Skyscraper large

«فیلم توقیفی نداریم»، «شکایت می کنیم» و زندانی!

شهاب عموپور

«معلوم است که اگر فیلمی مجوز نمایش پیدا نمی کند، مقصر کیست». برای سرپرست جدید اداره ی نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی کشور، این نامعلومِ همیشگی، معلوم شده است. او سرنخ اصلی معضلِ «به نمایش در نیامدن فیلم ها» را یافته و اکنون، به عنوان اول شخصِ تصمپم گیرنده در اداره ی سانسور سینما، نه سازمانِ متبوع خود، نه مسئولان و نه تصمیم سازان ارشد را، در توقیف ده ها فیلم ساخته شده در سینمای ایران مقصر نمی شناسد. “مهدی عظیمی میرآبادی”، که به تازگی بر جای “علیرضا سجاد پور” نشسته است، مقصر برباد رفتن صدها میلیون تومان سرمایه مالی و ماه ها و بلکه سال ها زمان برای تراوشات فکری و زحمات چندین روزه ی یک اکیپ سینمایی را این گونه می داند که: «در واقع صاحبان فیلم‌های مسأله دار، خود، فیلم‌شان را توقیف کرده‌اند؛ نه کس دیگر».

سرپرست اداره ی سانسور سینما، دیروز و در گفتگو با ایسنا مدعی شده: «ما فیلم توقیفی به معنای واقعی نداریم. اگر فیلمی ایراد یا اشکال داشته باشد، به صاحب فیلم پیشنهاد می‌دهیم که آنها را اصلاح کند. بنابراین اگر اصلاحات انجام شود، پروانه نمایش می‌گیرد. اما اگر یکی از دوستان علاقه نداشت اصلاحاتِ ارائه شده را انجام دهد، به طور طبیعی نمی توانیم پروانه نمایش فیلم را بدهیم».

در روز هایی که دوباره صحبت از اصلاح و ترمیم در میان آمده، میرآبادی نیز به آن می اندیشد و برای آن که سازمان سینمایی را از توقیف فیلم مبرّی کند، نام “اصلاح” بر “سانسور” می گذارد و پافشاری مولف بر ایمان و عقیده و نگاه جاری در اثر خویش را مذموم و عاملی بر توقیف خودخواسته ی اثر برمیشمارد و می گوید: «هر فیلمی که گفته می‌شود مشکل پروانه نمایش دارد، با انجام اصلاحات به سرعت مشکلش حل می‌شود. بنابراین اگر فیلمسازی نخواست مشکل خود را حل کند، ممکن است فیلمش هرگز نتواند رنگ پرده را ببیند. ما به حسب وظیفه‌ای که داریم، صادقانه و با امانتداری، در خدمت فیلمسازان هستیم. دیگر این به عهده صاحب فیلم است که همکاری کند. در واقع صاحبان فیلم‌های مسأله دار، خود فیلم‌شان را توقیف کرده‌اند، نه کس دیگر. تاکید می‌کنم که ما برای هیچ فیلمی مطلقا عبارت “توقیف” را به کار نمی‌بریم».

در همین ۳ سالی که از مدیریت جواد شمقدری بر سینمای ایران می گذرد، بیش از ۳۰ فیلم سینمایی در اکران داخلی به بن بست خورده و به نمایش درنیامده اند؛ برخی از آنها نه تنها آن طور که میرآبادی مدعی شده، با «پیشنهاد اصلاح» مواجه نشده اند، بلکه آن چنان از سوی ارشاد طرد شده اند که سازندگان ش حتی به فکر ترمیم و و اصلاح نیز نمی توانند باشند. “پریناز” بهرام بهرامیان و “پاداش” کمال تبریزی و “زمهریر” علی رویین تن از آن جمله ی بسیار ند و جالب آن که ساعتی بعد از این که “عظیمی امیرآبادی” از وجود نداشتن فیلم “توقیفی” در سینمای ایران سخن می گوید. مقام بالادستیِ وی یعنی جواد شمقدری، در مورد فیلم “خانواده محترم” به کارگردانی “مسعود بخشی” که از نظر سازمان وی مطلوب نبوده است و پروانه نمایش هم ندارد و اکنون در جشنواره های خارجی موفق به دریافت جایزه شده، می گوید: «ما از سازندگان این فیلم شکایت کرده ایم و دستگاه های دیگری باید این مسأله را پی گیری کنند».

