Skyscraper large
مشاور ارشد موسوی در گفتگو با راه دیگر:

جنبش زنده است؛ منتظر فرصت و نیازمند نقد

علی جلالی

اردشیر امیر ارجمند،  مشاور ارشد میرحسین موسوی گفت: «جنبش سبز زنده، منتظر فرصت و نیازمند نقد است»؛ وی «به نقد کشیدن جنبش» را کاری «بسیار سازنده و خوب» توصیف کرد و افزود: «مبارزه اگر بخواهد که پایدار باشد و اگر می خواهد که به دموکراسی و صلح پایدار ختم بشود کار یک روز نخواهد بود». به گفته او «تنها و تنها زمانی این رخ خواهد داد که نیروهای پیشتاز و طلایه دارها صبر و تحمل لازم را داشته باشند و همچنین از افراط و تفریط ابا کنند که این بلای اصلی جنبش است».

امیرارجمند که در حاشیه نشستی در مرکز “مطالعات شرق پاریس” با خبرنگار “راه دیگر” گفتگو می کرد گفت: «سرکوب نیز به این شکل ادامه پیدا نخواهد کرد؛ سرکوب به هر حال یک بُرد دارد اما جنبش، با امکانات بالقوه و انتخاب مناسب دوباره در صحنه حضور پیدا می کند».

وی افزود: «معتقدم که جنبش، نگرش دیگری به انسان و حقوق شهروندی دارد؛ در برهه های دیگر چنین نگرشی برای گذار به دموکراسی وجود نداشت، اما اکنون محور این جنبش، حقوق شهروندی است».

وی در آستانه سه سالگی حضور سه میلیونی مردم معترض در خیابان های تهران،  زندانیان سیاسی را نماد بقای جنبش خواند و گفت: «ما به مقاومت آنها زنده هستیم و آنها نشان مشروعیت ما و جنبش هستند و دلیل اینکه حکومت آنها را بدون هیچ جرمی دربند کرده و آزاد نمی کند همین است که آنها نشان بقا و نماد این بقا در جنبش سبز هستند.”

به مناسبت سالگرد شروع اعتراضات مردمی و تولد جنبش سبز در ۲۵ خرداد ۱۳۸۸، نشستی با موضوع بررسی روند اعتراضات مردمی در قالب جنبش سبز، در پاریس برگزار شد.

امیر ارجمند درباره مباحث مطرح شده در این گردهمایی که به دعوت “کانون دکتر شریعتی” در مرکز “مطالعات شرق پاریس” برگزار شد گفت: «این نشست خوبی بود چرا که دیدگاه های مختلف را مطرح کرد و یک ارزیابی چند بعدی از جنبش داشت. این نوع بحث ها با دیدگاه های مختلف بسیار جدی و ضروری است و در این نوع بحث ها ما می توانیم به نتایج خوبی برسیم».

 

از مادربزرگ‌ها تا نوه‌ها

دکتر آزاده کیان، استاد جامعه شناسی سیاسی دانشگاه پاریس(Diderot) 7) و رئیس فدراسیون تحقیقات جنسیتی در فرانسه به عنوان اولین سخنران در این نشست با بیان این نکته که اعتراضات مردم در ایران پیشتاز جنبش های منطقه ای و فراملیتی بوده، با اشاره به نقش زنان در جنبش سبز گفت: “در اتفاقات بعد از انتخابات و اعتراضات مردمی، زنان ایران از همه ی اقشار و در سنین مختلف از مادربزرگ ها گرفته تا مادران و دختران جوان همانند مردان حضور پیدا کردند و این امر نشان دهنده ی چند هویتی بودن و چند نسلی بودن این جنبش بوده و حضور زنان در این اعتراضات به نوعی از به خشونت کشیده شدن اعتراضات جلوگیری کرده است.”

وی همچنین درباره آسیب شناسی جنبش، با اشاره به نقش اینترنت در امر اطلاع رسانی افزود: “در این اعتراضات ابزار انتقال اطلاعات اینترنت بوده که در ضمن برخورداری از محسنات، در مواردی هم شامل کاستی هایی شده است و دلیل آنهم نبود امکانات مذکور در بسیاری از شهرستان های کوچک و روستاها علی رغم وجود تلویزیون دولتی و تبلیغات وسیع آن بوده که به خودی خود بخش اعظمی از مردم محروم را از جریانات اعتراضی و جنبش سبز جدا کرده است”.

دکتر کیان با بیان اینکه جنبش سبز، نتوانست اصلاحات مورد نظر را در ساختار حکومت ایجاد کند افزود: “من جنبش سبز را یک حرکت اعتراضی بدون انقلاب ارزیابی می کنم که فقط خواستار تغییر رفتار در صحنه ی سیاسی کشور شده بود. از دلایل آنهم می توان به بروز انقلاب در سال ۵۷ اشاره کرد که هنوز سه دهه از آن می گذرد و مردم دیگر خواهان خون ریزی و برخوردهای انقلابی همچون گذشته نبودند. همچنین بروز جنگ تحمیلی و فشار های ناشی از تحیرم های سنگین علیه ایران نیز از دلایل دیگر این جنبش بدون انقلاب است.”

