Skyscraper large

حاشیه هاى اقتصادى اجلاس تهران

کامیار بهرنگ

اجلاس سران کشورهای عدم تعهد در تهران به کار خود پایان داد. این نشست با تبلیغات وسیع حاکمیت اقتدار گرای ایران همراه بود و حاشیه های پررنگی تری از متن داشت که در این یادداشت تنها ابعاد اقتصادی آن مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
 

جایگاه و نفوذ اقتصادی کلی کشورهای عدم تعهد

با توجه به اینکه این جنبش از نظر عددی نزدیک به دو – سوم اعضای سازمان ملل متحد را تشکیل می دهند اما نقش اقتصادی آنها در جهان چیزی نزدیک به ۱۸ درصد کل اقتصاد جهانی است. در این آمار باید نقش اندونزی، مالزی و هند را به عنوان یکی از پایه های اصلی اقتصاد جهانی و همچنین چین، برزیل و مکزیک به عنوان یکی از پایگاه های مهم اقتصادی به عنوان عضو ناظر در جنبش را در نظر داشت. با توجه به این، می توان دید که بر خلاف حجم بزرگ اش، این جنبش نتوانسته است نقش مهمی را در عرصه ی اقتصاد ایفا کند و آن بخش از پویایی اقتصادی جنبش در گرو تعداد محدودی از کشورها و همچنین کشورهای تولید کننده ی نفت است. به واقع میزان تولید ناخالص کشورهای عضو جنبش نشان می دهد که این کشورها هیچ نقش اثر گذاری در عرصه ی جهانی برای خود تولید نکرده است. این میزان به نحوی است که مجموع تولید ناخالص ملی در کشورهای عضو جنبش ( با در نظر گرفتن حضور اعضای ناظر ) نزدیک به دو – سوم میزان تولید ناخالص ملی ایالات متحده آمریکا است ( بر اساس آمار بانک جهانی در سال ۲۰۱۱ ) . از سوی دیگر کشورهای عضو جنبش حدود ۶۰ درصد نفت جهان را تامین می کنند، اما همین نقش که می تواند به عنوان سلاحی قدرتمند استفاده شود، نه تحت تاثیر جنبش که تحت تاثیر اوپک قرار دارد و جنبش هیچ نفوذی بر آن ندارد.
 

نفوذ اقتصاد جنبش بر اقتصاد ایران

نگاهی به میزان واردات ایران نشان می دهد که جدا از چین که عضو ناظر در جنبش است، تنها امارات متحده عربی و هند هستند که در فهرست ۱۰ کشور بزرگ مشتری واردات ایران قرار گرفته اند، اما از سوی دیگر در لیست ۱۰ کشور بزرگ شریک صادراتی ایران تنها ترکیه و کره عضو جنبش نیستند. این آمار نشان می دهد که کشورهای عضو جنبش نتوانسته اند نقشی متوازن در مراودات اقتصادی با ایران ایفا کنند و در این میان اگر نقش چین و امارات متحده عربی را از مجموعه ی واردات و صادرات خارج کنیم نشان می دهد که ایران بیشتر از یک جایگاه صادراتی در کشورهای عضو جنبش برخوردار است که در نوع خود می تواند با توجه به میزان کل صادرات غیر نفتی ایران جایگاه و میزان آن را اندازه گیری کرد.
 

اقتصاد ملی؟

درست در سالی که شعار مطرح شده از سوی آیت الله خامنه ای ‘ تولید ملی ‘ است، یکی از اهداف رسمی این نشست برای ایران، ایجاد و توسعه ی روابط اقتصادی با کشورهای عضو است. بی راه نیست که هیات ۱۵۰ نفری هند را بیشتر تجار و فعالان عرصه ی اقتصاد تشکیل می دهند. اما نکته همین جا است که حاکمیت با آن شعار چگونه به دنبال ایجاد فرصت های مناسب برای سرمایه گذاری کشورهایی است که نقش اقتصادی آنها در ایران بیشتر نقش صادراتی است ( و نه تولیدی )‌ و یا حتی به دنبال کدام کشور برای سرمایه گذاری های مناسب در اقتصادی است که با همه مولفه های ویرانش، جزو ۱۰ اقتصاد برتر جنبش است. با این حال بیشتر به نظر می رسد که حاکمیت اقتدار گرای ایران با توجه به تحریم های اعمال شده از سوی اتحادیه اروپا، ایالات متحده آمریکا و برخی شرکای اقتصادی شان، بیشتر به دنبال حداقل های سرمایه گذاری در خارج از مرزها برای تولید ارز و همچنین پیدا کردن مشتری های جدید هرچند اندک برای بخش نفتی خود است. به هر سوی هر دو روی این سکه نشان می دهد در سال تولید ملی، این نشست هیچ تاثیر محسوس و مثبتی بر تولید ملی ندارد.
 

هزینه های نشست برای تهران

برآورد کل هزینه های نشست شاید هنوز به صورت رسمی اعلام نشده است اما مجموعه اى شامل اتومبیل های وارداتی ( ۲۰۰ اتومبیل بنز به هر ارزش حدودی هر کدام ۳۵۰ میلیون تومان و حدود ۱۰۰ اتومبیل سوزوکی به ارزش حدودی هرکدام ۸۰ میلیون تومان ) ، هزینه ی تعطیلی ۵ روزه در تهران و استان البرز و همچنین فرودگاه مهر آباد و لغو پروازهای داخلی و بازسازی سالن اجلاس سران (جدا از تمام هزینه ی اقامت و جابجایی سران و هیات های همراه) به ادعای دولت، نزدیک به ۱۰۰ میلیارد تومان ارزیابی شده است.

برآورد هزینه ی جانبی هدیه ی بنزین که به اسم عیدی اما به کام نشست به کارتهای سوخت سر ریز شد، رقمی نزدیک به ۷۰۰ میلیارد تومان هزینه ی جانبی تولید کرده است ، هزینه ای که حتی انتقاد رسانه های وابسته به دولت را چون البرز و مهر را به همراه داشته است.

نکته ی مهم آن است که ارگان سپاه تمام این هزینه ها را بخشی از پروژه ی سیاست خارجی ایران می داند که برای خروج از شرایط امروز ایران از بحران ضروری است و از سوی دیگر رجایی، نماینده مجلس مدعی می شود کل هزینه های نشست با یک قرارداد کوچک! در اجلاس تامین می شود، هزینه هایی که هیچ شفافیتی در مورد محل تامین و خرج آن و روند جابجایی آن وجود ندارد.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large