Skyscraper large

جامعه معتاد به اعتیاد

734661 - فاریا بارلاس - faria barlas

فاریا بارلاس

یکى از مشکلات عمده اى که جامعه فعلى ما و به خصوص قشر جوان با آن دست و پنجه نرم میکنند پدیده فاجعه بار گسترش اعتیاد در أبعاد گوناگون مى باشد. بسیارى از خانواده ها در واهمه مبتلا شدن فرزندان خویش به اعتیاد به سر مى برند و این ناهنجارى اجتماعى متعلق به قشر خاصى از جامعه نیز نیست و پدیده اى است که فارغ از بسیارى طبقه بندى هاى اجتماعى و اقتصادى گریبانگیر مردم مى شود. در مطالب پیشین با تمرکز به خطر فروپاشى اجتماعى که جامعه را تهدید میکند مبحث خشونت مورد بررسى قرار گرفت.

همانگونه که عنوان شد می توان خشونت در جامعه را در سه گروه بازنگری کرد. خشونتی که از سوی حاکمیت بر اعضای جامعه اعمال می شود. خشونتی که شهروندان جامعه بر یکدیگر اعمال می کنند و خشونتی که فرد بر خود اعمال می کند.متاسفانه هرسه نوع خشونت در جامعه فعلی ما در حال گسترش است.  حاکمیت با به وجود آوردن فضای رعب و وحشت و فشارهای روحی و روانی از یک سو و سرکوب و برخوردهای فیزیکی از سوی دیگر مردم جامعه را در معرض خشونت مدام قرار می دهد. اعضای جامعه نیز با روشهای پرخاشگری حتی هنگام رانندگی در خیابان و در برخی موارد با زورگیری های خیابانی و ضرب و شتم شهروندان دیگر نوع دوم خشونت را در سطح جامعه به نمایش می گذارند. اعمال خشونت فرد بر خود را نیز میتوان در غالب اعتیاد فحشا و خودکشی مشاهده کرد.در  مطالب پیشین به دو نوع اول خشونت اشاره شد.

نقطه تمرکز مطالب آتى ، اعمال خشونت شهروندان بر خود مى باشد که بارزترین نمونه آن اعتیاد است.

خانواده اولین محیط تربیتی رشد کودک است و با اینکه در طول زمان بسیاری از کارکردها خود را که نهادهای مختلف اجتماعی محول نموده، اما هیچ نهادی تـا کنـون نتوانـسته اسـت مهمترین کارکرد آن را به پرورش و تربیت فرزندان است به طور کامل به عهده بگیرد . اهمیت تاثیر خانواده بر رشد فرد به قدری است که همه نظریه هـای موجـود توجـه خـود را بدان معطوف نموده اند. دیدگاه بیولوژیایی- فیزیولوژیایی به شـباهت فرزنـد بـه والـدین بـه لحاظ زیستی توجه دارد و تربیت وی را در محیط خانواده سبب شباهت او به ایشان می داند.

نظریه روان پویشی به تاثیر قاطع والدین در شکل گیری شخصیت کودک در پنج سـال اولیـه رشد اشاره دارد. نظریه یادگیری رفتاری – اجتماعی که همه گونه رفتار آدمی را بـه یـادگیری های او نسبت می دهد نیز به محیط خانواده توجه زیادی دارد. نظریه یادگیری مشاهده ای نیز که رفتار فرد را حاصل مشاهده رفتار دیگران مـی دانـد بـه نقـش والـدین بـه عنـوان اولـین الگوهای کودک توجهی خاص دارد. دیدگاه شناختی هم که هرگونه رفتـار را نتیجـه تعبیـر و تفسیر اطلاعاتی می داند که فرد از محیط خارج دریافت می کند، معتقد است که معنـی دادن به وقایع زندگی را اولین بار کودک در محیط خانواده می آموزد. سرانجام، رویکرد مربوط بـه نظام خانواده نیز توجه زیادی به الگوهای روابط خانوادگی مبذول می دارد.

با وجود اینکه خانواده مأمن و مأوای هر کودک و نوجوان است اما خود در بروز بسیاری از مشکلات رفتاری منجمله اعتیاد نقش بـسزایی بـازى مـی کنـد. اعتیـاد خـود نتیجـه تـداخل پیچیده اى از عوامل روان شناختى ، اجتماعى، فرهنگى، زیـست شـناختى است، که خانواده تمامى آثار فوق را یک جا اعمال مى نماید و بنابراین از اهمیت ویژه اى برخوردار است. با توجه به نقش مهم خانواده در شکل گیرى رفتارهاى هنجار و یا ناهنجار فرد میتوان تصور کرد خانواده اى که والدین آن دچار مصائب اقتصادى ، اجتماعى و یا سیاسى هستند چگونه در رشد عاطفى و شخصیتى فرزندان تاثیر گذار است.

در چنین خانواده هایى که با بحران مواجه میشوند فرزندان با خلاهاى عاطفى دست و پنجه نرم میکنند و گاها اینگونه خلاها را با سیستم هاى دفاعى ناهنجار مانند اعتیاد جایگزین میکنند. خانواده نقش بسیار مهمى را در پدیده اعتیاد إیفا میکند ، اما جامعه و حتی در مرحله ای دیگر حاکمیت را هم میتوان عامل این معضل دانست که در مطالب بعدی به این عوامل پرداخته خواهد شد. 

 توجه به این نکته ضروری است که حاکمیت در مرحله ای عزم مقابله و در دورانی توانایی مقابله با پدیده اعتیاد را ندارد، در دوران مشخصی تلاش می کند با برخوردن در سطح نشان دهد که مبارزه ای در کار است ولی به واقع بررسی های آماری نشان می دهد که در عمق مبارزه ای صورت نمی گیرد. در ایران نیز هنوز حاکمیت به یک جمع بست عمومی نسبت به مجرم بودن و یا بیمار بودن آن نرسیده است که به واسطه ی آن تعریف جامع بتواند با این پدیده برخورد داشته باشد که به وضوح دو مسیر کاملا جدا از هم خواهد بود. 

در این شرایط است که مراکز بازپروری دولتى به دلیل عدم حمایت های لازم توانایی و کشش لازم برای پاسخگویی به نیاز ها را ندارند و مراکز خصوصی نیز به دلیل هزینه های بالا، تنها نیازهای بخش کوچکی از جامعه را پوشش می دهد. در این میان جامعه می تواند در مقابل سوخته شدن تدریجی ارکان های خود سکوت کند و بی مسولیتی حاکمیت را به پیش کشد و یا با تقویت شبکه های اجتماعی به سمت تقویت پایه های خانواده و شبکه های دوستی برود تا این نهاد ها باشند که نقش بی بدیل خود را که در تمام عرصه ها ایفا کرده اند، اینبار نیز در قالب حمایت از رکن اصلی جامعه یعنی خانواده ایفا کنند.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large