Skyscraper large

تحریم از دیروز تا امروز

علی جلالی

برخی از مقامات کشور همچون رئیس‌ دولت بر این باورند که این تحریم‌ها ورق‌پاره‌ای بیش نیست و هیچ تأثیری ندارد. برخی دیگر کمی جدی‌تر به این تحریم‌ها نگاه می‌کنند و بر این باورند تحریم‌ها در کوتاه مدت تأثیرگذار است، ولی در بلندمدت کشور توان عبور از تحریم‌ها و خنثی کردن آن‌ها را دارد.

سایت اصولگرای تابناک با اشاره به دسته بندی فوق، در گزارشی با عنوان “آنچه تحریم با ایران خواهد کرد” ضمن مقایسه ی تحریم ها علیه ایران و برخی کشورهای دیگر که هر از گاهی تحت فشار کشورهای غربی و قدرمتند قرار می گیرند، می نویسد: “اما آنچه اثرات تحریم‌ها را در عمل متفاوت می‌سازد، عبارت است از اندازه بازار مورد تحریم واقع شده و البته شالوده صنعتی آن. مسئولین کشور در رویارویی با تحریم گفته‌اند که تصمیم به کاهش واردات و تکیه بر تولیدات داخلی کشور دارند. باید گفت اگر کوبا یا هر کشور دیگری یک چنین ادعایی را مطرح کند، باید در آن شک کرد؛ اما واقعیت این است که در صورت وجود یک مدیریت درست و اصولی در کشور، ایران بنا بر توان صنعتی و اقتصادی و منابع متفاوتی که در کشور موجود است و با نیروی کار عظیمی که دارد، در واقع توان تولید بیشتر محصولات مورد نیاز خود در داخل را داراست و این ادعایی گزاف نیست.”

نویسنده در این گزارش با مقایسه ای بر تحریم ها پس از انقلاب و در دوره جنگ تحمیلی می افزاید: ” این نمونه از تحرک داخلی را در دوران جنگ تحمیلی به روشنی دیدیم؛ در جایی که ایران ناتوان از کسب درآمد ارزی از فروش نفت و عدم توان در راه واردات کالاهای اساسی و همچنین تسلیحات به کشور، دوره‌ای از بومی سازی کالاهای مورد نیاز را آغاز کرد. دهه ۷۰ برای ایران دهه‌ای بود که بر اثر همین بومی سازی کشور، قادر به تولید بسیاری از نیازهای خود، هرچند با کیفیتی پایین‌تر از محصولات خارجی بود.”

تابناک با تعریفی از تحریم می نویسد: ” یک راه برای تعریف ماهیت تحریم عبارت است از معرفی آن به عنوان بازوی اقتصادی یا سلاحی اقتصادی برای رسیدن به یک هدف مشخص. در حالی که اغلب بر سر این تعریف از تحریم موافقت وجود دارد، ولی آنچه در این میان مورد مشاجره و بحث است، تأثیر و پیامدهای تحریم بر کشور است؛ اما آیا این تحریم‌ها توان تغییر سیاست‌ها و تصمیم‌گیری‌ها را دارد یا خیر؟!”

نویسنده در ادامه می افزاید: ” بخشی از این توان کشور در زمانی شروع به نمود کرد که درآمد ارزی کشور از محل فروش نفت به شدت پایین بود و دولت‌های قبلی تعرفه‌های سنگین برای واردات کالاهایی که کشور توان ساخت آن‌ها را در داخل داشت، وضع کرده بودند که منجر به تحرک شدید در صنایع کشور شده بود. این امر دقیقا از هنگامی که درآمد نفتی کشور اوج گرفت و زمینه برای واردات کالا‌ها با آسانی بیشتری فراهم شد، تغییر کرد. این امر شروع واردات کالاهای چینی به داخل کشور نیز بود.”