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضع بد معیشتی و رانت خواری و فساد اقتصادی، در خصوص دلیل عدم پیوند خواستهای جنبش سبز با خواستهای روزمره مردم در کشور گفت: “زمانی که مردم در فشارهای روزمره و مشکلات زندگی قرار دارند ارائه خواستها و شعارهای صرفاً ایده آل نمی تواند زمینه ی پیوند مردم درگیر با مسائل روز و معیشتی را با جنبش فراهم سازد.”

 

ابهام‌زدایی از جمهوریت نظام

 سخنران بعدی دکتر فرهاد خسرو خاور، مدرس عالی مطالعات اجتماعی پاریس و جامعه شناس، ضمن اشاره به نحوه مدیریت در جنبش سبز با مقایسه بین اعتراضات کشور ایران و دیگر کشورهای عربی گفت: ” نحوه مدیریت در جنبش اعتراضی ایران یک روش کلاسیک بود و این در حالی است که در کشورهایی مانند تونس و لیبی غیر کلاسیک بوده و به همین دلیل منجر به تغییر و سرنگونی نظام حاکم شد. در جنبش سبز ایران، اعتراضات نوآوری نداشت و به شکلی متمرکز برگزار شد و این درحالی است که در کشورهای عربی اعتراضات غیر متمرکز و با نوآوری همراه بود.”

وی همچنین در خصوص تفاوت های دیگر اعتراضات کشورهای عربی و جنبش مردمی ایران افزود: “در جنبش اعتراضی ایران ما شاهد یک نقطه ی ابهام بودیم که طی آن جنبش قصد براندازی نداشت، اما در کشورهای عربی مانند تونس و لیبی معترضین از نظام بریده و نقطه ی ابهامی در جریان مبارزه وجود نداشت. گرچه باید به این نکته نیز اشاره کرد که اگر این ابهام هم در شروع اعتراضات وجود نداشت، نظام حاکم در ایران هیچوقت اجازه شکل گیری و بروز آن را در ابتدای امر نمی داد و ادامه ی اعتراضات این زمینه را فراهم کرد تا حکومت نشان دهد که قابل اصلاح نیست و در این زمان بود که عده ای خواستار جدایی از نظام شدند. یکی از پیروزی هایی که این جنبش در کشور ایران به همراه داشت این بود که ابهام جمهوریت نظام برطرف شد و نظام دیگر چنین ماهیتی نداشته و این ابهام زدایی صورت گرفت.”

دکتر خسرو خاور همچنین درباره احساسات جمعی در اعتراضات مردمی گفت: “در طی اعتراضات و بروز سرکوب، بخشی از جوانان دچار سرشکستگی و غم شدند و این امر در جامعه شناسی بسیار مهم بوده و برای برطرف کردن آن و گذشتن از این موضوع می توان به ایجاد کنشگران جدید اشاره کرد که زمینه را برای عرضه ی یک هویت جدید و رفع بدبینی فراهم کند.”

وی در بخش دیگر سخنان خود با مقایسه ی دوباره بین اعتراضات ایران و دیگر کشورهای عربی گفت: “در جریان جنبش سبز در ایران شاهد تحولی تازه بودیم که متفاوت با دیگر اعتراضات در سایر کشورها بوده و آن شعار “رأی من کجاست” که نشان از منیت و آزادی و حق بیان فرد است، در حالی که در دیگر کشورهای عربی سخن از امت و ملت است. بدون شک دولتها و نظام ها نمی توانند این منیت جدید را حل کرده و از بین ببرند.”

 

از رعایای قاجاریه تا شهروندی خرداد

سخنران دیگر این نشست احمد سلامتیان تحلیلگر، فعال سیاسی و نماینده اصفهان در دوره اول مجلس شورای اسلامی، با اشاره به پیروزی معترضان در مصر و لیبی گفت : ”امروز در کشورهای مصر و لیبی شاهد شکل گیری دموکراسی نیستیم، حاصل تغییرات در مصر یا منجر به بر سرکار آمدن ارتش شد یا منجر به روی کار آمدن اخوان المسلمین گردید. ما اگر همان انتخابات مصر را با حداقل ها داشته باشیم کدام ارتشی یا اخوان المسلمین همانند آنها پیروز خواهد شد؟”

وی افزود: ” ما راه درازی را طی کرده ایم و در این سه دهه اخیر نیز در طوفان عظیمی افتادیم که طی آن مسیر ۱۵۰ ساله را از رعایای قاجاریه تا شهروندی ۲۵ خرداد پیموده ایم. این مقایسه در جنبش مردمی کشور ما با دیگر کشورهای عربی تکلیف ما را روشن خواهد کرد.”

سلامتیان با اشاره به برخی سخنان در خصوص ناامیدی و سرشکستگی که گاه مطرح می شود گفت: ” با تجربه ای که از این راه طولانی و رویدادهای بسیار آن آموخته ایم و آنچه که تا کنون شده و در آینده نیز شدنی است، من حتی یک سر سوزن احساس شکست نمی کنم.”

وی همچنین با اشاره به انقلاب فرانسه گفت: “باید بدانیم که انقلاب فرانسه هم آزادی و دموکراسی را به ارمغان نیاورد، بلکه جمهوری سوم بود که این مهم را فراهم نمود.”

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large