Skyscraper large
ترجمه: نيكو بهارى

موش هاى منزوى و بحران اعتیاد

gdsfgd

نیکو بهارى

مقدمه مترجم: نهادهای مربوطه، کارشناسان و مسولین هشدار داده اند که آمار اعتیاد به مواد مخدر روبه افزایش بی سابقه ای در ایران است. آنها از تغییراتی خطرناک در موارد مصرفی هم می گویند: افزایش استقبال از مواد مخدر شیمیایی و مخرب که قدرتی غیر طبیعی در نعشگی داشته وبسیار ارزان تر هستند. سوالی که باید از خودمان بپرسیم این است که این سونامی نعشگی در حال رشد، ریشه در کجا دارد. شاید نتایج این تحقیق پیوند این موضوع را با شرایط اجتماعی و مسایل تربیتی روشن تر کند.  

بر اساس یافته‌های محققین دانشگاه تگزاس در آستین، موش‌هایی که در دوره‌‌ای بسیار حساس در زمان نوجوانی از نظر اجتماعی منزوی هستند، در برابر اعتیاد به آمفتامین و الکل آسیب پذیرترند.

همچنین از بین بردن اعتیاد به آمفتامین در موش‌های منزوی بسیار سخت‌تر است. این آثار حتی بعد از بازگشت این موش‌ها به جمع دیگر موش‌ها همچنان باقی می‌مانند. 

هیتوشی موریکاوا، دانشیار نوروبیولوژی در دانشکده علوم طبیعی می‌گوید: ”اساسا این حیوانات کنترل پذیرتر شده و در برابر پاداش حساس‌تر می‌شوند، و وقتی که شرطی می‌شوند، مدت زمان بیشتری طول می‌کشد تا عامل شرطی کننده از بین برود. ما توانسته‌ایم این موضوع را در هر دو سطح رفتاری و عصبی ببینیم.”

موریکاوا می‌گوید تا کنون به خوبی آثار منفی انزوای اجتماعی در زمان نوجوانی در ارتباط با درمان اضطراب، تهاجمی بودن، عدم انعطاف پذیری روان شناختی و مشکلات یادگیری به ثبت رسیده‌ است. مسئله ای که تا کنون روشن نبود چگونگی تاثیر انزوای اجتماعی بر نوع مشخصی از فعالیت مغزی و رفتاری مرتبط با اعتیاد بود. 

لسلی وایتکر، دانشجوی سابق در آزمایشگاه موریکاوا و محقق فعلی در موسسه ملی اعتیاد می‌گوید: ”حیوانات منزوی تهاجمی تر و مضطرب ترند. اگر در محیط بازی قرارشان بدهی منفعل تر می‌شوند. ما همینطور می‌دانیم که آن قسمت‌هایی از مغز که بیشتر در حافظه‌ی خودآگاه دخیل هستند آسیب دیده‌اند. اما حافظه‌ی خودآگاه آن حافظه‌ای نیست که در اعتیاد دخالت دارد. بلکه عامل دخیل در اعتیاد تمایلی ناخودآگاه است به آن جایی که در آن پاداش گرفته‌اید. شما مدام به آنجا باز می‌گردید بدون آنکه حتی بدانید چرا. این نوع خاص از حافظه از طریق منزوی شدن افزایش پیدا می‌کند.”

موش‌های این تحقیق در سن بیست و یک روزگی به مدت یک ماه دور از همتاهایشان نگه داشته شدند. این مدت با دوران ابتدایی و میانی نوجوانی در انسان قابل مقایسه است. سپس آن‌ها را مورد آزمایش قرار دادند تا ببیند در مقابل دفعات متفاوتی از در معرض آمفتامین و الکل قرار گرفتن چه واکنشی نشان می‌دهند. 

میخاییل دگولت، محقق دوره‌ی فوق دکترا در آزمایشگاه موریکاوا می‌گوید، نتایج حیرت آور بودند. موش‌های منزوی شده در حرکت به سمت جعبه‌های کوچک مشخصی که در آنها آمفتامین و الکل بود، تمایل و سرعت بیشتری داشتند تا موش‌هایی که هرگز منزوی نشده بودند. تقریبا تمام موش‌های منزوی شده  بعد از یکبار در معرض یکی از این دو ماده قرار گرفتن نسبت به دریافت آن تمایل نشان دادند. موش‌های دیگر تنها با تکرار ارائه‌ی این مواد شرطی شدند. 

موریکاوا می‌گوید، این نوع از تمایل به “موقعیت محیطی‌ای که در آن پاداش دریافت شده است”، روش درک کاراتری از اعتیاد را در اختیار محققین قرار می‌دهد تا اینکه آن را تنها میلی برای دریافت بیشتر ماده اعتیاد آور بدانند. 

