ۲۰۰۹ بوده است روندی که در سال جاری هم ادامه دارد، فقط در ژانویه و فوریه سال ۲۰۱۳ بیست نفر در ملا عام به دار آویخته شده اند.

سازمان حقوق بشر ایران بارها از سازمان ملل خواسته است که ممنوعیتی برای اعدام های در ملاعام و مجازات های قرون وسطایی نظیر شلاق و قطع عضو اعمال کنند.

روانشناسان به آثار مخرب  اعدام‌ها در ملاءعام و تاثیر منفی‌ و ترویج عمومی خشونت که نمایش این صحنه‌ها می‌تواند در افراد و به‌ویژه کودکان و نوجوانان داشته باشد، اشاره کرده‌ اند.

با این حال مقامات قضایی ادعا می کنند که اراده دستگاه قضایی بر کاهش تعداد و آمار مربوط به اعدام در ملاءعام است.

ناظران افزایش رو افزون شمار اعدام شدگان در ملاء عام را تلاش حاکمیت بر ایجاد فضای ارعاب و ترس در میان مردم و گروه های سیاسی در جامعه می دانند. اشاعه ترس در جامعه به عنوان یکی از اصلی ترین تدابیرسرکوب اعتراضات ضد حکومتی است و مجازات اعدام نیز یکی از مهم ترین ابزارهای رسیدن به هدف فوق محسوب می شود.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large