Skyscraper large

زیرکی و سادگی فوق‌العاده

ریچارد کویپرز

محسن مخملباف، فیلمساز ایرانی در تبعید و پسرش میثم در مستندی جذاب و گیرا به نقش فردی و سیاسی ادیان می پردازند. پدر و پسر دوربین هایشان را به باغ های زیبا و با شکوه بهایی در حیفا و عکا می برند تا صدای مومنین صلح دوست را بشنوند و آن چه را می شنوند با تاملات سینمایی خود می آمیزند تا اثری هنری، جذاب و ملموس و فکر برانگیز پدید آورند و یک گفتگوی سینمایی را شکل دهند.

اگر چه به نظر می رسد اکران تجاری این فیلم محدود خواهد بود، اما فیلم عمر درازی را در جشنواره ها و محافل سینمایی خاص طی خواهد کرد.

در ابتدای فیلم مخملباف صراحتا اعلام می کند که پیرو مسیحیت، اسلام، یهودیت، آیین بهایی و یا هیچ دین دیگری نیست و مرکز جهانی آیین بهایی را از این رو انتخاب کرده است که این آیین ایرانی است و میلیون ها پیرو در سراسر جهان دارد.

آیینی که ۱۷۰ سال پیش در ایران شروع شده و از همان زمان تا کنون پیروانش در ایران تحت آزار و محرومیت بوده اند. هر چند که از اصول اولیه این آیین باور به صلح است.

مخملباف، با هوشی تمام صرفاً با دادن اطلاعاتی اولیه از آیین بهایی، داستان فیلمش را به حرکت در می آورد. سپس برای ادامه فیلم یک استراتژی می ریزد، جدل با دو دوربین پدر و پسر، که اولی جنبه های مثبت دین را می بیند و دومی جنبه های منفی آن را. و دوربین سومی گهگاه ناظر بر گفتگوی هر دو می شود تا بشنود و ببیند آنچه را هر کدام یافته اند. فیلمساز با این استراتژی به سادگی فوق العاده ای دست می یابد.

محسن همراه می شود با (اِئونا) باغبانی از اهالی پاپانیوگینی که برای تحقق رویاهایش به این باغ ها آمده است و میثم به سراغ زنی می رود که با شوق و شادی فراوان از ایمانی که یافته است سخن می گوید: “ما انسان ها گل های یک باغیم و برگ های یک درخت.” (کنایه ای از یگانگی و تنوع توامان انسان) ایده ای که به سختی می توان آن را به نقد کشید.

محسن و میثم بر سر نقش مثبت و منفی دین به جدل می پردازند و با گسترش گفتگوی زنده خود این سوال جدی را مطرح می کنند که نقش ادیان در خشونت، و جنگ و صلح جهان چیست؟

پدر می گوید ایمان نیروی قدرتمندی است که می تواند برای صلح جهانی به کار گرفته شود و پسر جواب می دهد که ادیان جز تخریب جهان کاری نکرده اند و تخریب گری آن ها قابل اصلاح نیست. (نمونه اش طالبان)

سرانجام میثم باغ را ترک می کند تا اندیشه های خود را گسترش دهد و به اورشلیم می رود. او در عین نمایش مومنین در حال عبادت از خود ناامیدانه می پرسد چگونه می شود دیوار ندبه (مهم ترین مرکز جهانی یهودیان) همسایه دیوار به دیوار مسجدالاقصی باشد؟

پدر و پسر در کنار گفتگوهای متمدنانه و جذابشان در مورد فیلم و سینما، موفق می شوند از طریق جدلی دو جانبه فیلمی سرگرم کننده و جذاب بسازند، برای مخاطبینی که می خواهند بدانند چرا هنوز مردم به سوی ادیان می روند و آماده اند موضوع را از همه جنبه های آن ببینند و بشنوند.

تصاویر فیلم با رنگ های درخشنده شان بسیار چشم نوازند. هرچند که نماهای (دید پرندگان) از آسمان به صورت سیاه و سفید ناظر بر باغ هاست بر این زیبایی رنگی، چندان نمی افزاید.

موسیقی لطیف (پائول کولیر) در جای صحیح خود گذاشته شده، تا این مجموعه را از نظر تکنیکی و حرفه ای کامل کند.

 


  • جشنواره بیروت که هر ساله در شهر بیروت برگذار می شود جایزه طلایی دوازدهمین دوره خود را به فیلم باغبان اخرین ساخته محسن مخملباف اهدا کرد.
    محسن مخملباف که به هنگام اهدای جایزه در جشنواره ای دیگر (بوسان در کره) حضور داشت پیام تصویری خود را برای تماشاچیان لبنانی ارسال کرد.وی در پیام خود گفت: دوست دارم فیلم باغبان و هم چنین این جایزه بزرگ جشنواره بیروت را تقدیم کنم به همه کسانی که در هر کجا برای صلح بین ادیان تلاش می کنند تا مانع شوند از جنگ هایی که جهان ما را زیر نام خدا به نابودی خواهند کشاند.
    فیلم باغبان یک فیلم مستند داستانی شاعرانه است که در شهرهای اورشلیم،حیفا و عکا در اسراییل ساخته شده است.داستان فیلم جدل دو نسل ایرانی است بر سر جنبه های مثبت ادیان .فیلم در عین حال نوری می تاباند بر زیبایی باغ های بهایی.
    صاحب نظران سینمایی در جشنواره پوسان فیلم را یاد اور فیلم گبه و سکوت مخملباف دانستن اند و سادگی و شاعرانگی و پیام صلح طلبانه ان را ستوده اند.
    برای دیدن پیام تصویری اهدای جایزه اینجا را کلیک کنید. (لینک در صفحه جدید باز می شود)
این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large