او می‌گوید: ”زمانیکه شما مواد اعتیاد آور مصرف می‌کنید، این امر ترشح دوپامین در مغز شما را تحریک می‌کند. عموما مردم دوپامین را فرستنده شادی و لذت می‌دانند، چیزی که ممکن است درست باشد یا نباشد، اما روز به روز بیشتر روشن می‌شود که دوپامین فرستنده یادگیری هم هست. دوپامین سیناپس‌هایی را که در زمان ترشح دوپامین فعال هستند تقویت می‌کند. این امر به مغز ما می‌گوید که آنچه ما هم اکنون در حال انجام آن هستیم پاداش می‌گیرد و بنابراین ارزش تکرار شدن دارد.”

موریکاوا می‌گوید، در مفهومی قابل توجه، شما به تجربه لذت یا تسکین اعتیاد پیدا نمی‌کنید بلکه به مجموعه اشارات محیطی، رفتاری و فیزیولوژیکی ای اعتیاد پیدا می‌کنید که توسط تحریک ترشح دوپامین در مغز در زمان مصرف ماده‌ی مخدر تقویت می‌شوند.

موریکاوا و وایتکر همچنین توانسته‌اند که این تغییرات را در سطح عصبی نیز به ثبت برسانند. انزوای اجتماعی، نرون‌های دوپامین در مغز موش‌ها را آماده می‌کند تا تولید اسپایک‌‌ها را در پاسخ به ورودی‌هایی از دیگر نقاط مغز سریعا یاد بگیرند. در نتیجه نرون‌های دوپامین یاد می‌گیرند تا نسبت به موقعیت سریع تر واکنش نشان دهند. 

اگر موش‌های منزوی نشده به اندازه‌ی کافی در معرض تکرار استفاده از ماده‌ی اعتیاد‌آور قرار بگیرند نیز به همان اندازه‌‌‌ی موش‌های منزوی اعتیاد پیدا می‌کنند. اما با وجود این برابری در سطح اعتیاد باز هم تفاوت‌هایی وجود دارد. در پروتکل ترک اعتیاد (آنها در همان محیطی که پیشتر آمفتامین می‌گرفتند قرار می‌گیرند ولی اینبار آمفتامین دریافت نمی‌کنند) زمان بیشتری نیاز است تا موش‌های منزوی اعتیاد به آمفتامین را ترک کنند. 

به گفته‌ی وایتکر: ”انزوای اجتماعی باعث اعتیاد سریع‌تر و ترک کردن سخت‌تر می‌شود.”

وایتکر می‌گوید که دلالت داشتن این یافته‌ها در مورد اعتیاد در انسان‌ها روشن است. منتشرات زیادی وجود دارد که آثار منفی انزوای اجتماعی را در انسان نشان می‌دهد، و همچنین مدارک بسیاری وجود دارد مبنی بر اینکه اعتیاد در انسان‌ها و موش‌ها در سطح عصب شناسانه به صورت مشابه عمل می‌کند:

“این یک ارتباط تک به تک نیست، اما محیط‌های انسانی که از نظر اجتماعی فقیر هستند وجود دارند. کودکانی وجود دارند که مورد غفلت قرار گرفته‌اند، و دریافت‌های اجتماعی کمتری دارند. منطقی است که به اینکه تاثیر این موارد به کجا خواهد کشید فکر کنیم.”

موریکاوا به این نکته نیز اشاره می‌کند که این یافته‌ها می‌تواند بر چگونگی تاثیر انزوای اجتماعی در دوران نوجوانی بر شرطی پذیری بیشتر در مقابل پاداش‌هایی از نوعی دیگر نیز دلالت داشته باشد. 

موریکاوا می‌گوید: ”ما فکر می‌کنیم شاید اتفاقی که می‌افتد این است که مغز نسبت به محیط فقیر، کمبود فرصت‌ها و تقویت شدن از طریق محرک پاداشی، با بالا بردن حساسیتش نسبت به امر شرطی کننده بر مبنای پاداش، واکنش نشان می‌دهد. مغز محروم شده ممکن است هر گونه‌ پاداشی که احاطه‌اش کند را سوء تعبیر کند. و اگر این امر صادق باشد، شما به احتمال زیاد نه تنها به مواد اعتیاد‌آور بلکه نسبت به هرگونه‌ی دیگر از پاداش، شامل پاداش غذایی شرطی پذیر خواهید بود. یک احتمال قابل توجه این است که این امر می‌تواند تمایل نوجوانان به ’اعتیاد’ غذایی و در نتیجه چاقی مفرط را افزایش دهد.” 

 


این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large