دستگاه های دیگر که آنها هم لابد به مانند مسئولان سازمان سینمایی، فیلم توقیفی را اصلا نمی دانند که چیست و فقط جرم و جرم شناسی را در تخصص دارند، همان دستگاه های امنیتی و قضایی کشور هستند که “جعفر پناهی” و “محمد رسول اُف” و “مجتبی میرتهماسب” و “کتایون شهابی” و … را به خاطر فیلم ساختن در سلول های انفرادی می اندازند و از ادامه ی فعالیت محروم می کنند، تا جایی که درست در همان روزی که شمقدری و میرآبادی از توقیف نشدن فیلم ها می گویند، “جعفر پناهی” فیلمسازِ خانه نشین نیز، در کنار “نسرین ستوده”، زندانیِ وکیل، به خاطر این که در مقابل رعب و وحشت تسلیم نشده است، جایزه ی “ساخاروف” را نزد “اتحادیه ی اروپا” برنده شود.

فیلم توقیفی نداریم و به گفته ی سرپرست نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی، «برای هیچ فیلمی مطلقا عبارت “توقیف” را به کار نمی بریم»، اما شب همانِ روزِ انتشارِ این گفته ها، “ابوالحسن داوودی” از کارگردانان و تهیه کنندگان سینما در برنامه ی سینمایی “هفت” در تلویزیون حاضر است و می گوید: «من فیلمی به نام “زادبوم” را سه سال قبل و در همین دولت ساختم. در آن زمان چند سیمرغ از جشنواره فیلم فجر گرفت و جایزه ویژه ی نگاه ملی را از آن خود کرد اما همین فیلم با تغییر گروهی مدیر، به فیلمی توقیف شده بدل شده که اجازه اکران ندارد. بنابراین ما به جای نگاه سیاسی با سلیقه سیاسی روبرو هستیم. چرا زمانی که برای ساخت و اکران یک فیلم مجوز صادر می‌شود و حتی جایزه‌ای هم به آن تعلق می‌گیرد، پس از آن اجازه می‌دهیم فیلم را توقیف کنند؟».

معلوم نیست اصلاحاتی که سرپرست اداره ی سانسور از آن سخن می گوید و از خودشان رفع تکلیف می کند، از کدام جنس است که هنوز کارایی نداشته و سبب رفع توقیف از انبوه فیلم های به اصطلاح مشکل دار، نمی شود. شاید کیفیت پیشنهاد های جدیدا ارائه شونده برای اصلاح، آن چنان باشد که در سینما امکان ندارد. همان که به تازگی در تلویزیون نیز اعمال می شود. همان که دیروز “ناصر تقوایی” کارگردان شهیر و سال ها محروم از فیلم ساختن در مورد آن سخن گفت:

«نمی‌دانم چرا؛ اما آخرین باری که تلویزیون فیلم “ناخدا خورشید” (از درخشان ترین ساخته های تقوایی) را نمایش داد هر کاری که «ناخدا خورشید» با “یک دست ش” انجام می‌داد، قیچی شده بود! آخرین نسخه‌ای که از “ناخدا خورشید” در تلویزیون دیدم، ۳۷ دقیقه کوتاه‌تر از آن چیزی بود که من ساختم! اگر این فیلم را با تمام صحنه‌هایش دوست ندارند،‌ نخرند و نمایش ندهند نه اینکه هربار پنج تا ۱۰ دقیقه از آن را بیرون بیاورند، بدون این که چرایش مشخص باشد…».

شاید هم، دیگر اصلاحاتی که سال ها پیش در تلویزیون رخ می داد، هم اکنون مد نظر عظیمی امیرآبادی که خودش نیز قبلا با تلویزیون همکار بوده، قرار دارد. اصلاحاتی از جنس حجاب پوشاندن به شخصیت های بی جان. “منوچهر محمدی” از تهیه کنندگان سینما در گفتگو با کافه خبر و به نقل از یکی از دوستان سینماگر خویش می گوید: «به یکی از مدیران وقتِ صدا و سیما گفتم که خداوند قورباغه ی نر و ماده را همین گونه آفریده. شما چرا روسری سر قورباغه می گذارید؟».

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large