این در حالی است که درآمد نفتی کشور در دو دوره ریاست محمود احمدی نژاد بیشترین میزان را در طول تاریخ کشور داشته است. اما آنچه که در این گزارش توجه خواننده را جلب می کند مقایسه دولت های قبلی و مقابله آنان با تحریم هایی که پیش از این در برابر سیاست های جمهوری اسلامی اتخاذ می شد، با دولت فعلی و تحریم های جدید است.

گزارش فوق در این باره می نویسد: ” در اوضاع کنونی، واردات کالا به مراتب بر اثر تحریم‌ها پر هزینه‌تر از پیش خواهد بود و مشکلات مراوده تجار ایرانی با بازارهای جهانی و نقل و انتقالات مالی، همگی موجب آن خواهد شد که شرایط برای تولید داخلی باز هم فراهم شود. این امر از سویی موجب خواهد شد که تولیدات داخل نیز چنانچه وابسته به واردات مواد اولیه از خارج باشند، بهای کالای خود را افزایش دهند. اما به مرور زمان و با افزایش حجم تولیدات داخلی و فعال شدن بخش‌های پایین دستی در هر صنعت، قیمت تمام شده کالا‌ها نیز کاهش خواهد یافت. نگاهی به وضعیت پتروشیمی در درون کشور، تولید بنزین با استانداردی نزدیک به استانداردهای بین‌المللی و حتی صادرات آن، همچنین توان تغذیه صنایع پایین دستی در صنعت پتروشیمی، نشان دهنده بخشی از این روند است.”

اما  در مقام مقایسه و مروری بر اتفاقات دو دوره دولت نهم و دهم و نگاهی به خبرهای اقتصادی آیا به راستی می توان نگاهی چنین خوشبینانه داشت؟

برای پاسخ با نظری اجمالی به گذشته نه چندان دور می توان از مواردی همچون بروز رانت های بزرگ اقتصادی، گروه های مافیایی و زیاده خواه، ورود نظامیان به عرصه اقتصادی و بازرگانی، دست داشتن مدیران ارشد و سیاست مداران و برخی از بزرگان عرصه روحانیت در تحصیل درآمدهای کلان اقتصادی، نبود سازمان های نظارتی بر عملکرد دولت و نظام در عرصه های اقتصادی، وجود پدیده ای به نام اسکله های خصوصی و غیرمجاز، بالا گرفتن بحث اختلاس و فساد مالی در بین مقامات عالی نظام، ارائه آمارهای غیرواقعی و دروغ، نبود سیستم قاطع و مستقل قضایی برای رسیدگی به تخلفات، وجود سیاست های کمک بلاعوض و تبلیغاتی برای جلب توجه و حمایت دیگر کشورها، واگذاری بازار مصرف داخل جهت جذب حمایت برخی کشورهای تولید کننده کالا از جمله چین، کره و روسیه، همچنین نبود افراد متخصص و کارآمد و متعهد در پست های حساس اقتصادی، مالی  و بازرگانی کشور و… یاد کرد که یکایک اینها از نقاط تفاوت میان مقاومت در برابر تحریم های پیشین و تحریم های امروز به شمار می آید.

در زمان جنگ و نخست وزیری میرحسین موسوی با وجود تحریم های گسترده، اقتصاد کشور بیش از زمان فعلی مقاومت کرد و کشور گرفتار مشکلات مدیریتی، نفاق و فسادی از جنس آنچه امروز بر کشور حاکم است نشد گرچه نیازهای روزمره مردم جیره بندی شد، اما نرخ مایحتاج عمومی مردم چنین کمرشکن نشده بود.

به هر حال با توجه به مشکلات امروز و فقدان احساس مسولیت در میان مسولان و اختلافات روزافزون آنان در بدست آوردن منابع ثروت و قدرت در کشور شاید مقایسه دوران جنگ و سازندگی با زمان فعلی و دل خوش داشتن به مقاومت هایی از آن دست، چندان عاقلانه نباشد.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large