Skyscraper large

دارویى به نام سکوت

94_4566313_n_mohamad_javad_akbarein_محمد_جواد-اکبرین

محمدجواد اکبرین

آلدوس هاکسلی که روزگاری رمان نویس و نمایشنامه نویس و شاعر بود و از اواسط عمر به سنت عارفان گرایش یافت و کتابی نوشت با عنوان «فلسفه جاودانه»؛ به نقل از مولینوس (کشیش و عارف اسپانیایی) سه مرحله «سکوت» را از یکدیگر تمیز می دهد:

«سکوت دهان، سکوت ذهن و سکوت اراده.

اجتناب از سخن لغو دشوار است.

خاموش ساختن ورّاجیهای حافظه و تخیّل بسیار دشوار است.
دشوارتر از همه آرام کردن آوای تمنّا و ندای نفرت در ساحت اراده است»

(ترجمه مصطفی ملکیان).

حکومت ایران سالیان درازی ست که گرفتار «بحران حکمت» است و اگر به هر سه مرتبه ی سکوت پناه نبرد دروازه ی حکمت به روی او گشوده نخواهد شد و جز به تباهی راه نخواهد برد.

نخست سکوت دهان؛ روحانیان حاکم و در صدر آنها مقام رهبری از آفتِ کثرتِ خطبه و خطابه و اظهار نظر درباره عالم و آدم رنج می برند. سپس سکوت ذهن؛ فهم بهتر نظرات «دیگران»، مسبوق به فهم بهتر ادلّه و مقدمات آنهاست. حاکمیت ناچار است به جای ادامه فعالیت مستمر ذهن توطئه اندیش خویش و تولید نظریه های موهوم با تمرین «سکوت ذهنی» به شیوه های تازه ای برای «سخن گفتن ذهن» روی آورد؛ هر چند ترکِ اعتیاد به تخیّل و ورّاجی ذهن، کاری ساده نیست اما کافی ست باور کند که به استراحت ذهنی نیاز دارد.

اگر نیوتن، آنالیز و سنتز را برای رفتن از آثار به مبادی و باز آمدن از مبادی به آثار، پیش روی جستجوگرانِ شناختِ اعیان و واقعیت ها نهاد، در شناختِ آراء دیگران نیز چنین روشی به حکمت نزدیک تر است. فهم بهتر ادعاهای دیگران نه تنها به قبول ادعا بلکه به درک و همدلی بیشتر با آن مدعا خواهد انجامید.

حاکمان بی حکمتِ جمهوری اسلامی به جای این حجم انبوه از «سخنرانی ذهن» باید پالایش و سکوت ذهن را تمرین کنند و فهم کردن را بیاموزند.

و اما سکوت اراده؛ زکاتِ قدرت، مدارا با دگراندیشان و دگرباشان است و مراقبت بر پرداخت این زکات، جز با مهار «اراده سرکوب» میسر نیست.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large